W obecnej unijnej siedmiolatce rozwój regionu bÄ™dzie wspierany w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027, którego wartość siÄ™ga 2,1 mld euro, czyli ok. 9,5 mld zÅ‚. Nabory w pierwszych konkursach już siÄ™ odbyÅ‚y, a w przygotowaniach sÄ… kolejne. W ostatnich latach na Mazowszu dziÄ™ki Å›rodkom z UE udaÅ‚o siÄ™ zrealizować tysiÄ…ce inwestycji, m.in. budowÄ™ lotniska w Modlinie, bulwary wiÅ›lane w PÅ‚ocku i zachodniÄ… obwodnicÄ™ Grodziska Mazowieckiego. Z unijnych funduszy skorzystaÅ‚y samorzÄ…dy i przedsiÄ™biorcy, którzy dostali fundusze na zaÅ‚ożenie i rozwijanie wÅ‚asnej dziaÅ‚alnoÅ›ci, szkolenia i wdrażanie innowacji, ale także rolnicy, uczelnie i instytuty badawcze oraz organizacje pozarzÄ…dowe.
– Fundusze europejskie wpÅ‚ynęły na wzrost konkurencyjnoÅ›ci naszych firm, ale i caÅ‚ego Mazowsza, w różnych segmentach i dziedzinach, jak np. IT, przemysÅ‚ chemiczny, branże kreatywne, a także turystyka czy usÅ‚ugi hotelowe. To wszystko, wsparte Å›rodkami unijnymi, powoduje, że dzisiaj nasze firmy, nasze usÅ‚ugi, nasze instytucje sÄ… po prostu na bardzo wysokim poziomie i sÄ… konkurencyjne – mówi agencji Newseria Biznes Adam Struzik, marszaÅ‚ek województwa mazowieckiego, podczas 13. Forum Rozwoju Mazowsza.
Jak podaje Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, dofinansowanie projektów z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego w latach 2014–2020 przekroczyÅ‚o już ponad 8,6 mld zÅ‚, unijne wsparcie finansowe objęło ponad 5,8 tys. inwestycji realizowanych przez samorzÄ…dy, biznes, sektor naukowy i pozarzÄ…dowy.
Ponad 1,6 mld zÅ‚ z programu regionalnego na lata 2014–2020 przeznaczone zostaÅ‚o również na inwestycje w niskoemisyjnÄ… gospodarkÄ™ i poprawÄ™ efektywnoÅ›ci energetycznej, obejmujÄ…ce m.in. termomodernizacjÄ™ budynków, wymianÄ™ starych kopciuchów, montaż instalacji fotowoltaicznych i inwestycje w odnawialne źródÅ‚a energii. WedÅ‚ug danych MJWPU ten obszar wsparcia cieszy siÄ™ najwiÄ™kszym powodzeniem wÅ›ród mazowieckich beneficjentów, którzy realizujÄ… gros projektów wÅ‚aÅ›nie z zakresu przechodzenia na niskoemisyjnÄ… gospodarkÄ™.
– Jednym z najważniejszych dziaÅ‚aÅ„ jest oczywiÅ›cie wsparcie dla maÅ‚ej i Å›redniej przedsiÄ™biorczoÅ›ci w szeroko rozumianym programie zielonej Europy. To m.in. inwestycje w ograniczenie zużycia energii, nowe sposoby wytwarzania lub zarzÄ…dzania energiÄ…, programy dotyczÄ…ce wszystkiego, co nazywamy ekologizacjÄ… naszego życia – wymienia Adam Struzik. – Ważnym elementem sÄ… też osiÄ…gniÄ™cia naukowo-badawcze i ich transfer do przedsiÄ™biorczoÅ›ci. JesteÅ›my dziÅ› potentatem, jeżeli chodzi o zaplecze naukowo-badawcze, mamy najwiÄ™cej uczelni wyższych, instytutów naukowo-badawczych i one – poprzez Å›cisłą wspóÅ‚pracÄ™ z przedsiÄ™biorcami – znaczÄ…co przyczyniajÄ… siÄ™ do naszego rozwoju.
