ZakÅ‚ócenia w żegludze po Morzu Czerwonym i Kanale Sueskim i napiÄ™cia geopolityczne na Bliskim Wschodzie to niepokojÄ…ce zdarzenia, ale nie widać ich wiÄ™kszego wpÅ‚ywu na ceny ropy. – Prawdopodobnie ropa reaguje tak sÅ‚abo, ponieważ oczekuje siÄ™ w tym roku spowolnienia gospodarczego – mówi Piotr KuczyÅ„ski, analityk Domu Inwestycyjnego Xelion. Jak wskazuje, najwiÄ™kszÄ… niewiadomÄ… i czynnikiem, który może mieć w tym roku przeÅ‚ożenie na wzrost cen ropy, bÄ™dzie sytuacja gospodarcza w Chinach.
– To, co dzieje siÄ™ na Bliskim Wschodzie, jest bardzo niepokojÄ…ce, ale wpÅ‚yw tej sytuacji na ceny ropy jest znikomy. I to jest wÅ‚aÅ›nie dziwne, ponieważ mieliÅ›my chociażby atak Iranu na trzy paÅ„stwa: SyriÄ™, Irak i Pakistan, a oprócz tego przecież OPEC+ redukuje wydobycie, a ceny nie bardzo chcÄ… rosnąć. OczywiÅ›cie dla nas to jest dobra informacja, ale jest to nieco dziwne zachowanie – mówi agencji Newseria Biznes Piotr KuczyÅ„ski.
Ceny ropy naftowej sÄ… barometrem napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie, gdzie jest wydobywana znaczna część tego surowca. Październikowy atak Hamasu na Izrael otworzyÅ‚ nowy rozdziaÅ‚ w historii tego regionu. W reakcji na te zdarzenia oraz odpowiedź zaatakowanego kraju w Strefie Gazy ropa podrożaÅ‚a o kilka dolarów na baryÅ‚ce. DziÅ›, po ponad 100 dniach konfliktu, jest na poziomach o kilkanaÅ›cie procent niższych niż w szczytowym momencie października mimo wielu niepokojÄ…cych zdarzeÅ„, do których w regionie dochodzi wÅ‚aÅ›ciwie każdego dnia. DziaÅ‚ajÄ…cy w Jemenie proiraÅ„scy bojownicy Huti od 19 listopada ub.r. atakujÄ… statki handlowe przepÅ‚ywajÄ…ce przez Morze Czerwone, wywoÅ‚ujÄ…c szkody w Å›wiatowym handlu i transporcie ropy, a w poÅ‚owie stycznia Iran ostrzelaÅ‚ cele w Syrii, Iraku i Pakistanie, uzasadniajÄ…c to m.in. atakami na domniemanÄ… kwaterÄ™ Mosadu i obiekty powiÄ…zane z PaÅ„stwem Islamskim.
– DoszÅ‚o do zakÅ‚óceÅ„ w dostawach surowca, bo partyzanci Huti, którzy w zasadzie rzÄ…dzÄ… Jemenem, atakujÄ… statki na Morzu Czerwonym. Te transporty czÄ™sto zmieniajÄ… trasÄ™, pÅ‚ynÄ… naokoÅ‚o przez PrzylÄ…dek Dobrej Nadziei. To wydÅ‚uża trasÄ™, podnosi koszty, ale jednak na razie nie ma specjalnie wpÅ‚ywu na ceny – podkreÅ›la analityk.
Do ataków na statki dochodzi najczęściej w cieÅ›ninie Bab al-Mandab, łączÄ…cej Ocean Indyjski z Morzem Czerwonym na szlaku do KanaÅ‚u Sueskiego i dalej na Morze Åšródziemne. To najszybsza drogÄ… łączÄ…ca AzjÄ™ i EuropÄ™, a zarazem jeden z najbardziej ruchliwych szlaków żeglugowych na Å›wiecie. Rezygnacja z tej trasy powoduje, że statki muszÄ… wybierać znacznie dÅ‚uższÄ… drogÄ™ dookoÅ‚a Afryki.
Zgodnie z szacunkami MiÄ™dzynarodowej Agencji Energii (IEA), w pierwszej poÅ‚owie 2023 roku przez cieÅ›ninÄ™ Bab el-Mandab w obu kierunkach transportowane byÅ‚o dziennie 8,8 mln baryÅ‚ek ropy naftowej i produktów gotowych, co stanowiÅ‚o ok. 12 proc. morskiego handlu tym surowcem. Jak dotÄ…d przeprawy tankowców tÄ… trasÄ… wstrzymaÅ‚y m.in. koncerny bp i Shell.
IEA zasygnalizowała gotowość działania w razie potencjalnego kryzysu podażowego w związku z problemami transportu przez Morze Czerwone. Jednak w jej ocenie od strony podażowej rynek ropy naftowej w roku 2024 wydaje się być dobrze zaopatrzony.
– To, co bÄ™dzie dalej, zależy od Chin [drugiego co do wielkoÅ›ci konsumenta ropy na Å›wiecie, po USA – red]. – mówi Piotr KuczyÅ„ski. – Chiny okazaÅ‚y siÄ™ wielkÄ… niespodziankÄ… in minus w 2023 roku, a w 2024 na razie nie widać poprawy sytuacji. Jednak gdyby ona nastÄ…piÅ‚a, to i ceny ropy wzrosnÄ….
W czwartek, 25 stycznia br. ceny ropy naftowej zanotowaÅ‚y niewielki wzrost. Jak podaje Reuters, powodem byÅ‚ wiÄ™kszy niż przewidywano spadek zapasów ropy w Stanach Zjednoczonych w ubiegÅ‚ym tygodniu, a także dziaÅ‚ania chiÅ„skiego banku centralnego, które zwiÄ™kszyÅ‚y optymizm co do przyszÅ‚ych dziaÅ‚aÅ„ stymulacyjnych i odbudowy gospodarczej.
Jak podaje BM Reflex, IEA oczekuje w tym roku wzrostu Å›wiatowej konsumpcji ropy naftowej o 1,2 mln bpd i rekordowego przerobu ropy naftowej w Å›wiatowych rafinerach na poziomie 83,3 mln bpd, czyli o 0,8 mln bpd wiÄ™cej niż w ostatnim rekordowym 2018 roku. Znacznie wyższe sÄ… prognozy OPEC – kartel spodziewa siÄ™ w tym roku wzrostu Å›wiatowej konsumpcji ropy naftowej o 2,25 mln bpd, natomiast w 2025 roku – o ponad 1,8 mln bpd. Kartel spodziewa siÄ™, że popyt na ropÄ™ bÄ™dzie rósÅ‚ nieprzerwanie (choć w znacznie niższym tempie) do 2045 roku, osiÄ…gajÄ…c wówczas poziom 116 mln bpd wobec 102,1 mln bpd w 2023 roku.
– OPEC i inni producenci ograniczajÄ… wydobycie ropy, żeby utrzymać ceny na rozsÄ…dnym poziomie. MyÅ›lÄ™, że bÄ™dÄ… siÄ™ starali zrobić wszystko, co możliwe, żeby utrzymać ceny na podobnym poziomie jak obecnie – mówi Piotr KuczyÅ„ski.
Część analityków uważa, że rynki ropy naftowej uwzglÄ™dniÅ‚y już w wycenach wpÅ‚yw zakÅ‚óceÅ„ na Morzu Czerwonym i wojny izraelsko-palestyÅ„skiej, a pomimo napięć geopolitycznych zmiany cen bÄ™dÄ… nadal utrzymywać siÄ™ na ograniczonym poziomie.
