– W ostatnich piÄ™ciu latach ruch wokóÅ‚ sztuki kobiet staje siÄ™ coraz intensywniejszy i bardziej obecny w przestrzeni artystycznej – mówi kuratorka i historyczka sztuki Izabela Rogala. Widać to m.in. po organizowanych „kobiecych” wystawach czy konkursach. Choć widoczność artystek na przestrzeni ostatnich dekad znacznie siÄ™ poprawiÅ‚a, wciąż poszukiwane sÄ… nowe formy wsparcia i promocji dla ich twórczoÅ›ci. Polskie artystki już po raz szósty mogÅ‚y wziąć udziaÅ‚ w konkursie „Kobieca Strona Sztuki” organizowanym przez DefabrykÄ™ i FundacjÄ™ Ochrony Zabytków PrzemysÅ‚u i Techniki. Do tegorocznej edycji zgÅ‚osiÅ‚o siÄ™ 645 twórczyÅ„ z ponad 6 tys. prac.
– Kobiety w Å›wiecie sztuki – niedoceniane przez wiele epok, wiele stuleci, spychane w tyÅ‚ za osobowoÅ›ciami wielkich artystów – nadal potrzebujÄ… wsparcia. Bardzo cieszy mnie fakt, że ruch wokóÅ‚ sztuki kobiet prężnie siÄ™ rozwija, a „Kobieca Strona Sztuki” cieszy siÄ™ coraz wiÄ™kszÄ… popularnoÅ›ciÄ…. Potrzeba wyrażania kobiet i ich emocji poprzez sztukÄ™ jest bardzo żywa i bardzo aktualna – mówi agencji Newseria Izabela Rogala, kuratorka wystawy „Kobieca Strona Sztuki” oraz jurorka konkursu. – IdeÄ… konkursu jest wzmocnienie pozycji kobiet w przestrzeni artystycznej. Jest także możliwoÅ›ciÄ… stworzenia przestrzeni do ekspozycji dla artystek, które z jednej strony zaczynajÄ… swojÄ… Å›cieżkÄ™ i przygodÄ™ artystycznÄ…, a z drugiej strony dla tych, które już majÄ… ugruntowanÄ… pozycjÄ™ w Å›wiecie sztuki.
„Kobieca Strona Sztuki” to konkurs, w którym nagrodÄ… jest prezentacja jednej lub wiÄ™cej prac na wystawie pod tÄ… samÄ… nazwÄ…. Jest on organizowany cyklicznie od piÄ™ciu lat. ZostaÅ‚ stworzony z myÅ›lÄ… o twórczoÅ›ci wspóÅ‚czesnych artystek, które mogÄ… skorzystać z przestrzeni ekspozycyjnej. Wystawy sÄ… bezpÅ‚atne i dostÄ™pne dla każdego.
– To szósta edycja konkursu „Kobieca Strona Sztuki” i z roku na rok obserwujemy ogromny wzrost zainteresowania, który przekÅ‚ada siÄ™ na liczbÄ™ zgÅ‚oszeÅ„. W pierwszej edycji konkursu zgÅ‚oszeÅ„ byÅ‚o kilkanaÅ›cie, z czego wybrano 15 prac. OdbyÅ‚a siÄ™ ona w pandemii i pewnie ten element przyczyniÅ‚ siÄ™ do tego, że zgÅ‚oszeÅ„ byÅ‚o mniej, ale przede wszystkim konkurs byÅ‚ maÅ‚o nagÅ‚oÅ›niony. Natomiast w tym roku zgÅ‚osiÅ‚o siÄ™ 645 artystek z ponad 6 tys. prac. To obrazuje, jak wielkÄ… skalÄ™ w tym roku przybraÅ‚ konkurs i jak dużym zainteresowaniem siÄ™ cieszyÅ‚ – podkreÅ›la Izabela Rogala.
Organizatorzy konkursu byli pod wrażeniem nie tylko skali zgÅ‚oszeÅ„, ale również ich różnorodnoÅ›ci. NajwiÄ™cej prac zgÅ‚osiÅ‚y artystki zajmujÄ…ce siÄ™ malarstwem figuratywnym. PojawiÅ‚o siÄ™ również wiele aplikacji z zakresu tkaniny artystycznej i maÅ‚ych form ceramicznych. Równie silnÄ… grupÄ™ stanowiÅ‚a fotografia artystyczna.
– Taka formuÅ‚a zgÅ‚oszeÅ„ zaowocowaÅ‚a decyzjÄ…, że dzielimy wystawÄ™ na dwie części. Ta, która trwa obecnie do 1 marca i można oglÄ…dać jÄ… w przestrzeni Defabryki, prezentuje wÅ‚aÅ›nie malarstwo figuratywne, tkaninÄ™ i rzeźbÄ™ – wyjaÅ›nia kuratorka wystawy. – Zimowa odsÅ‚ona „Kobiecej Strony Sztuki” to okoÅ‚o 50 prac czterdziestu kilku artystek. Tkanina jest w tym roku dużym zaskoczeniem, sama mam do niej ogromnÄ… sÅ‚abość z racji mojego wyksztaÅ‚cenia i pracy magisterskiej, którÄ… pisaÅ‚am u prof. Anny Sieradzkiej o polskiej tkaninie secesyjnej. W tym roku zgÅ‚osiÅ‚o siÄ™ osiem artystek, co jest zaskoczeniem w stosunku do ubiegÅ‚ego roku, kiedy tkanin nie byÅ‚o wcale, podobnie w poprzednich edycjach.