W poprzedniej siedmiolatce z unijnych Å›rodków zrealizowano na Mazowszu tysiÄ…ce inwestycji. Ich efektem sÄ… nie tylko innowacje i nowe miejsca pracy, ale też nowe drogi i obwodnice, chodniki, szkoÅ‚y, przedszkola czy odnowione parki i muzea. Jak podaje MJWPU, bez funduszy europejskich nie byÅ‚oby na Mazowszu ponad 200 km nowych dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, nowoczesnego i ekologicznego transportu publicznego, wielu tras rowerowych, parkingów Parkuj i Jedź, rozwoju mobilnoÅ›ci miejskiej, odrestaurowanych zabytków czy nowoczesnych budynków użytecznoÅ›ci publicznej.
Do najwiÄ™kszych projektów zrealizowanych dotÄ…d na Mazowszu dziÄ™ki funduszom europejskim należą m.in. zachodnia obwodnica Grodziska Mazowieckiego, budowa nowego lotniska w Modlinie, z którego już skorzystaÅ‚o ponad 20 mln pasażerów, budowa bulwarów wiÅ›lanych w PÅ‚ocku, najnowoczeÅ›niejszy w Polsce szpital psychiatryczny – Mazowiecki Szpital Wojewódzkiego Drewnica, rewitalizacja Zamku Książąt Mazowieckich w Ciechanowie, który przyciÄ…ga turystów z caÅ‚ej Polski, oraz budowa Pracowni Przewrotu KopernikaÅ„skiego, sÅ‚użącej do edukacji oraz prowadzenia badaÅ„ naukowych.
– WÅ›ród najwiÄ™kszych inwestycji, które dalej mamy w planach, jest oczywiÅ›cie kontynuacja wymiany taboru: zakupienie nowoczesnego, niskoemisyjnego taboru dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej i Kolei Mazowieckich, a także wsparcie w tym zakresie naszych oÅ›rodków miejskich, ponieważ to też sÅ‚uży poprawie jakoÅ›ci naszego powietrza – mówi marszaÅ‚ek Mazowsza. – BÄ™dziemy nadal inwestować w drogi, żeby stworzyć jak najlepsze warunki dostÄ™pnoÅ›ci dużych oÅ›rodków miejskich, ale też żeby ludzie z maÅ‚ych miejscowoÅ›ci mogli w Å‚atwy i szybki sposób dotrzeć do pracy, szkoÅ‚y czy zrobić zakupy. Chodzi po prostu o zwiÄ™kszenie mobilnoÅ›ci naszych mieszkaÅ„ców. Poważnym obszarem inwestycji w dalszym ciÄ…gu bÄ™dzie też ochrona zdrowia, bo to jest bardzo kosztowna dziedzina i musimy stale modernizować i doposażać nasze placówki. Wspieramy też oÅ›rodki kultury, których na Mazowszu mamy setki. One tworzÄ… ciekawe produkty turystyczne i powodujÄ…, że jakość życia siÄ™ poprawia.
Åšrodki europejskie z nowego programu regionalnego dla województwa mazowieckiego na lata 2021–2027 sÄ… przewidziane m.in. na dziaÅ‚ania z zakresu dostosowania do zmian klimatu, dziaÅ‚ania spoÅ‚eczne i aktywizacjÄ™ zawodowÄ…, prace badawczo-rozwojowe, innowacje biznesowe, wsparcie edukacji czy przebudowÄ™ dróg.
– Na razie rozpoczÄ™liÅ›my perspektywÄ™ finansowÄ…, pierwsze konkursy za nami, za chwilÄ™ bÄ™dziemy ogÅ‚aszać ich wyniki – mówi Mariusz Frankowski, dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych.
Jak podaje MJWPU, w ramach nowego programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027 (FEM) 1,9 mld zÅ‚ zostanie przeznaczone na wsparcie inwestycji na rzecz czystego powietrza. BÄ™dÄ… to pieniÄ…dze zarówno na kompleksowe projekty termomodernizacyjne w budynkach publicznych i mieszkalnych oraz instalacje odnawialnych źródeÅ‚ energii, jak i rozwój ekologicznego transportu. NowoÅ›ciÄ… bÄ™dzie m.in. finansowanie dziaÅ‚aÅ„ z obszaru kontroli jakoÅ›ci powietrza, ekodoradztwa czy przygotowania planów zrównoważonej mobilnoÅ›ci miejskiej.
