Do wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych pozostaÅ‚o nieco ponad osiem miesiÄ™cy. Jak na razie nie ma wÄ…tpliwoÅ›ci, że to Donald Trump uzyska nominacjÄ™ Partii RepublikaÅ„skiej i zmierzy siÄ™ w wyÅ›cigu do BiaÅ‚ego Domu z obecnym prezydentem Joe Bidenem. Dotychczasowe sondaże – pomimo 90 ciążących na nim zarzutów karnych – dajÄ… mu równe szanse, nawet lekkÄ… przewagÄ™. Ogólnokrajowe badanie zarejestrowanych wyborców, przeprowadzone pod koniec lutego br. przez „The New York Times” i Siena College, pokazaÅ‚o, że gdyby wybory odbywaÅ‚y siÄ™ teraz, Trump wygraÅ‚by je z 5-proc. przewagÄ… gÅ‚osów. – Wyborcy Donalda Trumpa sÄ… nimi przede wszystkim dlatego, że sÄ… sfrustrowani, źli, majÄ… dosyć Waszyngtonu, chcÄ… komuÅ› dokopać, chcÄ… pokazać swojÄ… frustracjÄ™. I to jest jego siÅ‚a, on jest gÅ‚osem tych ludzi – mówi amerykanista dr hab. Bohdan Szklarski.
– Nominacja republikaÅ„ska Donalda Trumpa jest przesÄ…dzona, natomiast jego powrót do wÅ‚adzy w listopadzie to jeszcze – mówiÄ…c kolokwialnie – na dwoje babka wróżyÅ‚a. To bÄ™dÄ… wybory, w których różnica miÄ™dzy Trumpem i Bidenem nie bÄ™dzie duża i ktokolwiek dzisiaj odważyÅ‚by siÄ™ przewidywać, jaki bÄ™dzie wynik, wróży z fusów – mówi agencji Newseria Biznes dr hab. Bohdan Szklarski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, ekspert OÅ›rodka Studiów AmerykaÅ„skich.
W ostatni weekend Donald Trump wygraÅ‚ – z mocnÄ… przewagÄ… nad swojÄ… gÅ‚ównÄ… rywalkÄ…, byłą gubernatorkÄ… Karoliny PoÅ‚udniowej Nikki Haley – prawybory w Michigan, Missouri i Idaho, wzmacniajÄ…c swoje szanse na otrzymanie nominacji Partii RepublikaÅ„skiej w listopadowych wyborach prezydenckich w USA. Pomimo że Nikki Haley wygraÅ‚a niedzielne prawybory w Waszyngtonie, odnoszÄ…c tym samym swoje pierwsze zwyciÄ™stwo, to byÅ‚y prezydent wciąż wydaje siÄ™ niemal pewnym kandydatem republikanów do startu w wyborach – do tej pory zdobyÅ‚ gÅ‚osy 247 delegatów Partii RepublikaÅ„skiej, podczas gdy Nikki Haley ma ich 24. KolejnÄ… ważnÄ… datÄ… w przedwyborczym kalendarzu jest 5 marca, czyli tzw. superwtorek, kiedy prawybory odbywajÄ… siÄ™ jednoczeÅ›nie w 16 stanach, a do zdobycia sÄ… 874 gÅ‚osy delegatów na konwencjÄ™ Partii RepublikaÅ„skiej, która ostatecznie wybierze kandydata na prezydenta.
Jak na razie sondaże nie pozostawiajÄ… jednak wÄ…tpliwoÅ›ci, że to Trump bÄ™dzie w listopadzie walczyÅ‚ o BiaÅ‚y Dom z Joe Bidenem, co wiÄ™cej, dajÄ… mu także lekkÄ… przewagÄ™. Ogólnokrajowe badanie zarejestrowanych wyborców, przeprowadzone pod koniec lutego br. przez „The New York Times” i Siena College pokazaÅ‚o, że gdyby wybory odbywaÅ‚y siÄ™ dziÅ›, Biden z 43-proc. poparciem pozostaÅ‚by w tyle za Trumpem i jego 48-proc. poparciem.
