8 maja Parlament Europejski w pierwszym czytaniu przyjÄ…Å‚ przedÅ‚użenie zawieszenia ceÅ‚ przywozowych i kontyngentów na niektóre towary importowane z Ukrainy, jak żelazo i stal, które bez tego wygasÅ‚yby 5 czerwca 2025 roku. Nie wszyscy europosÅ‚owie poparli tÄ™ decyzjÄ™. Zdaniem prawicowych polityków nawet uÅ‚atwienia w handlu wspierać bÄ™dÄ… nie tyle UkrainÄ™, ile grupÄ™ oligarchów kontrolujÄ…cych produkcjÄ™. Rolnicy obawiajÄ… siÄ™, że rozporzÄ…dzenie bÄ™dzie wykorzystywane do liberalizacji handlu także innymi produktami, zwÅ‚aszcza rolnymi.
– Po raz kolejny Komisja Europejska proponuje zawieszenie, tym razem na trzy lata, ceÅ‚ na stal i żelazo. Gdy mówi siÄ™ o tym, że bÄ™dziemy wspierać gospodarkÄ™ ukraiÅ„skÄ…, wspierać jÄ… w wojnie, nie wydaje siÄ™ to prawdziwe. Niestety wojna jest wykorzystywana do wspierania kilku oligarchów, którzy zarzÄ…dzajÄ… produkcjÄ… – mówi agencji informacyjnej Newseria Anna Zalewska, posÅ‚anka do Parlamentu Europejskiego z Prawa i SprawiedliwoÅ›ci. – Natomiast jest to bardzo niebezpieczne dla tych krajów, które przede wszystkim graniczÄ… z UkrainÄ…, bo to one zostanÄ… zalane produktami, które sÄ… oczywiÅ›cie taÅ„sze. W Ukrainie nie pÅ‚aci siÄ™ ETS-u, czyli podatku od tego, ile siÄ™ wyemituje dwutlenku wÄ™gla.
EuroposÅ‚owie przegÅ‚osowali w czwartek 8 maja przedÅ‚użenie zawieszenia ceÅ‚ przywozowych i kontyngentów na niektóre towary importowane z Ukrainy, jak żelazo i stal, które to zawieszenie wygasa 5 czerwca 2025 roku. Wraz z przyjÄ™ciem rozporzÄ…dzenia ATM UE zliberalizowaÅ‚a handel z UkrainÄ… poprzez zawieszenie Å›rodków ochrony handlu 4 czerwca 2022 roku. Od tego czasu Å›rodki te byÅ‚y trzykrotnie odnawiane, a ostatnie przedÅ‚użenie miaÅ‚o wygasnąć 5 czerwca. Teraz posÅ‚owie zatwierdzili proponowane przedÅ‚użenie tych Å›rodków liberalizacji handlu, które koncentrujÄ… siÄ™ na stali, aby zapewnić Ukrainie niezbÄ™dne przychody z eksportu.
– PrzemysÅ‚ stalowy Ukrainy jest krÄ™gosÅ‚upem przemysÅ‚u obronnego kraju. Nie przestaje przynosić zysków, mimo że wielu pracowników opuÅ›ciÅ‚o huty, aby walczyć na froncie, a fabryki sÄ… narażone na poważne ataki ze strony Rosji. Pogłębienie stosunków handlowych miÄ™dzy UE a UkrainÄ… nie jest kwestiÄ… dobroczynnoÅ›ci, ale wzajemnie korzystnej wymiany, która wzmacnia obie strony – podkreÅ›liÅ‚a Karin Karlsbro, europosÅ‚anka ze Szwecji, przedstawicielka grupy Renew, sprawozdawczyni tego projektu.
Tekst został przyjęty 354 głosami za, przy 147 przeciw i 53 wstrzymujących się. Nowe rozporządzenie będzie obowiązywać trzy lata, do czerwca 2028 roku, jednak do tego potrzebne jest porozumienie Parlamentu Europejskiego z państwami członkowskimi w ramach Rady UE.
– Unia Europejska i Komisja Europejska ma dokument, rezolucjÄ™ Parlamentu Europejskiego, która wielokrotnie wspieraÅ‚a i deklarowaÅ‚a, że chciaÅ‚aby przyspieszenia wejÅ›cia Ukrainy do Unii Europejskiej. Natomiast ta rezolucja jest wykorzystywana, by różnymi sposobami liberalizować handel, znosić cÅ‚a tak naprawdÄ™ na wszystkie produkty, nie tylko stal i żelazo, bez speÅ‚niania jakichkolwiek warunków, Tu przerażeni sÄ… rolnicy – wskazuje Anna Zalewska. – Przypomnijmy, że tam nie obowiÄ…zujÄ… wszystkie normy, zasady i certyfikaty, które sÄ… charakterystyczne dla Unii Europejskiej, w zwiÄ…zku z tym to jest ogromne ryzyko, że zagrozi to polskiej i europejskiej gospodarce.
Jak alarmuje portal Farmer.pl, chociaż najnowszy wniosek KE nie odnosi siÄ™ wprost do produktów rolnych, to jego skutki bÄ™dÄ… odczuwalne w rolnictwie. W jego ocenie propozycja zawiesza stosowanie przepisów umożliwiajÄ…cych wprowadzenie ceÅ‚, kontyngentów i Å›rodków ochronnych – także wobec towarów rolnych, które nie sÄ… objÄ™te szczególnymi regulacjami wspólnej polityki rolnej, co w praktyce może oznaczać liberalizacjÄ™ także w rolnictwie, i to bez dodatkowych mechanizmów prewencyjnych. DziaÅ‚acze rolniczej SolidarnoÅ›ci nawoÅ‚ujÄ… w mediach spoÅ‚ecznoÅ›ciowych do protestów, oskarżajÄ…c zarówno obecny rzÄ…d, jak i rzÄ…dy PiS-u o przyczynianie siÄ™ do upadku polskiego rolnictwa.
W odpowiedzi na obawy, że zapisy rozporzÄ…dzenia bÄ™dÄ… tak ogólne, że można bÄ™dzie wykorzystać „furtkÄ™” dla bezcÅ‚owego importu produktów rolno-spożywczych, minister ds. UE Adam SzÅ‚apka zapewnia, że takie ryzyko nie istnieje. Również Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapewniÅ‚o, że projekt ten nie dotyczyÅ‚ liberalizacji importu towarów rolnych z Ukrainy. Do tematu w piÄ…tek 9 maja odniósÅ‚ siÄ™ także premier Donald Tusk, który zapewniÅ‚, że Polska, ale też wiele innych paÅ„stw, nie zgodzÄ… siÄ™ na takÄ… liberalizacjÄ™, czyli swoiste ponowne otwarcie granicy i handlu, które znowu miaÅ‚oby zagrozić destabilizacjÄ… na rynku zbożowym.
Komisja pracuje obecnie nad dÅ‚ugoterminowym rozwiÄ…zaniem, które zapewni pewność gospodarczÄ… w handlu miÄ™dzy UE a UkrainÄ….
– Zanim dojdziemy do staÅ‚ych ukÅ‚adów handlowych z UkrainÄ…, musi siÄ™ po pierwsze skoÅ„czyć wojna, muszÄ… być ustalone granice, bo to też warunek wejÅ›cia do Unii Europejskiej, i kilkudziesiÄ™cioletni jednak proces dochodzenia i speÅ‚niania wszystkich warunków, aby w Unii Europejskiej być. To żmudny proces, oczywiÅ›cie można go przyspieszyć, ale najpierw trzeba skoÅ„czyć wojnÄ™ – podkreÅ›la europosÅ‚anka.
