W Ukrainie trwa wojna, ale tamtejszy sektor IT dziaÅ‚a niemal niezachwianie. Jak podaje stowarzyszenie branżowe IT Ukraine Association, aż 84 proc. tamtejszych firm utrzymaÅ‚o zdecydowanÄ… wiÄ™kszość swoich klientów i kontraktów. Optymistyczne sÄ… też prognozy rozwoju branży na 2022 rok. Z badaÅ„ stowarzyszenia wynika, że 77 proc. ukraiÅ„skich firm IT pozyskaÅ‚o nowych klientów już w czasie wojny, a 56 proc. spodziewa siÄ™ w tym roku wzrostu o 5–30 proc. Branża podkreÅ›la, że kraj pozostaje otwarty na biznes i nawet w czasie wojny jest w stanie realizować projekty technologiczne dla klientów zagranicznych. Statystyki to potwierdzajÄ… – w I kwartale br. ukraiÅ„ski sektor IT odnotowaÅ‚ eksport przewyższajÄ…cy statystyki sprzed roku.
– JeÅ›li spojrzeć na liczby, inwazja Rosji miaÅ‚a niewielki wpÅ‚yw na ukraiÅ„ski sektor IT. W I kwartale br. przychody ze sprzedaży usÅ‚ug IT w Ukrainie wyniosÅ‚y ponad 2 mld dol., a tamtejsze firmy nadal dostarczajÄ… usÅ‚ugi. RobiÄ… to m.in. z piwnic, bunkrów, ale też z biur w zachodniej Ukrainie, w Polsce albo innych krajach Europy – mówi agencji Newseria Andrew Wrobel, zaÅ‚ożyciel i partner Emerging Europe.
Branża IT byÅ‚a w ostatnich latach jednym z najprężniej rosnÄ…cych sektorów ukraiÅ„skiej gospodarki. WedÅ‚ug danych Narodowego Banku Ukrainy w latach 2019–2021 wartość eksportu usÅ‚ug IT wzrosÅ‚a z 4,2 do 6,8 mld dol. W ubiegÅ‚ym roku ta branża znajdowaÅ‚a siÄ™ na szczycie listy eksporterów usÅ‚ug, generowaÅ‚a ponad 4 proc. caÅ‚ego PKB Ukrainy, zapÅ‚aciÅ‚a 23,5 mld hrywien podatków i zatrudniaÅ‚a ok. 285 tys. specjalistów, co stanowi jeden z najwiÄ™kszych zasobów pracowników ICT wÅ›ród europejskich krajów rozwijajÄ…cych siÄ™. W ostatnich latach Ukraina staÅ‚a siÄ™ też przyczóÅ‚kiem dla wielu zachodnich firm poszukujÄ…cych wykwalifikowanych kadr, zwÅ‚aszcza w zakresie rozwoju oprogramowania i inżynierii.
– Publikowana co roku przez IAOP lista 100 najwiÄ™kszych organizacji outsourcingowych na Å›wiecie pokazuje, że dziewięć z nich ma swojÄ… gÅ‚ównÄ… siedzibÄ™ wÅ‚aÅ›nie w Ukrainie, a kolejne cztery majÄ… tam swoje ogromne centra dostarczajÄ…ce usÅ‚ugi. Tych kilka liczb już pokazuje potencjaÅ‚ ukraiÅ„skiego sektora IT – mówi Andrew Wrobel.
Przed wojnÄ… ukraiÅ„skie centra branży IT znajdowaÅ‚y siÄ™ w takich miastach jak Kijów, Lwów, Charków czy Odessa. Jak wynika z raportu Emerging Europe „Future of IT Report 2022”, na atrakcyjność tego rynku wpÅ‚ywajÄ… wysoko wykwalifikowane kadry – w 2020 roku w kraju byÅ‚o ponad 100 tys. studentów informatyki i ponad 26 tys. absolwentów. Ukraina ma w regionie najwyższÄ… liczbÄ™ absolwentów IT na 100 tys. obywateli.
