RoÅ›nie rola generatywnej AI w biznesie: w tÄ™ technologiÄ™ inwestuje już 43 proc. przedsiÄ™biorstw na caÅ‚ym Å›wiecie, w tym w Polsce, a w ciÄ…gu nadchodzÄ…cego roku planuje to zrobić kolejne 30 proc. – wynika z raportu EY „Reimagining Industry Futures Study 2024”. JednÄ… z branż, które dostrzegajÄ… w GenAI najwiÄ™kszy potencjaÅ‚, sÄ… finanse. Banki chÄ™tnie inwestujÄ… w tÄ™ technologiÄ™, liczÄ…c m.in. na wzrost sprzedaży, usprawnienie procesów i możliwość lepszej personalizacji produktów i usÅ‚ug. Z drugiej strony GenAI niesie też ze sobÄ… szereg wyzwaÅ„, zwiÄ…zanych chociażby z poufnoÅ›ciÄ… i integralnoÅ›ciÄ… danych.
– Kilka lat temu mówiliÅ›my o sztucznej inteligencji, dziÅ› mówimy już o generatywnej sztucznej inteligencji, czyli rozwiÄ…zaniach, które bazujÄ… na rozlegÅ‚ych modelach jÄ™zykowych, tzw. LLM. To sÄ… modele, które pozwalajÄ… zrozumieć czÅ‚owieka – nawet jego nieustrukturyzowane wypowiedzi – i przygotować odpowiedź w punkt na zadane pytanie bez angażowania czynnika ludzkiego po drugiej stronie. To jest ta różnica pomiÄ™dzy narzÄ™dziami, które bazowaÅ‚y na algorytmach, uczeniu maszynowym, a dzisiejszych rozwiÄ…zaniach, które majÄ… model jÄ™zykowy, które rozumiejÄ… czÅ‚owieka i odpowiadajÄ… w jÄ™zyku zrozumiaÅ‚ym dla każdego z nas – mówi agencji Newseria Biznes PrzemysÅ‚aw Koch, czÅ‚onek zarzÄ…du VeloBank odpowiedzialny za informatykÄ™ i operacje.
Generatywna sztuczna inteligencja na dobre zagoÅ›ciÅ‚a w sektorze bankowym – z badania firmy doradczej EY („Generatywna AI w bankowoÅ›ci”) wynika, że w globalnej skali już 45 proc. instytucji finansowych inwestuje w rozwiÄ…zania oparte na GenAI, a 52 proc. ma to w planach. Prym wiodÄ… najwiÄ™ksze banki, a rosnÄ…ce zainteresowanie sektora odzwierciedla fakt, że już w ponad 80 proc. z nich utworzono dedykowane zespoÅ‚y zajmujÄ…ce siÄ™ rozpoznaniem i wdrażaniem tej technologii. Jak pokazuje niedawny raport Mastercard Signals („Generative AI: The transformation of banking”), jej potencjaÅ‚ w zakresie poprawy funkcjonowania banków jest ogromny: od usprawnienia procesów przetwarzania danych i uÅ‚atwienia zadaÅ„ wykonywanych przez pracowników po zapewnianie klientom bardziej spersonalizowanych doÅ›wiadczeÅ„ i usÅ‚ug.
– Bank daje klientom rozwiÄ…zania szyte na miarÄ™, bazujÄ…ce na ich preferencjach, ich danych i finansach. A technologia, w tym także GenAI, może przygotować ten produkt dla konkretnej osoby w taki sposób, że bÄ™dzie on dopasowany do miejsca, czasu i sytuacji, w której siÄ™ ona znajduje. PrzykÅ‚ad: jeÅ›li jest na autostradzie i musi kupić bilet za przejazd, to my możemy od razu przygotować takÄ… ofertÄ™, wysÅ‚ać informacjÄ™ komunikatem push do klienta, a on jednym stukniÄ™ciem w ekran smartfona może jÄ… uruchomić i jechać dalej, nie musi siÄ™ martwić, co ma zrobić i gdzie zapÅ‚acić. To jest wÅ‚aÅ›nie wartość dodana, którÄ… stwarza nam technologia – szyjemy usÅ‚ugi na miarÄ™ i wrÄ™czamy je klientowi dokÅ‚adnie w momencie, w którym on ich potrzebuje – mówi PrzemysÅ‚aw Koch.
Z badania EY wynika, że tym, co motywuje banki i instytucje finansowe do wdrażania rozwiÄ…zaÅ„ bazujÄ…cych na GenAI, jest przede wszystkim chęć zwiÄ™kszenia produktywnoÅ›ci (78 proc.), poprawy doÅ›wiadczeÅ„ konsumentów (60 proc.), zredukowania kosztów (59 proc.) i wyróżnienia siÄ™ na tle konkurencji (51 proc.). WiÄ™kszość z nich (66 proc.) uważa też, że generatywna sztuczna inteligencja znaczÄ…co poprawi efektywność pracy doradców bankowych, np. automatyzujÄ…c procesy tworzenia dedykowanych prospektów sprzedażowych. Z drugiej strony tylko 13 proc. badanych instytucji wskazuje na możliwy, zwiÄ…zany z tym spadek interakcji miÄ™dzyludzkich.