– W tych amerykaÅ„skich stanach, gdzie nie jesteÅ›my w stanie stwierdzić, że one sÄ… jednoznacznie republikaÅ„skie ani demokratyczne – a takich jest dzisiaj 10 spoÅ›ród 50 – w wiÄ™kszoÅ›ci Donald Trump idzie na równo z Bidenem albo ma lekkÄ… przewagÄ™. Ale tak naprawdÄ™ prawdziwa kampania wyborcza siÄ™ jeszcze nie rozpoczęła i dopiero w ogniu tej walki – o ile w przypadku tych dwóch starszych panów można w ogóle mówić o ogniu – zobaczymy, który z nich przekona niedużą grupÄ™ niezdecydowanych wyborców, na kogo gÅ‚os majÄ… oddać – mówi amerykanista z UW. – Czy Biden zdoÅ‚a wystraszyć potencjalnych wyborców Trumpa, że jego powrót do wÅ‚adzy bÄ™dzie oznaczać ogromne zawirowania w amerykaÅ„skiej demokracji i podważenie reguÅ‚ tradycji, kultury politycznej? Czy Biden przekona wyborców – statystyki go w tym wspierajÄ… – że gospodarka idzie w dobrym kierunku. Z drugiej strony Donald Trump musi znaleźć dodatkowÄ… grupÄ™ ludzi, którzy nie uwierzÄ… w przyszÅ‚ość pod rzÄ…dami Bidena i bÄ™dÄ… skÅ‚onni zaryzykować oddanie wÅ‚adzy Trumpowi mimo wszystkich zÅ‚ych rzeczy, które bÄ™dzie siÄ™ o nim mówić przez kolejnych kilka miesiÄ™cy. Musi przekonać ludzi, że wybór jego na stanowisko to jest powrót do zÅ‚otych lat 2017–2019 sprzed pandemii i dlatego wart jest gÅ‚osu.
Na byÅ‚ym prezydencie, który ponownie ubiega siÄ™ o nominacjÄ™ republikanów, wciąż ciąży ponad 90 zarzutów karnych. W poÅ‚owie lutego br. Trump zostaÅ‚ też skazany nieprawomocnym wyrokiem na grzywnÄ™ w wysokoÅ›ci 355 mln dol. za oszukiwanie banków odnoÅ›nie do wartoÅ›ci jego nieruchomoÅ›ci i sztuczne zawyżanie ich cen w oÅ›wiadczeniach majÄ…tkowych, aby móc pożyczać duże sumy na preferencyjnych warunkach. SÄ…d wydaÅ‚ mu także trzyletni zakaz kierowania przedsiÄ™biorstwami i zaciÄ…gania pożyczek, ale Trump już zapowiedziaÅ‚ apelacjÄ™ od tego wyroku. Poza tym wciąż toczÄ… siÄ™ przeciwko niemu postÄ™powania w innych sprawach, dotyczÄ…cych m.in. nieprawidÅ‚owoÅ›ci w poprzednich wyborach prezydenckich w 2020 roku. Jednak ekspert ocenia, że nie powinno to w dużym stopniu zaszkodzić jego kandydaturze.
– Kwestie sÄ…dowe trzeba uwzglÄ™dnić w wyborczej kalkulacji – ale nie dlatego, że wyrok sÄ…dowy miaÅ‚by uniemożliwić Trumpowi ubieganie siÄ™ o urzÄ…d. Takiego wyroku, który zakazaÅ‚by mu startować w wyborach, nie bÄ™dzie – mówi dr hab. Bohdan Szklarski.
SÄ…d Najwyższy USA w poniedziaÅ‚ek orzekÅ‚, że Donald Trump nie może być wykluczony ze startu w wyborach bez uprzedniej decyzji Kongresu. UnieważniÅ‚ tym samym decyzjÄ™ wÅ‚adz kilku stanów o wykluczeniu byÅ‚ego prezydenta z prawyborów, powoÅ‚ujÄ…cych siÄ™ na udziaÅ‚ Trumpa w powstaniu przeciwko paÅ„stwu. W ten sposób okreÅ›liÅ‚y one zachÄ™canie swoich zwolenników do ataku na Kapitol 6 stycznia 2021 roku.
