– Tempo wymiany pieców na koniec 2021 roku mieliÅ›my Å›wietne i bardzo liczyliÅ›my na to, że rok 2022 siłą rozpÄ™du bÄ™dzie kontynuacjÄ…, niestety nastÄ…piÅ‚o zaÅ‚amanie – mówi Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju UrzÄ™du Miejskiego WrocÅ‚awia. Jakość powietrza w mieÅ›cie w ostatnich dwóch latach siÄ™ poprawiÅ‚a i WrocÅ‚aw mieÅ›ci siÄ™ w ustalonych przez WHO limitach liczby dni z przekroczonym stężeniem szkodliwych pyÅ‚ów. WpÅ‚ywa na to nie tylko proces wymiany pieców, który chwilowo spowolniÅ‚, lecz również walka z betonozÄ… i zazielenianie miasta. – Widzimy też wzrost Å›wiadomoÅ›ci ekologicznej mieszkaÅ„ców – podkreÅ›la ekspertka.
Normy jakoÅ›ci powietrza zostaÅ‚y okreÅ›lone w rozporzÄ…dzeniu ministra Å›rodowiska z sierpnia 2012 roku. Zgodnie z nimi dobowy poziom stężeÅ„ pyÅ‚u PM10 wynosi 50 µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo Å›rednia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³. Dla pyÅ‚u PM2.5 rozporzÄ…dzenie zawiera tylko normÄ™ rocznÄ…, która wynosi 25 µg/m³. Åšwiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normÄ™ dobowÄ…, która wynosi 25 µg/m³.
– Jeżeli porównamy lata 2020–2021 z poprzednimi latami, to liczba dni z przekroczeniami pyÅ‚ów PM10 i PM2,5 spada. Od dwóch lat udaje nam siÄ™ nie przekraczać dozwolonej przez przepisy prawa liczby dni z przekroczeniami norm rocznie. PorównujÄ…c sytuacjÄ™ we WrocÅ‚awiu do innych dużych miast, to w porównaniu do Krakowa mamy trzy razy mniej tych dni w ciÄ…gu roku, a w przypadku Katowic dwa i póÅ‚ raza mniej, wiÄ™c sytuacja siÄ™ poprawia – wyjaÅ›nia w rozmowie z agencjÄ… Newseria Biznes Katarzyna Szymczak-Pomianowska.
Jak podkreśla, wciąż dużo jest do zrobienia w tym zakresie. Już pierwsze chłodne dni września przyniosły drastyczne pogorszenie jakości powietrza. Takie incydenty smogowe mają miejsce najczęściej w sezonie grzewczym.
– Wówczas w oparciu o WrocÅ‚awski Indeks Powietrza uczulamy mieszkaÅ„ców, aby w miarÄ™ możliwoÅ›ci rezygnowali z aktywnoÅ›ci na zewnÄ…trz, nie korzystali z ruchu na Å›wieżym powietrzu, bo ono wtedy nie ma wystarczajÄ…co dobrych parametrów – mówi dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju UrzÄ™du Miejskiego WrocÅ‚awia.
Miasto walczy ze smogiem na kilku pÅ‚aszczyznach. JednÄ… z nich jest zachÄ™canie mieszkaÅ„ców do wymiany kotÅ‚ów na paliwa staÅ‚e. Temu ma sÅ‚użyć program Kawka+, który w ostatnich dwóch latach cieszyÅ‚ siÄ™ dużą popularnoÅ›ciÄ… wÅ›ród mieszkaÅ„ców. Można w nim uzyskać dopÅ‚atÄ™ w wysokoÅ›ci 12 tys. zÅ‚ (od przyszÅ‚ego roku 10 tys. zÅ‚) do wymiany pieca na ekologiczne ogrzewanie. W roku 2021 do Kawki+ wpÅ‚ynęło ok. 3 tys. wniosków: 1,1 tys. od najemców komunalnych i 1,9 tys. od wÅ‚aÅ›cicieli mieszkaÅ„. W tym roku nastÄ…piÅ‚o spowolnienie i na razie wpÅ‚ynęło mniej niż 700 wniosków.
