Umieralność mężczyzn w Polsce, podobnie jak w innych krajach, jest wyższa niż kobiet. Jak wskazuje GUS, w 2023 roku przeciÄ™tne trwanie życia mężczyzn wynosiÅ‚o 74,7 lat, a kobiet – 82 lata. Choć w ostatnim czasie ta różnica maleje, wciąż jest wiÄ™ksza niż w innych krajach europejskich. Eksperci Stowarzyszenia na rzecz ChÅ‚opców i Mężczyzn podkreÅ›lajÄ…, że przyczynia siÄ™ do tego wiele czynników spoÅ‚ecznych, m.in. inny charakter pracy i wiÄ™ksza wypadkowość czy bagatelizowanie profilaktyki zdrowotnej.
Jak wskazuje GUS, w pierwszej dekadzie XXI wieku różnica miÄ™dzy Å›rednim trwaniem życia kobiet i mężczyzn wynosiÅ‚a blisko dziewięć lat. Do 2014 roku spadÅ‚a nieznacznie poniżej oÅ›miu lat, a przez nastÄ™pne sześć lat utrzymywaÅ‚a siÄ™ na zbliżonym poziomie. Od 2020 roku widoczne byÅ‚o zmniejszanie siÄ™ tej różnicy. W 2023 roku wyniosÅ‚a ona 7,3 roku. To jedna z najwyższych dysproporcji w caÅ‚ej Unii Europejskiej. Z danych Eurostatu wynika, że Å›rednio w UE różnica ta wynosi nieco ponad pięć lat, ale sÄ… kraje, gdzie jest ona jeszcze mniejsza.
– W Holandii to jest raptem trzy lata, zatem jest to źródÅ‚o niepokoju i należy otoczyć troskÄ… ten obszar. Nie mamy za wiele badaÅ„, aby wyjaÅ›nić różnicÄ™, możemy co najwyżej uciekać siÄ™ do odpowiedzi na temat jakoÅ›ci życia czy też ogólnych informacji, które mówiÄ… o tym, że np. mężczyźni pracujÄ… dÅ‚użej – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Tomasz Topolewski ze Stowarzyszenia na rzecz ChÅ‚opców i Mężczyzn.
Jak podkreśla, może to być także kwestia rozbieżności wynikających z charakteru pracy, jakiej podejmują się mężczyźni.
– Mężczyźni bardzo czÄ™sto wykonujÄ… bardziej niebezpiecznÄ… pracÄ™ od kobiet, nie tylko przy sytuacjach powodziowych czy kataklizmach, ale ogólnie, np. pracujÄ…c fizycznie – dodaje ekspert. – SÄ… czynniki zwiÄ…zane np. z wiÄ™kszym stresem w pracy czy z bardziej niebezpiecznÄ… pracÄ….
Jak wskazujÄ… dane GUS, mężczyźni częściej ulegajÄ… wypadkom w pracy. W 2022 roku stanowili 61,2 proc. ogólnej liczby poszkodowanych (w 2021 roku – 62,9 proc.). Co istotne, stanowili oni także zdecydowanÄ… wiÄ™kszość wÅ›ród poszkodowanych w wypadkach Å›miertelnych (95 proc.) oraz w wypadkach ciężkich (88,3 proc.).
Stowarzyszenie na rzecz ChÅ‚opców i Mężczyzn wskazuje, że mężczyźni w Polsce cierpiÄ… z powodu niskiego bezpieczeÅ„stwa pracy, szybciej i częściej umierajÄ… na choroby cywilizacyjne. To również oni popeÅ‚niajÄ… w naszym kraju wiÄ™kszość samobójstw. Jak wskazujÄ… dane Policji, w 2023 roku samobójstwo popeÅ‚niÅ‚o ponad 4 tys. mężczyzn na 5,2 tys. zgonów samobójczych ogóÅ‚em. TakÄ… próbÄ™ podjęło ponad 9,6 tys. panów i 5,5 tys. paÅ„.