Jak podkreÅ›la ekspert, liderem cyfrowej transformacji w Europie czÄ™sto bywa okreÅ›lana Estonia. Tymczasem w ciÄ…gu dwóch ostatnich lat to wÅ‚aÅ›nie Ukraina poczyniÅ‚a w tym obszarze najszybsze postÄ™py.
– UkraiÅ„cy majÄ… powiedzenie: „everything is techable in Ukraine”. I ta wojna to potwierdza. SÄ… usÅ‚ugi i aplikacje takie jak chociażby Diia, która pozwala UkraiÅ„com mieć w tej sytuacji wszystkie swoje dane i dokumenty w telefonie – mówi zaÅ‚ożyciel i partner Emerging Europe. – UsÅ‚ugi publiczne, które oferuje Ukraina, nie sÄ… jeszcze dostÄ™pne nawet w bardziej rozwiniÄ™tych krajach Europy, co pokazuje szalony rozwój tamtejszego sektora IT.
Statystyki pokazujÄ…, że tego rozwoju nie zahamowaÅ‚ nawet wybuch wojny. Pomimo rosyjskiej inwazji na ten kraj, stanu wojennego, mobilizacji oraz przymusowej relokacji firm i zespoÅ‚ów ukraiÅ„ski sektor IT odnotowaÅ‚ eksport przewyższajÄ…cy ubiegÅ‚y rok. W I kwartale br. jego wartość wyniosÅ‚a 2 mld dol. (wobec 1,44 mld dol. w analogicznym okresie rok wczeÅ›niej), co oznacza 28-proc. wzrost r/r. Wzrost sektora byÅ‚ szczególnie silny w lutym br., osiÄ…gajÄ…c najwyższy w historii poziom eksportu – 839 mln dol., czyli o 43 proc. wiÄ™cej r/r (wobec 480 mln dol. w lutym ub.r.). W marcu, najtrudniejszym dotÄ…d miesiÄ…cu wojny, branża IT utrzymaÅ‚a 96 proc. eksportu usÅ‚ug (522 mln dol., wobec 546 mln w marcu 2021 roku).
– To nie do koÅ„ca tak, że wojna w Ukrainie rozpoczęła siÄ™ 24 lutego br. Ta wojna zaczęła siÄ™ osiem lat temu i przez caÅ‚y ten czas ukraiÅ„ski sektor IT staraÅ‚ siÄ™ wzmacniać, przygotowywać siÄ™ na potencjalne zagrożenia ze strony Rosji. Kiedy doszÅ‚o do inwazji, wiele firm miaÅ‚o już tzw. contingency plans, które pomogÅ‚y im nadal dostarczać usÅ‚ugi dla klientów – mówi Andrew Wrobel.
Jak podaje IT Ukraine Association – stowarzyszenie branżowe, które reprezentuje ponad setkÄ™ ukraiÅ„skich firm zatrudniajÄ…cych ok. 75 tys. informatyków – w ciÄ…gu trzech miesiÄ™cy trwajÄ…cej wojny branża IT zdoÅ‚aÅ‚a utrzymać dziaÅ‚alność operacyjnÄ… i wykazaÅ‚a odporność w czasie zwiÄ™kszonego ryzyka. 52 proc. ukraiÅ„skich firm IT zachowaÅ‚o 100 proc. swoich kontraktów, a co trzecia – ponad 90 proc. Tylko 16 proc. przedsiÄ™biorstw straciÅ‚o 10 proc. lub wiÄ™cej swoich kontraktów, a przyczynÄ… byÅ‚y najczęściej ryzyka geopolityczne i obawy o bezpieczeÅ„stwo, odmowa wspóÅ‚pracy z klientami z Rosji i BiaÅ‚orusi, zmiana strategii rozwoju klienta albo relokacja zespoÅ‚ów.
– Kiedy 24 lutego br. wybuchÅ‚a w Ukrainie wojna, wiele ukraiÅ„skich firm przeniosÅ‚o siÄ™ na zachód kraju, do Polski bÄ…dź też otworzyÅ‚o biura w caÅ‚ej Europie. Ostatnie przykÅ‚ady to nawet Portugalia, dość oddalona od Europy Åšrodkowo-Wschodniej – mówi zaÅ‚ożyciel i partner Emerging Europe.
