– Musimy zadbać o to, żeby nie zabrakÅ‚o w Polsce ani ciepÅ‚a, ani energii elektrycznej w najbliższych miesiÄ…cach, ale naprawdÄ™ potrzebny jest rzetelny, realny i konsekwentnie realizowany program wytwarzania energii elektrycznej i ciepÅ‚a z innych źródeÅ‚ niż tylko wÄ™giel – mówi Andrzej Radzikowski, przewodniczÄ…cy Ogólnopolskiego Porozumienia ZwiÄ…zków Zawodowych. Górnicy zdajÄ… sobie sprawÄ™ z koniecznoÅ›ci odchodzenia od wÄ™gla, ale tej strategii – jak oceniajÄ… – brakuje ciÄ…gÅ‚oÅ›ci i logiki. Dlatego domagajÄ… siÄ™ renegocjowania umowy spoÅ‚ecznej i stworzenia nowego, spójnego programu transformacji górnictwa i energetyki.
– Uważamy, że trzeba ponownie usiąść do aktualizacji polityki energetycznej Polski, żeby z jednej strony zastanowić siÄ™, w jakim tempie możemy i powinniÅ›my ograniczać wydobycie wÅ‚asnego wÄ™gla, a z drugiej – jak ten wÄ™giel zastÄ…pić. To jest dzisiaj chyba najważniejsze wyzwanie. Drugie to oczywiÅ›cie odtwarzanie miejsc pracy, dlatego bardzo nas niepokoi, że znowu powstaÅ‚y jakieÅ› zawieruchy wokóÅ‚ Krajowego Planu Odbudowy, bo znaczna część tych Å›rodków mogÅ‚aby być przeznaczona na unowoczeÅ›nienie gospodarki, na nowe technologie i nowe miejsca pracy – mówi agencji Newseria Biznes Andrzej Radzikowski.
Pierwsza poÅ‚owa lipca upÅ‚ynęła pod znakiem protestów zwiÄ…zków zawodowych w Polskiej Grupie Górniczej i Tauronie Wydobycie. Po intensywnych negocjacjach osiÄ…gniÄ™to porozumienie w sprawie wyrównania inflacyjnego.
Oprócz postulatów pÅ‚acowych zwiÄ…zkowcy wciąż domagajÄ… siÄ™ jednak renegocjacji tzw. umowy spoÅ‚ecznej, którÄ… rzÄ…d zawarÅ‚ z górnikami w maju ubiegÅ‚ego roku. Reguluje ona zasady transformacji sektora wÄ™glowego i wygaszanie polskich kopalÅ„ do 2049 roku. Jednak górnicze zwiÄ…zki zawodowe wskazujÄ…, że zapisy zawarte w tym porozumieniu wciąż nie sÄ… realizowane, a obecny kryzys na rynku wÄ™gla – zwÅ‚aszcza w obliczu nacisków na zwiÄ™kszenie wydobycia – pokazuje potrzebÄ™ renegocjacji. Na dodatek umowa spoÅ‚eczna miÄ™dzy rzÄ…dem i górnikami wciąż nie zostaÅ‚a notyfikowana przez KomisjÄ™ EuropejskÄ….
– RzÄ…d podpisaÅ‚ z górnikami umowÄ™ spoÅ‚ecznÄ…, która w jednej części mówi o harmonogramie zamykania kopalÅ„, w drugiej miaÅ‚a mówić o odtwarzaniu utraconych w ten sposób miejsc pracy. Mamy najwiÄ™ksze zastrzeżenia do tej drugiej części, czyli odtwarzania miejsc pracy na ÅšlÄ…sku, bo tam gÅ‚ównie zamykamy kopalnie – mówi przewodniczÄ…cy OPZZ.
ZwiÄ…zkowcy domagajÄ… siÄ™ też rozmów dotyczÄ…cych przyszÅ‚oÅ›ci branży górniczej, bo – jak wskazujÄ… – kolejne mutacje rzÄ…dowych programów transformacji górnictwa i energetyki nie rozwiÄ…zujÄ… narastajÄ…cych problemów branży, a wrÄ™cz je pogłębiajÄ….
– Mamy do rzÄ…du pretensje o brak konsekwencji i logiki w polityce energetycznej, bo przez ostatnie lata szybciej zamykaliÅ›my kopalnie i ograniczaliÅ›my wydobycie, niż wynikaÅ‚o to z zapotrzebowania polskiej energetyki i ciepÅ‚ownictwa. Dzisiejszy kryzys wÄ™glowy jest wÅ‚aÅ›nie wynikiem tej zÅ‚ej polityki rzÄ…du – ocenia Andrzej Radzikowski. – Pewnie wÄ™gla rzeczywiÅ›cie nie zabraknie, bo na rynkach Å›wiatowych wÄ™giel jest. Jest tylko pytanie, jakÄ… cenÄ™ bÄ™dziemy za niego pÅ‚acili. Natomiast druga sprawa jest też taka, jakie to bÄ™dzie miaÅ‚o skutki dla klimatu.
Jak podkreÅ›la, górnicze zwiÄ…zki zawodowe majÄ… Å›wiadomość tego, że rezygnacja z wÄ™gla jest nieunikniona, ale ten proces powinien być zharmonizowany z zapotrzebowaniem polskiej gospodarki.
– Nie można tylko ograniczać wÄ™gla i zamykać kopalÅ„, jeżeli nie zbudujemy alternatywnych źródeÅ‚ energii elektrycznej. MieliÅ›my dużo zahamowaÅ„ w rozwoju energetyki odnawialnej, elektrowniÄ™ atomowÄ… w budowie i zero postÄ™pów. Dzisiaj nie budujemy tych alternatywnych źródeÅ‚ wytwarzania prÄ…du. To jest chyba najwiÄ™ksza bolÄ…czka i problem, przed którym dzisiaj stanÄ™liÅ›my, bo gdybyÅ›my mieli wiÄ™cej elektrowni wytwarzajÄ…cych prÄ…d niekoniecznie z wÄ™gla, nie byÅ‚oby dzisiaj takiego problemu z jego brakiem – mówi przewodniczÄ…cy OPZZ.
25 lipca br. na ÅšlÄ…sku z przedstawicielami górniczych zwiÄ…zków zawodowych spotkaÅ‚ siÄ™ premier Mateusz Morawiecki, który zapowiedziaÅ‚, że tzw. umowa spoÅ‚eczna z górnikami bÄ™dzie notyfikowana. Jednak oni zwracali uwagÄ™ na sprzecznoÅ›ci w komunikatach rzÄ…du. Fundamentem tego porozumienia jest bowiem zaÅ‚ożenie, że kopalnie bÄ™dÄ… sukcesywnie zamykane, a wÄ™giel ograniczany. Tymczasem premier Mateusz Morawiecki zaledwie tydzieÅ„ wczeÅ›niej apelowaÅ‚ o „pracÄ™ ponadnormatywnÄ…” i zwiÄ™kszenie wydobycia w zwiÄ…zku z niedoborami krajowego wÄ™gla. Górnicy obawiajÄ… siÄ™ wiÄ™c, że rzÄ…d chce ich wykorzystać do krótkotrwaÅ‚ego zwiÄ™kszenia wydobycia wÄ™gla w najbliższych kilku latach, żeby zażegnać obecny kryzys, po czym szybko wrócić do polityki likwidacji górnictwa wÄ™gla kamiennego na rzecz gazu.
