Polska polityka energetyczna zakÅ‚ada, że wykorzystanie biogazu, biometanu, gazów syntezowych czy wodoru ma w przyszÅ‚oÅ›ci pokryć istotnÄ… część krajowego popytu na paliwa gazowe, przyspieszajÄ…c zielonÄ… transformacjÄ™. – Dzisiaj musimy myÅ›leć przede wszystkim o bezpieczeÅ„stwie energetycznym, ale paliwa przyszÅ‚oÅ›ci z całą pewnoÅ›ciÄ… bÄ™dÄ… uzupeÅ‚niać te tradycyjne – mówi wiceprezes PGNiG Arkadiusz SekÅ›ciÅ„ski. Jak wskazuje, spóÅ‚ka chce brać udziaÅ‚ w tworzeniu polskiego rynku paliw alternatywnych, dlatego już w tej chwili rozwija liczne projekty badawczo-rozwojowe zwiÄ…zane m.in. z wodorem. WÅ›ród nich jest projekt magazynowania wodoru – uzyskiwanego z procesu produkcji energii przez morskie farmy wiatrowe – w kawernach solnych.
– Obecnie w energetyce ma miejsce swoista rewolucja, choć ja wolÄ™ nazywać jÄ… ewolucjÄ…, ponieważ ta transformacja polskiej gospodarki w kierunku niskoemisyjnym odbywa siÄ™ w sposób kontrolowany. Skarb PaÅ„stwa – poprzez spóÅ‚ki z obszaru elektroenergetyki i gazownictwa – Å›wiadomie zachÄ™ca do tego, żebyÅ›my tworzyli nowe rozwiÄ…zania i myÅ›leli o paliwach przyszÅ‚oÅ›ci – mówi agencji Newseria Biznes Arkadiusz SekÅ›ciÅ„ski. – Transformacja polega jednak na tym, żeby ewoluować od tych paliw tradycyjnych w kierunku nowych, ale nie tyle je zastÄ™pować, co uzupeÅ‚niać.
Stopniowe ograniczanie roli wÄ™gla w krajowym miksie energetycznym na rzecz OZE, rozbudowa mocy zainstalowanych w offshore i wdrożenie energetyki jÄ…drowej, wzrost efektywnoÅ›ci energetycznej oraz dywersyfikacja kierunków dostaw wÄ™glowodorów – to kluczowe zaÅ‚ożenia przyjÄ™tej na poczÄ…tku ub.r. „Polityki energetycznej Polski do 2040 roku”, która wyznacza kierunek transformacji. Dokument – zaktualizowany w tym roku w zwiÄ…zku z wybuchem wojny w Ukrainie i rosyjskÄ… politykÄ… szantażu surowcowego – podkreÅ›la też ważnÄ… rolÄ™ paliw alternatywnych i inwestycji w technologie wodorowe w dążeniu do niskoemisyjnej gospodarki i bezpieczeÅ„stwa energetycznego.
– Dzisiaj musimy myÅ›leć przede wszystkim o bezpieczeÅ„stwie energetycznym. Podobnie jak każdy z nas – jako odbiorca – myÅ›li o tym, żeby mieć w domu ciepÅ‚o i energiÄ™ elektrycznÄ…, nie zawsze i nie do koÅ„ca zastanawiajÄ…c siÄ™, z jakiego paliwa one sÄ… produkowane – mówi wiceprezes ds. rozwoju w PGNiG. – Jednak paliwa przyszÅ‚oÅ›ci – takie jak biometan i wodór – z całą pewnoÅ›ciÄ… bÄ™dÄ… uzupeÅ‚niać paliwa tradycyjne, jakimi sÄ… metan, gaz czy wÄ™giel, choć trudno powiedzieć, czy to nastÄ…pi w perspektywie jednej, dwóch czy trzech dekad. Dzisiaj sÄ… one poddawane badaniom, weryfikacji ich zastosowania. Natomiast gdy osiÄ…gnÄ… dojrzaÅ‚ość, która pozwoli chociażby na Å‚atwiejsze finansowanie ich przez banki, wtedy bÄ™dÄ… mogÅ‚y stopniowo, w pewnym zakresie zastÄ™pować paliwa tradycyjne.
Wiceprezes PGNIG wskazuje, że spóÅ‚ka chce brać udziaÅ‚ w tworzeniu polskiego rynku paliw alternatywnych, dlatego m.in. wodór zajmuje już ważne miejsce w jej strategii.