– Kolejne konkursy to m.in. wsparcie w zakresie pomocy spoÅ‚ecznej i edukacji. I oczywiÅ›cie biznes, bo bez rozwoju biznesu nie ma rozwoju Mazowsza – podkreÅ›la Mariusz Frankowski. – Dla przedsiÄ™biorców bÄ™dziemy mieli wsparcie w postaci konkursów na projekty badawczo-rozwojowe o charakterze moduÅ‚owym, łączÄ…cych zarówno element B+R, jak i wdrożenie wyników tych badaÅ„ do codziennej praktyki biznesowej. Innymi sÅ‚owy, przedsiÄ™biorcy bÄ™dÄ… mogli przeprowadzić badania nowego, innowacyjnego produktu, zakupić liniÄ™ produkcyjnÄ… i zacząć wdrażać innowacyjny produkt na rynek. Kolejne projekty bÄ™dÄ… dotyczyć wsparcia dla klastrów o charakterze regionalnym oraz akceleracji maÅ‚ych biznesów, czyli przeprowadzenia maÅ‚ych przedsiÄ™biorców i start-upów przez caÅ‚y proces szkoleniowy i doradczy, żeby mogÅ‚y skutecznie konkurować na rynku z dużymi firmami.
W obecnej unijnej siedmiolatce łączna wartość FEM to 2,1 mld euro, czyli ok. 9,5 mld zł.
– Pod kÄ…tem podejÅ›cia Unii Europejskiej do polityki regionalnej Mazowsze jest specyficzne, ponieważ jako jedyny region jesteÅ›my podzieleni na dwie części: bogatszÄ… część metropolitalnÄ…, czyli stoÅ‚eczny region warszawski, i część uboższÄ… czy też mniej rozwiniÄ™tÄ…, czyli mazowieckÄ… część regionalnÄ… – mówi dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. – RóżniÄ… siÄ™ one poziomem wsparcia: na poziomie stoÅ‚ecznym, metropolitalnym mamy 50 proc. możliwoÅ›ci dofinansowania projektów ze Å›rodków unijnych, w pozostaÅ‚ej części Mazowsza – 85 proc. Mamy też różne alokacje, różne priorytety rozwojowe w tych dwóch częściach. To bÄ™dzie gÅ‚ówna różnica w podejÅ›ciu Unii Europejskiej pomiÄ™dzy perspektywÄ… 2014–2020 a perspektywÄ… 2021–2027.
Jak pokazujÄ… wyniki ostatniego Eurobarometru, Polacy doceniajÄ… wpÅ‚yw funduszy europejskich w rozwój regionalny. Co istotne, w Polsce Å›wiadomość dotyczÄ…ca polityki spójnoÅ›ci i korzyÅ›ci pÅ‚ynÄ…cych z czÅ‚onkostwa w UE jest najwyższa spoÅ›ród wszystkich 27 krajów Wspólnoty. WedÅ‚ug badania przeprowadzonego w czerwcu tego roku aż 80 proc. Polaków ma Å›wiadomość inwestycji i projektów finansowanych przez UE (vs. 39 proc. unijnej Å›redniej), a 77 proc. wie, że unijna polityka regionalna wspieraÅ‚a kraje czÅ‚onkowskie w reagowaniu na kryzys w trakcie i po pandemii COVID-19. Zdecydowana wiÄ™kszość, bo aż 95 proc. Polaków uważa też, że projekty finansowane przez UE majÄ… pozytywny wpÅ‚yw na regiony (vs. 79 proc. unijnej Å›redniej). Natomiast wÅ›ród najważniejszych obszarów inwestycji, które UE powinna wspierać finansowo w ramach polityki regionalnej, wymieniajÄ… przede wszystkim: infrastrukturÄ™ edukacyjnÄ…, zdrowotnÄ… i socjalnÄ… (91 proc.), ochronÄ™ Å›rodowiska naturalnego (88 proc.), inwestycje w odnawialnÄ… i czystÄ… energiÄ™ (85 proc.), wsparcie dla przedsiÄ™biorców (84 proc.), infrastrukturÄ™ transportowÄ… (83 proc.) oraz badania naukowe i innowacje (82 proc.).
O tym, jaki wpÅ‚yw na rozwój Mazowsza majÄ… i bÄ™dÄ… mieć fundusze europejskie, przedstawiciele wÅ‚adz regionu, ale też Komisji Europejskiej, mazowieckich gmin i miast, sektora naukowego, przedsiÄ™biorcy i eksperci z różnych branż rozmawiali podczas Forum Rozwoju Mazowsza. To wydarzenie, które w tym roku odbyÅ‚o siÄ™ po raz 13. oraz stanowi platformÄ™ wymiany doÅ›wiadczeÅ„ i inspiracji. Organizatorem wydarzenia jest Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych.