– Generatywna sztuczna inteligencja to narzÄ™dzie, które daje ogromnÄ… moc w procesie budowania wartoÅ›ci organizacji – mówi czÅ‚onek zarzÄ…du ds. operacji i IT w VeloBank. – TÄ™ technologiÄ™ trzeba jednak odpowiednio wdrożyć, wybierajÄ…c takie możliwoÅ›ci jej zastosowania, które pozwolÄ… wykreować przewagÄ™ konkurencyjnÄ… i podnieść efektywność caÅ‚ej organizacji poprzez automatyzacjÄ™ czynnoÅ›ci, które dzisiaj sÄ… wykonywane przez pracowników.
Przy użyciu sztucznej inteligencji banki najchÄ™tniej wdrażajÄ… w tej chwili narzÄ™dzia wspierajÄ…ce marketing i sprzedaż, poprawiajÄ…ce dziaÅ‚anie chatbotów (obecnie wielu klientów próbuje ominąć system czatu, żeby dotrzeć do konsultanta, ale dziÄ™ki narzÄ™dziom AI może siÄ™ to zmienić) lub wspierajÄ…ce politykÄ™ przeciwdziaÅ‚ania praniu brudnych pieniÄ™dzy (AML). Ponad poÅ‚owa instytucji finansowych ankietowanych przez EY zadeklarowaÅ‚a też, że wykorzystuje już AI do tworzenia analiz prognostycznych oraz wykrywania fraudów i prób oszustw w czasie rzeczywistym.
– CyberbezpieczeÅ„stwo jest bardzo rozlegÅ‚ym i bardzo ważnym tematem dla banków, bo musimy zadbać zarówno o bezpieczeÅ„stwo caÅ‚ego sektora finansowego, jak i o bezpieczeÅ„stwo Å›rodków finansowych każdego klienta z osobna. Dlatego wykorzystujemy GenAI w taki sposób, aby np. móc wykryć próby podszycia siÄ™, próby wykradzenia Å›rodków finansowych naszych klientów – mówi PrzemysÅ‚aw Koch. – W VeloBanku uruchomiliÅ›my w tym celu usÅ‚ugÄ™ biometrii behawioralnej, która pozwala na zbudowanie indywidualnego profilu bankowania klienta. Ten profil obejmuje m.in. sposób i kÄ…t trzymania smartfona, prÄ™dkość pisania na klawiaturze, sposób poruszania myszkÄ… albo klikania w przyciski dostÄ™pne czy w bankowoÅ›ci mobilnej, czy internetowej. Jeżeli wykryjemy, że te czynnoÅ›ci nie pasujÄ… nam do profilu danego klienta, blokujemy je, kontaktujemy siÄ™ z tym klientem i potwierdzamy, czy to na pewno on je wykonuje, czy przypadkiem przestÄ™pca nie próbuje siÄ™ pod niego podszyć.
Z raportu Mastercard Signals wynika, że obszary wykorzystania GenAI, które prawdopodobnie pojawiÄ… siÄ™ w bankowoÅ›ci w ciÄ…gu najbliższych piÄ™ciu–siedmiu lat, obejmujÄ… też m.in. zarzÄ…dzanie talentami i onboarding nowych pracowników, doradztwo majÄ…tkowe i udzielanie kredytów (AI może znacznie skrócić czas przetwarzania wniosków o pożyczki i zmniejszyć zwiÄ…zane z tym koszty), zarzÄ…dzanie programami lojalnoÅ›ciowymi i komunikowanie siÄ™ z ich uczestnikami w czasie rzeczywistym, a także bieżącÄ… analizÄ™ nastrojów i trendów panujÄ…cych w social mediach, co pozwoli marketerom wchodzić w głębsze interakcje z konsumentami.
Z drugiej strony generatywna AI niesie też ze sobÄ… szereg wyzwaÅ„, zwiÄ…zanych chociażby z poufnoÅ›ciÄ… i integralnoÅ›ciÄ… danych. Dlatego jak na razie banki i instytucje finansowe prezentujÄ… wobec niej dość konserwatywne podejÅ›cie. Pierwsze wdrożenia oparte na tej technologii majÄ… charakter wewnÄ™trzny – banki wykorzystujÄ… je gÅ‚ównie do wspierania wÅ‚asnych rozwiÄ…zaÅ„ w zakresie systemów zarzÄ…dzania i przeprowadzania analiz.
Eksperci podkreÅ›lajÄ… też, że efektywność rozwiÄ…zaÅ„ opartych na sztucznej inteligencji bÄ™dzie uzależniona od jakoÅ›ci dostarczonych jej danych, dlatego zagwarantowanie ich bezpieczeÅ„stwa jest kwestiÄ… kluczowÄ…. W tej chwili tylko 63 proc. banków twierdzi, że sÄ… wystarczajÄ…co przygotowane w zakresie technologii, standardów bezpieczeÅ„stwa i zasobów ludzkich do implementacji narzÄ™dzi GenAI. WÅ›ród barier dla tej technologii to wÅ‚aÅ›nie obawy dotyczÄ…ce bezpieczeÅ„stwa i prywatnoÅ›ci danych zajmujÄ… pierwsze miejsce. W efekcie banki do wprowadzania dedykowanych narzÄ™dzi GenAI podchodzÄ… z dużą ostrożnoÅ›ciÄ…: jedynie 27 proc. wprowadziÅ‚o je w 2023 roku, kolejne 64 proc. zrobi to w bieżącym, 2024 roku, a 9 proc. – dopiero w 2025 roku (badanie EY).
