Åšwiatowy rynek carsharingu zwiÄ™kszy swoje obroty w najbliższych latach ponad trzykrotnie. FlotÄ™ wspóÅ‚dzielonych pojazdów – podobnie jak całą branżę motoryzacyjnÄ… – czeka proces przechodzenia na elektromobilność, a z tym wiąże siÄ™ szereg wyzwaÅ„. Auta elektryczne wciąż sÄ… droższe niż spalinowe, majÄ… ograniczony zasiÄ™g i możliwoÅ›ci Å‚adowania ze wzglÄ™du na brak infrastruktury. Wymogi UE powodujÄ… jednak, że przygotowania do elektromobilnoÅ›ci w carsharingu trzeba zacząć jak najszybciej. Firmy carsharingowe liczÄ… na to, że ich nowa i ekologiczna flota bÄ™dzie też argumentem za włączeniem jej na preferencyjnych warunkach do stref czystego transportu w miastach.
– Carsharing jest inkubatorem dla różnego rodzaju nowych pojazdów, w tym samochodów elektrycznych. Pierwsze takie inicjatywy pojawiÅ‚y siÄ™ już w 2018 roku, kiedy samochody elektryczne zawitaÅ‚y do usÅ‚ug carsharingowych w Polsce. To byÅ‚ prawdziwy hit, dlatego że mieszkaÅ„cy polskich miast zyskali dostÄ™p do wczeÅ›niej niedostÄ™pnych, a reklamowanych pojazdów elektrycznych. Mogli zrobić sobie jazdÄ™ testowÄ… bez umawiania siÄ™ u dealera czy w punkcie sprzedaży samochodów – przypomina w rozmowie z agencjÄ… Newseria Innowacje Konrad KarpiÅ„ski, dyrektor operacyjny w Traficar.
Flota aut oferowanych w carsharingu nie opiera siÄ™ jednak ani wyłącznie, ani w wiÄ™kszoÅ›ci na samochodach elektrycznych. Firmy, które zdecydowaÅ‚y siÄ™ na taki ruch, nie przetrwaÅ‚y na rynku. Jak ocenia ekspert, obecnie udziaÅ‚ aut elektrycznych we flocie samochodów wspóÅ‚dzielonych jest na poziomie od 8 do 10 proc.
– Te samochody sÄ… zdecydowanie droższe niż samochody spalinowe. To siÄ™ zmienia i już niebawem bÄ™dzie tak, że ceny samochodu spalinowego i elektrycznego bÄ™dÄ… bardzo podobne. Od 2035 roku nie bÄ™dzie nowych samochodów spalinowych na ulicach. To potężne wyzwanie dla caÅ‚ego rynku, w tym dla firm carsharingowych – podkreÅ›la Konrad KarpiÅ„ski. – Najważniejsza jest kwestia infrastruktury Å‚adowania, która dziÅ› w Polsce nie jest gotowa. Dla przykÅ‚adu w Warszawie mamy okoÅ‚o 1,5–2 tys. samochodów, w zależnoÅ›ci od okresu. ProszÄ™ sobie wyobrazić, jaki potężny musiaÅ‚by być system stacji Å‚adowania, żeby obsÅ‚użyć, po pierwsze, sieci carsharingowe, po drugie, sieci taksówkarskie, które coraz częściej wykorzystujÄ… floty elektryczne pojazdów, po trzecie – mieszkaÅ„ców, którzy posiadajÄ… wÅ‚asne samochody elektryczne.
Z ostatnich danych Licznika ElektromobilnoÅ›ci prowadzonego przez PSPA i PZPM wynika, że na koniec sierpnia w Polsce byÅ‚o zarejestrowanych ponad 54,3 tys. osobowych i użytkowych aut z napÄ™dem elektrycznym. W tym roku ich liczba na ulicach wzrosÅ‚a o 42 proc. r/r. Z kolei liczba ogólnodostÄ™pnych stacji Å‚adowania wzrosÅ‚a do 2427 (ponad 4,6 tys. punktów).
– Brakuje tych punktów, brakuje mocy przyłączeniowych, a zwiÄ…zane z tym inwestycje trwajÄ… lata. Floty carsharingowe sÄ… zwykle rozmieszczone w centrum i okolicach, w których tych punktów Å‚adowania jest zdecydowanie maÅ‚o. Jest problem z doprowadzeniem mocy do centrów miast – mówi dyrektor operacyjny Traficar.
Problemy pojawiajÄ… siÄ™ również w kwestii usÅ‚ug serwisowania elektrycznych pojazdów, które wciąż sÄ… trudno dostÄ™pne. Kolejnym czynnikiem ograniczajÄ…cym inwestycje firm carsharingowych w pojazdy zeroemisyjne jest stosunkowo maÅ‚y zasiÄ™g, bo nawet o poÅ‚owÄ™ mniejszy w porównaniu z autami spalinowymi, co w połączeniu ze sÅ‚abo rozwiniÄ™tÄ… infrastrukturÄ… Å‚adowania oznacza dÅ‚ugotrwaÅ‚e przestoje w eksploatacji pojazdów. Mimo to inwestycje w nowe auta elektryczne już wkrótce stanÄ… siÄ™ koniecznoÅ›ciÄ… dla firm carsharingowych.