– PatrzÄ…c z punktu widzenia wyborców na te 91 z zarzutów pod adresem Donalda Trumpa i pięć spraw sÄ…dowych, niektóre już przegrane, jakieÅ› apelacje, sprawy od molestowania seksualnego, nieumiejÄ™tnego zarzÄ…dzania dokumentami po nawoÅ‚ywanie do obalenia systemu – bo taki jest zakres zarzutów pod adresem Trumpa – to powoduje raczej wzruszenie ramionami i reakcjÄ™: „no i co z tego?”. Te sprawy nie zaszkodzÄ… Donaldowi Trumpowi, nawet jeżeli zapadnie w nich wyrok skazujÄ…cy, ponieważ on umiejÄ™tnie kreuje wizjÄ™ siebie jako ofiary systemu. I ta jego umiejÄ™tność kreowania wizerunku jest naprawdÄ™ godna podziwu – ocenia ekspert.
Jednym z kluczowych tematów w nadchodzÄ…cych wyborach prezydenckich w USA bÄ™dÄ… z pewnoÅ›ciÄ… kwestie gospodarcze. Jednak mimo że wzrost amerykaÅ„skiej gospodarki w ubiegÅ‚ym roku przyspieszyÅ‚, to wedÅ‚ug lutowego sondażu „The New York Timesa” i Siena College tylko co czwarty wyborca ​​uważa, że ​​kraj zmierza we wÅ‚aÅ›ciwym kierunku. WiÄ™kszość uważa, że ​​gospodarka jest w zÅ‚ym stanie. Odsetek tych, którzy czujÄ… siÄ™ pokrzywdzeni przez politykÄ™ Joe Bidena, jest dwa razy wyższy niż tych, którzy deklarujÄ…, że na niej skorzystali. Natomiast odsetek wyborców, którzy zdecydowanie nie aprobujÄ… jego sposobu sprawowania urzÄ™du, siÄ™gnÄ…Å‚ 47 proc., czyli wiÄ™cej niż w sondażach Timesa w jakimkolwiek momencie jego prezydentury. Analitycy wskazujÄ…, że stanowi to dla urzÄ™dujÄ…cego prezydenta sygnaÅ‚ ostrzegawczy w kwestiach dotyczÄ…cych sÅ‚aboÅ›ci Demokratów, w tym wÅ›ród wyborców kobiet, osób rasy czarnej i latynoskiej.
– Wyborcy Donalda Trumpa sÄ… nimi przede wszystkim dlatego, że sÄ… sfrustrowani, źli, majÄ… dosyć Waszyngtonu, chcÄ… komuÅ› dokopać, chcÄ… pokazać swojÄ… frustracjÄ™. I to jest jego siÅ‚a, on jest gÅ‚osem tych ludzi, którym nie podoba siÄ™ „amerykaÅ„ska Warszawka”, czyli Waszyngton, to bagno, które miaÅ‚ osuszyć i mu siÄ™ to nie udaÅ‚o, ale jeszcze przez cztery lata prosiÅ‚, żeby dostać na to jeszcze jednÄ… szansÄ™. I dlatego część ludzi na niego gÅ‚osuje. SÄ… wÅ›ród nich bogaci i biedni, zwiÄ…zkowcy i rolnicy, kobiety i mężczyźni, mÅ‚odzi i starzy, czarni i biali. WspierajÄ…ca go koalicja jest dość różnorodna, oczywiÅ›cie z ogromnÄ… przewagÄ… biaÅ‚ych Amerykanów, ale przepÅ‚yw gÅ‚osów ze strony Afroamerykanów i Latynosów w stronÄ™ Donalda Trumpa też jest zauważalny – podkreÅ›la ekspert OÅ›rodka Studiów AmerykaÅ„skich UW. – Demokraci może za bardzo biorÄ… za pewnik poparcie czarnych Amerykanów i Latynosów. Wyniki wyborów z 2020 roku każą im zacząć na ten temat myÅ›leć tak, jak dzisiaj intensywnie myÅ›lÄ… na temat poparcia muzuÅ‚manów amerykaÅ„skich, którzy wÅ‚aÅ›nie dali znać w Michigan, nie wspierajÄ…c Joe Bidena tak jak pozostali wyborcy demokratyczni w czasie prawyborów. To jest dość silny sygnaÅ‚ dla Bidena, że nie wolno żadnej mniejszoÅ›ci brać jako pewnik.
