Organizacje pozarzÄ…dowe apelujÄ… do rzÄ…du o jak najszybsze wprowadzenie w Polsce systemu kaucyjnego. Jak wskazujÄ…, oczekuje tego zarówno strona spoÅ‚eczna, jak i biznes. Tymczasem projekt ustawy w tej sprawie jest gotowy już od jesieni, ale wciąż nie trafiÅ‚ do Sejmu, a prace utknęły w martwym punkcie. – To jest już najwyższy czas, ta ustawa jest w Polsce niezbÄ™dna – wskazuje Joanna KÄ…dzioÅ‚ka ze Stowarzyszenia Zero Waste. – Projekt ustawy jest gotowy i w zasadzie nie ma żadnych przeciwwskazaÅ„ do tego, żeby ustawa o systemie kaucyjnym weszÅ‚a pod obrady Sejmu i zaczęła być procedowana. Jako strona spoÅ‚eczna chcemy przekonać polityków do tego, że to jest ten wÅ‚aÅ›ciwy moment – mówi Joanna KÄ…dzioÅ‚ka z Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste.
W Polsce prace nad wprowadzeniem systemu kaucyjnego trwajÄ… już od 2019 roku, kiedy ówczesne Ministerstwo Åšrodowiska zainaugurowaÅ‚o cykl konsultacji w tej sprawie. Pierwszy projekt ustawy zostaÅ‚ opublikowany w RzÄ…dowym Centrum Legislacji w styczniu ub.r., ale – po krytyce ze strony biznesu – prace utknęły w martwym punkcie. Kilka miesiÄ™cy później wiceminister klimatu i Å›rodowiska Jacek Ozdoba zapowiedziaÅ‚ w nim istotne zmiany, a w koÅ„cówce października ub.r. pojawiÅ‚a siÄ™ kolejna, druga wersja projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o odpadach – czyli przepisów, na mocy których ma zostać wdrożony w Polsce system kaucyjny. Wciąż jednak nie trafiÅ‚y one pod obrady Sejmu.
– Stworzenie caÅ‚ego systemu powinno potrwać maksymalnie 24 miesiÄ…ce, wiÄ™c gdyby projekt rzeczywiÅ›cie byÅ‚ już w trakcie procedowania, to ten system mógÅ‚by zacząć funkcjonować w Polsce od 2025 roku – podkreÅ›la w rozmowie z agencjÄ… Newseria Biznes Joanna KÄ…dzioÅ‚ka.
Zgodnie z ostatniÄ… wersjÄ… projektu MKiÅš system kaucyjny ma objąć opakowania na napoje z tworzyw sztucznych (za wyjÄ…tkiem produktów medycznych i leczniczych), puszki aluminiowe oraz opakowania szklane wielokrotnego użytku o pojemnoÅ›ci do 1,5 l (bez szkÅ‚a jednorazowego, czyli np. maÅ‚pek po alkoholach). Producenci wprowadzajÄ…cy napoje na rynek bÄ™dÄ… mieli nowe obowiÄ…zki zwiÄ…zane z selektywnÄ… zbiórkÄ…, odbieraniem i transportem opakowaÅ„, a także finansowaniem kosztów zbiórki i sprawozdawczoÅ›ciÄ…. Do 200 mkw. – czyli dwukrotnie w stosunku do pierwszej wersji projektu – zostaÅ‚a też zwiÄ™kszona powierzchnia sklepów, które bÄ™dÄ… miaÅ‚y obowiÄ…zek przyjmować i zwracać kaucje oraz zapewnić odbiór pustych butelek i puszek.
– Aby ten system rzeczywiÅ›cie dobrze dziaÅ‚aÅ‚, powinien obejmować szkÅ‚o, jednorazowy metal, jak i butelki plastikowe. Powinien być ogólnodostÄ™pny i oferować odbiór pustych opakowaÅ„ zarówno w automatach, jak i przy kasie. Musimy też odejść od paragonów, żeby każdy mógÅ‚ zwrócić opakowania po napojach, które kupiÅ‚ – mówi ekspertka.
Jak pokazaÅ‚o ubiegÅ‚oroczne badanie opinii publicznej, zrealizowane przez IBRiS na zlecenie Centrum Analiz Legislacyjnych i Polityki Ekonomicznej (CALPE), ponad 90 proc. Polek i Polaków popiera wprowadzenie systemu kaucyjnego. WiÄ™kszość (86 proc.) oczekuje też, że rzÄ…d wprowadzi system depozytowy na opakowania jednorazowe jak najszybciej.
– Kolejne badania pokazujÄ…, że bardzo duża grupa Polaków chce systemu kaucyjnego, wie, czym jest system kaucyjny, ma z nim doÅ›wiadczenia z innych krajów i jest zdecydowanie na tak – mówi Joanna KÄ…dzioÅ‚ka.
Jak wskazuje, ustawy wprowadzajÄ…cej w Polsce system kaucyjny chce zarówno strona spoÅ‚eczna, jak i rynek. Dlatego w lutym br. koalicja organizacji pozarzÄ…dowych zaapelowaÅ‚a do premiera Morawieckiego o przyspieszenie prac nad projektem i skierowanie go do Sejmu. Jak wskazujÄ…, wprowadzenie kaucji pozwoli zwiÄ™kszyć poziom selektywnej zbiórki opakowaÅ„ po napojach, a tym samym wypeÅ‚nić cele Å›rodowiskowe stawiane przez UE.
Na wprowadzenie kaucji na wybrane rodzaje opakowaÅ„ zdecydowaÅ‚o siÄ™ jak dotÄ…d 27 paÅ„stw Europy. W niektórych taki system funkcjonuje już od lat, w innych – podobnie jak w Polsce – dopiero trwajÄ… prace legislacyjne w tym zakresie.