WedÅ‚ug danych NBU z poÅ‚owy maja br. do SiÅ‚ Zbrojnych wstÄ…piÅ‚o Å›rednio 3 proc. ukraiÅ„skich informatyków, a 9 proc. z nich jest zaangażowanych w rzÄ…dowe projekty i cyberforce. Jak podaje IT Ukraine Association, duża część specjalistów zostaÅ‚a jednak relokowana za granicÄ™. NajwiÄ™kszy odsetek (32 proc.) dotyczy dużych firm zatrudniajÄ…cych powyżej 1,2 tys. osób, w mniejszych waha siÄ™ od 14 do 24 proc. GÅ‚ówne kraje relokacji to Polska, Niemcy, Hiszpania, Rumunia, Portugalia, BuÅ‚garia, Holandia, Turcja, Czechy, MoÅ‚dawia i Chorwacja. JednoczeÅ›nie wszystkie duże firmy oraz 64 proc. mniejszych przedsiÄ™biorstw planuje w nadchodzÄ…cym czasie otwierać w tych krajach nowe biura.
– Kiedy tylko wojna siÄ™ skoÅ„czy, to wielu specjalistów, którzy wyjechali za granicÄ™, wróci do kraju, a ukraiÅ„ski sektor IT może rosnąć nawet szybciej niż przed rosyjskÄ… inwazjÄ… – mówi Andrew Wrobel.
Jak podkreÅ›la IT Ukraine Association, 77 proc. ukraiÅ„skich firm IT pozyskaÅ‚o nowych klientów już w czasie wojny, a 56 proc. spodziewa siÄ™ w tym roku wzrostu o 5–30 proc. Z kolei 41 proc. firm prognozuje zachowanie istniejÄ…cych wolumenów na poziomie 50–100 proc., a tylko 3 proc. obawia siÄ™ spadku o ponad 50 proc.
Raport „Future of IT 2022” wskazuje, że Ukraina ma w rÄ™ku wszystkie atuty, by w przyszÅ‚oÅ›ci być silnym graczem w caÅ‚ym europejskim przemyÅ›le ICT. Podobnie jak caÅ‚y region Europy Åšrodkowo-Wschodniej teraz musi walczyć o zaufanie inwestorów i klientów.
– Kraje Europy Åšrodkowo-Wschodniej sÄ… ciÄ…gle konkurencyjne. Problem pojawia siÄ™, kiedy spojrzymy na to, co myÅ›lÄ… o tym regionie potencjalni klienci spoza CEE. I tutaj mamy zupeÅ‚ny rozstrzaÅ‚. Dla niektórych firm nie ma to żadnego znaczenia, inne myÅ›lÄ…, że taki kraj jak Polska czy zachodnia Ukraina nie sÄ… w stanie poradzić sobie z tym, co siÄ™ dzieje. Ale sÄ… też tacy, którzy celowo inwestujÄ… i szukajÄ… podwykonawców wÅ‚aÅ›nie w regionie Europy Åšrodkowo-Wschodniej – mówi zaÅ‚ożyciel i partner Emerging Europe.
Co ciekawe, w ciÄ…gu trzech miesiÄ™cy wojny ukraiÅ„ska branża IT zdoÅ‚aÅ‚a nie tylko utrzymać niemal niezachwianÄ… dziaÅ‚alność, ale mocno wspiera też SiÅ‚y Zbrojne Ukrainy i rzÄ…d. Firmy z tej branży przekazaÅ‚y dotÄ…d ponad 1 mld hrywien na cele humanitarne, na bieżąco kupujÄ… i dostarczajÄ… też m.in. sprzÄ™t wojskowy, elementy wyposażenia i zaplecze techniczne. SÄ… też dużym wsparciem ekonomicznym dla kraju – ukraiÅ„ski sektor IT jest w tej chwili niemal jedynym, który pÅ‚aci podatki z góry.
