Nowy rzÄ…dowy projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w zwiÄ…zku i umowie o wspólnym pożyciu przewiduje m.in. możliwość wspólnego rozliczania siÄ™ w przypadku wspólnoÅ›ci majÄ…tkowej, dostÄ™p partnera do informacji o stanie zdrowia czy też testamentowe dziedziczenie. Przedstawiciele Nowej Lewicy zaznaczajÄ…, że uregulowanie kwestii zwiÄ…zków nieformalnych ma zapewnić bezpieczeÅ„stwo pozostajÄ…cym w nich osobom, ale kompromis ten pozostaje daleki od oczekiwaÅ„ tej partii.
– Nowa Lewica jest za równoÅ›ciÄ… małżeÅ„skÄ…. Nie zmieniamy swoich poglÄ…dów, jest to dla nas ważne i bÄ™dziemy robić wszystko, aby kiedyÅ› w przyszÅ‚oÅ›ci to siÄ™ wydarzyÅ‚o. Statystyki sÄ… natomiast nieubÅ‚agane. W polskim parlamencie jest nas 21 z Nowej Lewicy, reszta posÅ‚ów to sÄ… osoby o konserwatywnych poglÄ…dach i nie mamy wpÅ‚ywu na posÅ‚ów z innych ugrupowaÅ„, którzy majÄ… inne zdanie – mówi agencji Newseria Joanna Scheuring-Wielgus, posÅ‚anka do Parlamentu Europejskiego z Nowej Lewicy.
Projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w zwiÄ…zku i umowie o wspólnym pożyciu zakÅ‚ada m.in. możliwość zawarcia u notariusza umowy cywilnoprawnej, która ma być zarejestrowana w UrzÄ™dzie Stanu Cywilnego, prawo do decyzji o pochówku, dostÄ™p do informacji o stanie zdrowia i dokumentacji medycznej, możliwość wspólnego rozliczania w przypadku wspólnoÅ›ci majÄ…tkowej, objÄ™cia partnera ubezpieczeniem zdrowotnym czy też prawo do renty rodzinnej po zmarÅ‚ym partnerze i testamentowe dziedziczenie.
– Należy negocjować, próbować i walczyć. StÄ…d nasze porozumienie z PSL-em, które zawsze miaÅ‚o najwiÄ™ksze obiekcje, jeżeli chodzi o ustawÄ™ o zwiÄ…zkach partnerskich, i stÄ…d wypracowane porozumienie, które daje bezpieczeÅ„stwo osobom żyjÄ…cym w zwiÄ…zkach nieformalnych – podkreÅ›la Joanna Scheuring-Wielgus.
W Å›wietle badania CBOS z 2024 roku 90 proc. Polaków byÅ‚o za możliwoÅ›ciÄ… formalizowania zwiÄ…zków partnerskich tworzonych przez kobietÄ™ i mężczyznÄ™. 52 proc. ankietowanych popieraÅ‚o legalizacjÄ™ zwiÄ…zków partnerskich dotyczÄ…cych osób tej samej pÅ‚ci, a 43 proc. byÅ‚o zdania, że nie powinny mieć one takiej możliwoÅ›ci.
– To nie dotyczy tylko osób homoseksualnych, ale w wiÄ™kszoÅ›ci heteroseksualnych. To sÄ… kwestie zwiÄ…zane z bezpieczeÅ„stwem finansowym, podatkowym, zdrowotnym. To naprawdÄ™ bardzo dobre rozwiÄ…zania, które dadzÄ… szansÄ™, przynajmniej na poczÄ…tek, tym osobom poczuć, że paÅ„stwo o nich dba. Teraz jest to nieuregulowane. Uważam, że to jest skandal, że tego w Polsce nadal nie ma. Jak siÄ™ spojrzy na mapÄ™ caÅ‚ej Europy, to w zasadzie w każdym kraju zwiÄ…zki partnerskie funkcjonujÄ…, już nie mówiÄ™ o równoÅ›ci małżeÅ„skiej – podkreÅ›la europosÅ‚anka.
W Unii Europejskiej pięć paÅ„stw nie uznaje zarejestrowanych zwiÄ…zków partnerskich. Obok Polski sÄ… to: Litwa (w 2025 roku TrybunaÅ‚ Konstytucyjny orzekÅ‚, że wykluczenie par tej samej pÅ‚ci z prawa do partnerstwa jest niekonstytucyjne), BuÅ‚garia, Rumunia i SÅ‚owacja. Prezydent Karol Nawrocki wielokrotnie zapowiadaÅ‚, że jest gotowy do rozmów na temat statusu osoby najbliższej i rozwiÄ…zaÅ„, które nie podważą chronionej konstytucjÄ… instytucji małżeÅ„stwa.
– MyÅ›lÄ™, że każda rozmowa jest ważna, nawet z tymi osobami, które teraz mówiÄ…: nie, nie podpiszÄ™, nie, nie zgadzam siÄ™. Trzeba rozmawiać, bo zawsze należy widzieć Å›wiateÅ‚ko w tunelu i dążyć do tego, żeby to, o czym marzymy, po prostu siÄ™ udaÅ‚o – mówi Joanna Scheuring-Wielgus.
Jak wynika z raportu GUS „Sytuacja demograficzna Polski do 2024 roku”, w ubiegÅ‚ym roku zawarto ok. 135 tys. nowych zwiÄ…zków małżeÅ„skich, o prawie 10 tys. mniej niż rok wczeÅ›niej. RozwiodÅ‚o siÄ™ ponad 57 tys. par małżeÅ„skich, czyli o ok. 0,6 tys. wiÄ™cej niż w 2023 roku, a w przypadku kolejnych ok. 0,5 tys. małżeÅ„stw orzeczono separacjÄ™.
Dane z ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego wskazujÄ…, że w latach 2011–2021 mniej wiÄ™cej trzykrotnie wzrosÅ‚a liczba par pozostajÄ…cych w zwiÄ…zkach niesformalizowanych – w 2021 roku odnotowano ich ponad 895 tys. W strukturze rodzin stanowiÅ‚y one ok. 8 proc. Ponad 63 proc. zwiÄ…zków niesformalizowanych (565,5 tys.) to pary z dziećmi.
– Jak patrzymy na te statystyki, to mamy coraz mniej małżeÅ„stw, coraz wiÄ™cej rozwodów. Ja jestem w zwiÄ…zku małżeÅ„skim, bardzo sobie to chwalÄ™, ale to byÅ‚a moja decyzja. Natomiast chciaÅ‚abym, żeby osoby, które nie chcÄ… być w zwiÄ…zku małżeÅ„skim, miaÅ‚y również innÄ… możliwość do wyboru. ZwiÄ…zki partnerskie sÄ… takÄ… możliwoÅ›ciÄ… – uważa posÅ‚anka do Parlamentu Europejskiego z Nowej Lewicy. – Robert BiedroÅ„ i Krzysztof Åšmiszek sÄ… w zwiÄ…zku dokÅ‚adnie tak samo dÅ‚ugo jak ja z moim mężem, i ja mam wszystkie prawa z moim mężem, a Robert i Krzysiek nie majÄ…. Uważam, że to jest totalnie niesprawiedliwe i nie rozumiem osób, które majÄ… z tym jakiÅ› problem, które mówiÄ… np., że to jest zagrożenie dla małżeÅ„stwa. Jakie zagrożenie dla małżeÅ„stwa? Jak ktoÅ› chce zawrzeć zwiÄ…zek małżeÅ„ski, to przecież może.