– Z pewnoÅ›ciÄ… również profilaktyka zdrowotna może odgrywać tu dużą rolÄ™. PrzykÅ‚adowo statystyki programu Profilaktyka 40+ mówiÄ… jasno: mężczyźni siÄ™ rzadziej badajÄ… i to jest dysproporcja rzÄ™du 2 mln kobiet do mniej wiÄ™cej 1,2 mln mężczyzn. Widać wiÄ™c, że kwestia profilaktyki mężczyzn i też kampanii kierowanych do mężczyzn w Polsce jest lekko zaniedbana – ocenia Tomasz Topolewski.
Od 2021 roku w Polsce funkcjonuje program Profilaktyka 40+, który zakÅ‚ada realizacjÄ™ badaÅ„ diagnostycznych w formie pakietów, które sÄ… skierowane oddzielnie do kobiet i mężczyzn, którzy ukoÅ„czyli 40. rok życia. W tym przypadku panowie mogÄ… liczyć na bezpÅ‚atne badanie ponad 11 obszarów zdrowia, m.in. morfologii, stężenia cholesterolu, glukozy, ciÅ›nienia krwi oraz antygenu PSA, który pozwala zidentyfikować problemy z prostatÄ… na wczesnym etapie. WedÅ‚ug Narodowego Funduszu Zdrowia do czerwca br. dziÄ™ki programowi przebadaÅ‚o siÄ™ już ponad 3,5 mln osób. Mężczyźni jednak sÄ… zdecydowanÄ… mniejszoÅ›ciÄ….
Jak podkreśla ekspert, nie można tego problemu sprowadzać do stwierdzenia, że mężczyźni nie lubią się badać. Stowarzyszenie postuluje o wsparcie w profilaktyce przez kampanie kierowane do mężczyzn, ale też przez zmiany w organizacji opieki zdrowia w Polsce.
– ProszÄ™ zwrócić uwagÄ™ na to, że kobiety majÄ… dostÄ™p do ginekologa bez skierowania, tymczasem mężczyźni potrzebujÄ… skierowania do urologa, wiÄ™c można tutaj wskazywać niektóre zmiany systemowe, których należaÅ‚oby dokonać, aby uproÅ›cić tÄ™ profilaktykÄ™. Ale myÅ›lÄ™, że w tym temacie należy podejść nieco bardziej interdyscyplinarnie, można zwrócić uwagÄ™ na przykÅ‚ad na medycynÄ™ pracy. To jest Å›wietny moment na wykonanie podstawowych badaÅ„ czy przebadanie mężczyzn pod kÄ…tem typowo mÄ™skich chorób czy chorób zwiÄ…zanych z wiekiem – ocenia ekspert Stowarzyszenia na rzecz ChÅ‚opców i Mężczyzn.
Jego zdaniem bardzo niekorzystnie dziaÅ‚a stereotyp twardego i silnego mężczyzny, który nie prosi o pomoc i jej nie potrzebuje. W ocenie specjalistów takie wyobrażenie blokuje ich chęć do zgÅ‚aszania siÄ™ do lekarzy i na badania profilaktyczne, również do szukania wsparcia psychologów. Tutaj mogÅ‚yby pomóc programy zdrowia psychicznego kierowane do panów.
– W Polsce na kampanie profilaktyczne skierowane do mężczyzn wydaje siÄ™ mniej pieniÄ™dzy niż na kampanie skierowane do kobiet. Zatem to również jest obszar, w którym, po pierwsze, można zwiÄ™kszyć nakÅ‚ady, a po drugie, stworzyć kampanie bardziej dedykowane, wspierajÄ…ce mężczyzn i ich problemy – postuluje Tomasz Topolewski.
PrzykÅ‚adem takiej typowo mÄ™skiej kampanii jest realizowana od kilku lat w listopadzie kampania Movember, która zwraca uwagÄ™ na mÄ™skie nowotwory – gruczoÅ‚u krokowego i jÄ…der – i zachÄ™ca panów do samobadania i badaÅ„ profilaktycznych.
– Aby pomóc mężczyznom dbać o zdrowie, powinniÅ›my przede wszystkim zadbać o nasze otoczenie, naszych braci, ojców, kolegów z pracy. To ich powinniÅ›my w pierwszej kolejnoÅ›ci otoczyć troskÄ…. JeÅ›li zadbamy o mężczyzn w naszym otoczeniu, to nas przybliża do celu – dodaje ekspert.