– Stawiamy na wodór, przede wszystkim jako noÅ›nik energii. PowoÅ‚aliÅ›my w naszej grupie kapitaÅ‚owej specjalny program i dziÅ› realizujemy już dziewięć projektów – mówi Arkadiusz SekÅ›ciÅ„ski. – To jest caÅ‚y Å‚aÅ„cuch projektów, od produkcji zielonego wodoru, bo produkujemy taki wodór w naszym oddziale Odolanowie, przez koncepcjÄ™ dystrybucji tego wodoru choćby w ramach sieci gazowniczych, jego magazynowania w kawernach solnych, co chcemy w przyszÅ‚oÅ›ci realizować, po finalny element Å‚aÅ„cucha, jakim jest wykorzystanie wodoru.
W ramach Programu Wodorowego PGNiG realizowany jest m.in. projekt InGrid – Power to Gas, który obejmuje badania dotyczÄ…ce produkcji wodoru z OZE i możliwoÅ›ci przesyÅ‚u tego paliwa z wykorzystaniem sieci dystrybucyjnych gazu ziemnego. Wspólnie z PolitechnikÄ… ÅšlÄ…skÄ… spóÅ‚ka pracuje nad innowacyjnym czujnikiem do wykrywania wodoru w mieszaninach gazów w ramach projektu Hydrosens.
Ze wzglÄ™du na dotychczasowy brak opÅ‚acalnoÅ›ci wykorzystania wodoru na cele energetyczne technologia ta wciąż jest na stosunkowo niskim poziomie rozwoju. Jednak z uwagi na wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizyczne wodoru (jest lekki, reaktywny, można go magazynować, ma wysokÄ… zawartość energii na jednostkÄ™ masy), ekologiczny charakter (produktem jego spalania jest jedynie para wodna) i możliwoÅ›ci produkcyjne przedsiÄ™biorstw w Polsce (obecnie wytwarzajÄ… ok. 1 mln t wodoru rocznie, gÅ‚ównie Grupa Azoty) kwestia ta cieszy siÄ™ rosnÄ…cym zainteresowaniem. WedÅ‚ug PEP 2040 przy odpowiednim rozwoju technologicznym do 2030 roku bÄ™dzie możliwe wykorzystanie 2–4 GW mocy z instalacji OZE do produkcji zielonego wodoru.
– Ważnym i dużym projektem jest magazynowanie wodoru w kawernach solnych. Dzisiaj, mówiÄ…c o bezpieczeÅ„stwie energetycznym w Polsce, wskazujemy, że mamy magazyny w 100 proc. wypeÅ‚nione gazem. W przyszÅ‚oÅ›ci chcemy, aby część naszych magazynów kawernowych byÅ‚a zapeÅ‚niona wÅ‚aÅ›nie wodorem, a nie gazem – mówi ekspert. – Co istotne, projekty dotyczÄ…ce wodoru i jego magazynowania muszÄ… przebiegać w linii zgodnej z harmonogramem budowy morskich farm wiatrowych na BaÅ‚tyku. Wodór, który ma być magazynowany w tych kawernach, bÄ™dzie bowiem pochodziÅ‚ z procesu elektrolizy, czyli przetwarzania energii elektrycznej produkowanej przez morskie farmy wiatrowe. Z pewnoÅ›ciÄ… jest to możliwe już na poczÄ…tku przyszÅ‚ej dekady.
Kolejnym paliwem, które zajmuje ważne miejsce w strategii PGNiG, jest biometan.
– Mamy ogromny potencjaÅ‚ w Polsce do tego, żeby pozyskiwać to zielone paliwo gazowe z biodegradowalnych odpadów rolnych i spożywczych – mówi wiceprezes PGNiG.
W Polsce potencjaÅ‚ samego sektora rolno-spożywczego w zakresie produkcji biogazu rolniczego szacuje siÄ™ na 7–8 mld m3 rocznie („Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021–2030”). Polska ma wiÄ™c potencjaÅ‚ i warunki, aby stać siÄ™ potentatem w tym segmencie.
– Na takie paliwa stawiamy, takie instalacje tworzymy w ramach projektów badawczo-rozwojowych. Dla przykÅ‚adu w Poznaniu mamy już instalacjÄ™, która wytwarza biometan z odpadów spożywczych – mówi Arkadiusz SekÅ›ciÅ„ski.
Prototyp innowacyjnej instalacji, która ma produkować sprężony biogaz, to efekt wspóÅ‚pracy PGNiG i naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UPP), którzy opracowali metodÄ™ zagospodarowania biodegradowalnej frakcji odpadów komunalnych. DziaÅ‚anie prototypu opiera siÄ™ na technologii fermentacji beztlenowej i produkcji gazu fermentacyjnego. Jego wskaźniki jakoÅ›ci umożliwiÄ… dostosowanie produktu do standardów technicznych biometanu. Po sprężeniu może on siÄ™ stać odnawialnÄ… alternatywÄ… dla CNG, czyli sprężonego gazu ziemnego.