– To, co zostaÅ‚o postanowione w zakresie produkcji nowych samochodów, to, w jaki sposób firmy produkujÄ…ce samochody przygotowujÄ… siÄ™ do ograniczania produkcji nowych samochodów opartych na konwencjonalnych silnikach spalinowych, dla nas oznacza, że musimy jak najszybciej siÄ™ do tego przygotować. Nasze floty zawsze bÄ™dÄ… musiaÅ‚y być bowiem oparte na samochodach nowych, po to, żeby zapewnić pewien standard usÅ‚ug, ale także po to, by móc korzystać z nowych stref, które budujÄ… miasta – wskazuje Konrad KarpiÅ„ski.
Chodzi o strefy czystego transportu, które ma w planach kilka polskich miast. Zgodnie z polskim KPO zostanÄ… one wprowadzone w miastach powyżej 100 tys. mieszkaÅ„ców, gdzie stwierdzone zostanÄ… przekroczenia norm zanieczyszczeÅ„ powietrza. Zgodnie z ustawÄ… o elektromobilnoÅ›ci i paliwach alternatywnych do stref czystego transportu majÄ… mieć wjazd auta elektryczne, wodorowe i napÄ™dzane gazem ziemnym, a także samochody spalinowe, które bÄ™dÄ… speÅ‚niaÅ‚y najwyższe normy Euro. Jako pierwsze w Polsce takie strefy planujÄ… wydzielić Kraków i Warszawa. Pierwsze z tych miast prawdopodobnie zrobi to w 2024 roku.
– To kolejne duże wyzwanie dla firm carsharingowych, dlatego że ich floty przemieszczajÄ… siÄ™ miÄ™dzy miastami. To oznacza, że taki pojazd musi być zarejestrowany praktycznie w każdym mieÅ›cie, w którym te strefy bÄ™dÄ… dostÄ™pne. Trzeba wiÄ™c wypracować system, w jaki sposób te auta rejestrować i oznaczać. Nie wyobrażam sobie, że jeden samochód carsharingowy bÄ™dzie miaÅ‚ 10 czy 12 naklejek pozwalajÄ…cych mu na wjazd do różnych stref – zauważa ekspert.
Na Å›wiecie jest 320 miast, w których funkcjonujÄ… takie strefy, a w ciÄ…gu ostatnich trzech lat ich liczba wzrosÅ‚a o 40 proc. Jak podkreÅ›la dyrektor Traficar, dziÅ› miasta w Polsce nie biorÄ… pod uwagÄ™ żadnych przywilejów dla samochodów carsharingowych w strefach czystego transportu, np. zwolnienia z kosztów parkowania. Branża liczy jednak na dialog z samorzÄ…dami w tym zakresie.
– My nie jesteÅ›my samochodami, które zagracajÄ…, brudzÄ… miasto czy sÄ… zbÄ™dnym elementem w caÅ‚ym ekosystemie miejskim. JesteÅ›my usÅ‚ugÄ…, która sprawia, że ludzie realizujÄ… swój gÅ‚ówny cel, czyli przemieszczenie siÄ™ z punktu A do punktu B. Wpuszczenie nas do stref na preferencyjnych warunkach nie sprawi, że bÄ™dÄ… tam staÅ‚y tylko samochody carsharingowe i my bÄ™dziemy wykorzystywali te strefy jako wÅ‚asne parkingi, ponieważ te samochody sÄ… w ruchu. Z tych samochodów korzysta wielu użytkowników, wiÄ™c ktoÅ› bÄ™dzie parkowaÅ‚ w tej strefie, a ktoÅ› inny bÄ™dzie z niej wyjeżdżaÅ‚ – mówi Konrad KarpiÅ„ski. – WierzÄ™ w to, że uda siÄ™ znaleźć takie porozumienie z miastami, aby pokazać im, że ta usÅ‚uga wspiera mobilność w mieÅ›cie, niejednokrotnie mu pomagajÄ…c. Szczególnie w tych obszarach, gdzie komunikacja nie jest tak dobrze rozwiniÄ™ta jak w centrum czy w przylegajÄ…cych dzielnicach.
WedÅ‚ug GM Insights Å›wiatowy rynek usÅ‚ug wspóÅ‚dzielenia aut osiÄ…gnÄ…Å‚ w 2020 roku przychody siÄ™gajÄ…ce 2 mld dol. Do 2027 roku utrzyma Å›rednioroczne tempo wzrostu na poziomie 20 proc., co oznacza zwiÄ™kszenie obrotów do 6,5 mld dol.