Wystawę prezentującą malarstwo, rzeźbę i tkaninę można oglądać od 9 grudnia br. w Defabryce przy ul. Duchnickiej 3 w Warszawie, czyli w samym sercu industrialnego Żoliborza. Obiekt ten kilkanaście lat temu przeszedł kompleksową renowację. Na jego terenie można teraz znaleźć sklepy i butiki z wyposażeniem wnętrz, restauracje, showroomy modowe czy firmy komercyjne.
– Jest to przestrzeÅ„ nieoczywista, bo nie jest to typowa galeria. Sztuka tutaj sama wychodzi do widza, który czÄ™sto jest zupeÅ‚nie na niÄ… nieprzygotowany, dziÄ™ki czemu ma możliwość obcować z obiektami na wysokim poziomie poprzez element zaskoczenia – wyjaÅ›nia Izabela Rogala.
W czerwcu i lipcu 2026 roku odbÄ™dzie siÄ™ druga odsÅ‚ona szóstej edycji „Kobiecej Strony Sztuki”, która skupi siÄ™ na fotografii oraz maÅ‚ych formach ceramicznych.
– Dla mnie to jest fenomenalne, że zgÅ‚oszeÅ„ byÅ‚o tak dużo. W zeszÅ‚ym roku także mieliÅ›my podzielonÄ… ekspozycjÄ™ na część fotograficznÄ… i malarskÄ…. To obrazuje, że fotografia z roku na rok cieszy siÄ™ coraz wiÄ™kszÄ… popularnoÅ›ciÄ…, coraz wiÄ™cej kobiet odważa siÄ™ jÄ… pokazywać. ZgÅ‚aszajÄ… siÄ™ nie tylko profesjonalistki, ale także amatorki, co nas jako jury szczególnie cieszy, ponieważ jesteÅ›my w ten sposób w stanie odkrywać nowe talenty i pokazywać Å›wiatu sztukÄ™, która dotÄ…d nie byÅ‚a pokazywana – podkreÅ›la jurorka konkursu. – W fotografii bÄ™dzie 18 nazwisk i zapewne kilkanaÅ›cie prac. JesteÅ›my jeszcze na etapie wyboru i ustaleÅ„, które z prac zgÅ‚oszonych w konkursie wezmÄ… udziaÅ‚ w wystawie. Na podstawie fotografii bÄ™dziemy dobierać konkretne zgÅ‚oszenia maÅ‚ych form ceramicznych, które majÄ… stanowić jednÄ… caÅ‚ość, ciekawÄ… i eksperymentalnÄ…, ponieważ dotychczas nie wystawialiÅ›my jeszcze fotografii połączonej z ceramikÄ….
„Kobieca Strona Sztuki” skupia siÄ™ na wzmacnianiu gÅ‚osu kobiet w kulturze i sztuce dziÄ™ki udostÄ™pnianiu im przestrzeni do zaprezentowania swoich prac szerszej publicznoÅ›ci. MisjÄ… konkursu jest wiÄ™c łączenie Å›wiata sztuki i biznesu, a także danie szansy artystkom na zaistnienie w oficjalnym obiegu instytucjonalnym.
– Kobietom artystkom jest w dzisiejszych czasach Å‚atwiej zaistnieć niż jeszcze kilka lat temu. Ruch wokóÅ‚ sztuki kobiet rozpoczÄ…Å‚ siÄ™ mniej wiÄ™cej cztery–pięć lat temu, wiÄ™c one dość prężnie ruszyÅ‚y w wystawiennictwie. Dużo siÄ™ dzieje wokóÅ‚ wystaw kobiecych, a najlepszy przykÅ‚ad to aktualna wystawa w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Z moich obserwacji wynika, że wiele jest mniejszych i wiÄ™kszych imprez, zarówno w Polsce, jak i w Europie, na których sztuka kobiet jest pokazywana, eksponowana i doceniana – mówi Izabela Rogala. – Twórczość kobiet na pewno różni siÄ™ od twórczoÅ›ci mężczyzn, ponieważ pokazywana jest przez pryzmat ich charakteru, wrażliwoÅ›ci, empatii, którÄ… pokazujÄ… Å›wiatu. CzÄ™sto sÅ‚yszÄ™ podczas oglÄ…dania ekspozycji, że czuć pierwiastek kobiecy i czuć to, w jaki sposób kobiety chcÄ… przekazać swojÄ… wiedzÄ™, wrażliwość i doÅ›wiadczenia na temat aktualnego Å›wiata.
W Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie do 3 maja 2026 roku można oglÄ…dać wystawÄ™ „Kwestia kobieca 1550–2025”. Ekspozycja walczy z mitem na temat tego, że kobiety-artystki przed XX wiekiem nie realizowaÅ‚y swojej twórczej misji. WrÄ™cz przeciwnie – dążyÅ‚y do zaznaczenia swojej obecnoÅ›ci. Wystawa ma również pokazać nowe podejÅ›cie do historii sztuki, opartego na sprawiedliwoÅ›ci, oddaniu gÅ‚osu „niewidzialnym” i prowadzÄ…cego do rewizji przyjÄ™tego kanonu. UzupeÅ‚nieniem wystawy jest inna ekspozycja – „Miasto kobiet” – która jest „mozaikÄ… różnych postaw i estetyk, Å›wiadectwem bogactwa, różnorodnych tradycji i siÅ‚y sztuki feministycznej”. Ta wystawa również bÄ™dzie dostÄ™pna do 3 maja 2026 roku.
