Ustawa o jawnoÅ›ci cen miaÅ‚a na celu uÅ‚atwić klientowi szybkie sprawdzenie aktualnych cen mieszkaÅ„ i lepsze zrozumienie oferty dewelopera. Przedstawiciele branży mówiÄ… wprost: idea ustawy jest sÅ‚uszna, jednak ksztaÅ‚t, jaki przybraÅ‚a w praktyce, podobnie jak tryb jej uchwalenia, budzi już niepokój. BÅ‚yskawiczny tryb procedowania sprawiÅ‚, że powstaÅ‚a ustawa, która obejmie 12,4 proc. rynku. Zdaniem Polskiego ZwiÄ…zku Firm Deweloperskich ostatniÄ… deskÄ… ratunku, by poprawić ten akt, jest Senat, który zajmie siÄ™ nim już podczas wtorkowego posiedzenia komisji infrastruktury.
– Sama idea zwiÄ…zana z uchwaleniem ustawy o jawnoÅ›ci cen byÅ‚a dobra. Jako Polski ZwiÄ…zek Firm Deweloperskich wydaliÅ›my rekomendacjÄ™ dla naszych czÅ‚onków, by publikowali ceny mieszkaÅ„. Oceniamy, że jest to bardzo ważne dla pewnej kultury nabywania nieruchomoÅ›ci, a także komfortu konsumentów. JesteÅ›my jednak bardzo zaniepokojeni rozjazdem pomiÄ™dzy intencjami zwiÄ…zanymi z ustawÄ… o jawnoÅ›ci cen a jej finalnym ksztaÅ‚tem. Pierwsza rzecz, na którÄ… chciaÅ‚bym zwrócić uwagÄ™, jest taka, że projekt ustawy jest procedowany w szczególnym trybie, tak zwanym trybie poselskim – mówi agencji informacyjnej Newseria Bartosz Guss, dyrektor generalny Polskiego ZwiÄ…zku Firm Deweloperskich. – Z uwagi na to, że ten tryb jest szybszy, Å›cieżka legislacyjna jest skrócona, to uważamy, że tym bardziej powinien być monitorowany pod kÄ…tem zgodnoÅ›ci z prawem i wieloma innymi aspektami. Sam proces legislacyjny już na etapie prac w komisji do uchwalenia ustawy przez Sejm trwaÅ‚ rekordowe dwa dni. W efekcie czego powstaÅ‚ akt prawny jak sito, ser szwajcarski, zawierajÄ…cy wiele bubli prawnych, które nie powinny mieć miejsca.
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, bo tak brzmi peÅ‚ny tytuÅ‚ ustawy, zostaÅ‚ uchwalony przez Sejm 24 kwietnia, gdy odbyÅ‚o siÄ™ drugie i trzecie czytanie tekstu ustawy po pracach w komisji infrastruktury. Stanowisko komisji przedstawiono dwa dni wczeÅ›niej.
– Jako prawnik jestem absolutnie zdumiony, że hurtowo odrzucono uwagi SÄ…du Najwyższego, o zgrozo, również UrzÄ™du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, czyli organu paÅ„stwowego, który bÄ™dzie przecież sprawowaÅ‚ pieczÄ™ i nadzór nad jej obowiÄ…zywaniem. JesteÅ›my za jawnoÅ›ciÄ… cen, ale jesteÅ›my również za tworzeniem dobrego prawa, a ta ustawa nie sÅ‚uży dobremu prawu i nie sÅ‚uży intencji, o której wspominaÅ‚ ustawodawca – wskazuje Bartosz Guss. – Parlament hurtowo odrzuciÅ‚ wszystkie uwagi, zarówno administracji rzÄ…dowej, korporacji zawodowych, jak chociażby radców prawnych, ale też Polskiego ZwiÄ…zku Firm Deweloperskich. A tytuÅ‚em przypomnienia firmy deweloperskie odpowiadajÄ… dziÅ› za 97 proc. rynku mieszkaniowego wielorodzinnego, wiÄ™c też warto byÅ‚oby co najmniej wysÅ‚uchać nas jako praktyków w tym temacie.
W zamierzeniu projekt dotyczy naÅ‚ożenia na deweloperów, a także na inne podmioty oferujÄ…ce sprzedaż nieruchomoÅ›ci powstaÅ‚ych w ramach inwestycji deweloperskich kilku obowiÄ…zków. To m.in. obowiÄ…zek prowadzenia wÅ‚asnej strony internetowej, na której podawane sÄ… ceny od poczÄ…tku rozpoczÄ™cia sprzedaży wraz ze wszystkimi zmianami ich dotyczÄ…cymi, a także obowiÄ…zek podawania wszystkich skÅ‚adników ostatecznej ceny sprzedaży z uwzglÄ™dnieniem wszelkich Å›wiadczeÅ„ pieniężnych, jakie nabywca bÄ™dzie musiaÅ‚ zapÅ‚acić w przypadku zawarcia umowy. Projekt okreÅ›la też sankcje za nieprzestrzeganie obowiÄ…zków wprowadzonych nowelizacjÄ….