– Sytuacja, z którÄ… mierzymy siÄ™ w obecnym roku, czyli kryzys finansowy, energetyczny, kryzys zwiÄ…zany z wojnÄ… w Ukrainie, na pewno nie pomaga przyspieszać tempa tego procesu. Na koniec 2021 roku mieliÅ›my Å›wietne tempo i bardzo liczyliÅ›my na to, że rok 2022 siłą rozpÄ™du bÄ™dzie kontynuacjÄ…, niestety nastÄ…piÅ‚o zaÅ‚amanie. Mierzymy siÄ™ z tym, ale nie poprzestajemy – mówi Katarzyna Szymczak-Pomianowska.
Jak podkreÅ›la, pozytywne jest to, że w tych wnioskach roÅ›nie udziaÅ‚ pomp ciepÅ‚a, co Å›wiadczy o tym, że mieszkaÅ„cy stawiajÄ… na odnawialne źródÅ‚a energii.
– Wzrasta Å›wiadomość ekologiczna, ale również „dÅ‚ugowzroczność”: nie patrzymy i nie liczymy pieniÄ™dzy tylko tu i teraz. Inwestycja w pompÄ™ ciepÅ‚a na pewno jest droższa niż w inny typ ogrzewania, ale zwraca siÄ™ w ciÄ…gu kilku lat, zwÅ‚aszcza w połączeniu z fotowoltaikÄ…, a przy obecnych cenach energii zwraca siÄ™ bardzo szybko. W zwiÄ…zku z tym mieszkaÅ„cy biorÄ… to pod uwagÄ™ i inwestujÄ… w taki typ ogrzewania, co oznacza, że WrocÅ‚aw ma szansÄ™ być prawdziwie zielonym miastem – mówi przedstawicielka urzÄ™du.
Zgodnie z uchwałą antysmogowÄ…, która obowiÄ…zuje w województwie dolnoÅ›lÄ…skim od kilku lat, od 1 lipca 2024 roku wejdzie w życie zakaz używania kotÅ‚ów pozaklasowych i poniżej trzeciej klasy. Cztery lata później zakazane bÄ™dzie użytkowanie wszelkich instalacji na paliwa staÅ‚e.
– SamorzÄ…dy udostÄ™pniajÄ… mieszkaÅ„com konkretne narzÄ™dzia finansowe, z których można korzystać, programy osÅ‚onowe, a na mieszkaÅ„cach ciąży obowiÄ…zek podjÄ™cia wysiÅ‚ku organizacyjnego. Wszyscy gramy do tej samej bramki – podkreÅ›la Katarzyna Szymczak-Pomianowska.
Kolejna pÅ‚aszczyzna walki ze smogiem to zachÄ™canie mieszkaÅ„ców miasta do komunikacji zbiorowej.
– Im wiÄ™cej mieszkaÅ„ców z niej korzysta, tym mniej mamy samochodów na ulicach. A one również dokÅ‚adajÄ… siÄ™ do pogarszania jakoÅ›ci powietrza w trakcie incydentów smogowych – dodaje. – Poza tym na poprawÄ™ jakoÅ›ci powietrza pozytywnie wpÅ‚ywa szeroko pojÄ™ta zielono-błękitna infrastruktura. Im wiÄ™cej zieleni w mieÅ›cie, tym lepiej. Duże obszary zieleni stanowiÄ… pÅ‚uca miasta, przewietrzajÄ… i dotleniajÄ… je. Dlatego walczymy z betonozÄ…, a przy okazji zmieniliÅ›my podejÅ›cie do koszenia terenów zielonych na terenie miasta.
Trawniki sÄ… koszone w taki sposób, aby trawa byÅ‚a wyższa i dziÄ™ki temu mogÅ‚a wyÅ‚apywać pyÅ‚y, zanieczyszczenia, tÅ‚umić haÅ‚as, ale również pochÅ‚aniać wilgoć. To wszystko wpÅ‚ywa na zmianÄ™ mikroklimatu na terenie miasta, poprawia lokalne warunki klimatyczne i jakość powietrza.