Polski ZwiÄ…zek Firm Deweloperskich wskazuje na trzy podstawowe błędy popeÅ‚nione przez ustawodawcÄ™. Pierwszym z nich jest ograniczenie w ustawie wymogu jawnoÅ›ci cen do wÄ…skiego katalogu umów, czyli umów sprzedaży. Tymczasem gros kontraktów miÄ™dzy deweloperem a nabywcÄ… zawierane jest na etapie przygotowaÅ„ do budowy budynku, sÄ… to wiÄ™c tzw. umowy deweloperskie. Z badaÅ„ przeprowadzonych na przykÅ‚adzie Trójmiasta wynika, że ustawa w ksztaÅ‚cie uchwalonym przez Sejm dotyczyÅ‚aby zaledwie 10 proc. umów.
– Zwracamy uwagÄ™ też na obowiÄ…zki w zakresie udzielenia informacji do portalu Dane.gov.pl, przepisy sÄ… nieprecyzyjne i nawet Ministerstwo Cyfryzacji, które już kilkukrotnie pytaliÅ›my o pomoc w interpretowaniu tych przepisów, nie potrafi nam odpowiedzieć – opisuje dyrektor generalny Polskiego ZwiÄ…zku Firm Deweloperskich.
Kolejny element dotyczy kwestii zwiÄ…zanej z częściami przynależnymi do lokalu, takimi jak miejsce postojowe, ponieważ ustawa wprowadza obowiÄ…zek publikowania również tej części skÅ‚adowej ceny. Ponieważ nabywca nie ma obowiÄ…zku nabywać części przynależnej, to w przypadku budynku wielorodzinnego z np. 200 miejscami postojowymi na etapie upublicznienia ceny deweloper powinien podać cenÄ™ wszystkich 200 miejsc postojowych. Branża deweloperska sprzeciwia siÄ™ również przewidzianym w tej ustawie karom za opublikowanie niekompletnej informacji. Zdaniem Bartosza Gussa 10 proc. przychodu dla osoby prowadzÄ…cej dziaÅ‚alność wydaje siÄ™ aktem wrogim w stosunku do wybranej grupy zawodowej.
– To, co szczególnie też zaskakuje, jest przejawem wyjÄ…tkowego niedbalstwa ustawodawcy, że do tego katalogu deweloperów również dodaÅ‚ wszystkich przedsiÄ™biorców, którzy nabyli kiedyÅ› nieruchomość od dewelopera. Przy czynnoÅ›ci odsprzedaży takiego lokalu muszÄ… oni stosować wszystkie przepisy wynikajÄ…ce z tego projektu ustawy, czyli muszÄ… zaÅ‚ożyć wÅ‚asnÄ… stronÄ™ internetowÄ…, muszÄ… ujawnić cenÄ™ wraz z przynależnoÅ›ciÄ…, muszÄ… opublikować projekt inwestycyjny takiej nieruchomoÅ›ci – wylicza ekspert. – Czyli np. fryzjer, lekarz, notariusz, który kiedyÅ› kupiÅ‚ taki lokal, również bÄ™dzie musiaÅ‚ te wszystkie obowiÄ…zki wykonać. Na pewno nie byÅ‚a taka intencja ustawodawcy. Ostatnie okienko, które pozostaÅ‚o, aby uratować tÄ™ ustawÄ™, to posiedzenie komisji senackiej, do której wysÅ‚aliÅ›my nasze uwagi, i izba wyższa parlamentu.
Uwagi zgÅ‚aszane przez deweloperów na platformie X skomentowaÅ‚a minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna PeÅ‚czyÅ„ska-Nałęcz.
– ZrozumieliÅ›cie, że ustawy o jawnoÅ›ci cen mieszkaÅ„ nie da siÄ™ zatrzymać. Dlatego na wszelkie sposoby próbujecie jÄ… podważyć. Próbujecie przygotować grunt pod bojkot ustawy pod pretekstem, że jest „dziurawa” – skomentowaÅ‚a minister i dodaÅ‚a. – Mam dla paÅ„stwa deweloperów dobrÄ… radÄ™: zamiast szukać dziury w caÅ‚ym i wynajdować kolejne preteksty, dlaczego nie możecie ujawniać cen – szykujcie siÄ™ do stosowania ustawy. Bo ona wejdzie w życie.
Do sÅ‚ów minister PeÅ‚czyÅ„skiej-Nałęcz odniósÅ‚ siÄ™ w serwisie X Damian Kaźmierczak z Polskiego ZwiÄ…zku Pracodawców Budownictwa.
– A co, jeÅ›li ta ustawa faktycznie okaże siÄ™ bublem prawnym i nie speÅ‚ni pokÅ‚adanych w niej oczekiwaÅ„? Historia pokazuje, że w historii polskiej legislacji na przestrzeni ostatnich 15–20 lat sporo bubli prawnych siÄ™ zdarzaÅ‚o – podkreÅ›liÅ‚.
Senacka komisja infrastruktury bÄ™dzie obradować 13 maja o godzinie 16:00, zaÅ› izba wyższa parlamentu ma w planach zajÄ™cie siÄ™ projektem już na posiedzeniu, które odbÄ™dzie siÄ™ 14 i 15 maja.
