Najczęściej wystÄ™pujÄ…cy wÅ›ród Polek typ nowotworu, jakim jest rak piersi, wykryty we wczesnym stadium jest dziÅ› w wielu przypadkach niemal w 100 proc. uleczalny. PodstawÄ… profilaktyki jest samobadanie piersi, ale kobiety czÄ™sto nie wiedzÄ…, jak je poprawnie wykonać, zbyt rzadko zgÅ‚aszajÄ… siÄ™ też na USG i mammografiÄ™. Szacuje siÄ™, że ok. 25 proc. kobiet, które zmarÅ‚y z powodu raka piersi, mogÅ‚oby żyć, gdyby wczeÅ›niej wykonywaÅ‚y systematyczne badania lub zgÅ‚osiÅ‚y siÄ™ do lekarza na wczeÅ›niejszym etapie choroby. Dlatego w tym roku Fundacja OnkoCafe przeprowadziÅ‚a kolejnÄ…, szóstÄ… już edycjÄ™ kampanii „BreastFit. Kobiecy biust. MÄ™ska sprawa”, która ma zachÄ™cić kobiety do systematycznych badaÅ„. Z drugiej strony podkreÅ›la rolÄ™ mÄ™skiego wsparcia w profilaktyce i walce z chorobÄ… nowotworowÄ….
Rak piersi jest wÅ›ród Polek najczęściej wystÄ™pujÄ…cym nowotworem. WedÅ‚ug raportów Krajowego Rejestru Nowotworów w 2018 roku takÄ… diagnozÄ™ usÅ‚yszaÅ‚o prawie 19 tys. kobiet, a blisko 7 tys. z jego powodu zmarÅ‚o. Z kolei wedÅ‚ug danych przytaczanych przez FundacjÄ™ OnkoCafe w 2020 roku nowotwór piersi zdiagnozowano już u ok. 25 tys. Polek. Te statystyki pokazujÄ…, że liczba zachorowaÅ„ roÅ›nie, ale wczeÅ›nie wykryty rak – kiedy zmiany w piersi sÄ… jeszcze niewielkie – jest już dziÅ› niemal w 100 proc. uleczalny. PodstawÄ… profilaktyki jest w tym przypadku samobadanie piersi.
– Samobadanie piersi powinno być wykonywane raz w miesiÄ…cu – najlepiej w pierwszej poÅ‚owie cyklu, w staÅ‚ych odstÄ™pach czasu – przez samÄ… pacjentkÄ™. Ono nie wymaga niczego poza dotykaniem wÅ‚asnej piersi, wiÄ™c jest to badanie proste i szeroko dostÄ™pne – mówi agencji Newseria Biznes dr PaweÅ‚ Kabata, chirurg onkolog z Kliniki Chirurgii Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w GdaÅ„sku.
Pozwala ono zauważyć niepokojÄ…ce zmiany w strukturze, ksztaÅ‚cie i wyglÄ…dzie piersi oraz wykryć chorobÄ™ na etapie, na którym stan jej zaawansowania rokuje duże szanse wyleczenia.
– Minusem tego badania jest to, że ono ma pewne wady, jeÅ›li chodzi o czuÅ‚ość. Dlatego nie może stanowić samodzielnej prewencji, bo jego zdolność do wykrywania maÅ‚ych i wczesnych zmian jest niestety niewystarczajÄ…ca. To zdecydowanie powinno być uzupeÅ‚nione badaniem radiologicznym: USG lub mammografiÄ…, w zależnoÅ›ci od wieku i budowy piersi. Mammograf lub ultrasonograf jest w stanie bardzo precyzyjnie wykryć nawet trzymilimetrowÄ… zmianÄ™, której palce – przez skórÄ™ i tkankÄ™ tÅ‚uszczowÄ… – nie wykryjÄ… – mówi dr PaweÅ‚ Kabata.
Polki nadal zbyt rzadko wykonujÄ… samobadanie piersi. Badanie przeprowadzone w 2019 roku dla Fundacji OnkoCafe pokazaÅ‚o, że co trzecia Polka nie wie, w jaki sposób powinna je wykonywać, a 66 proc. nie ma Å›wiadomoÅ›ci, w jakim dniu cyklu miesiÄ…czkowego powinno siÄ™ to robić. Ten brak wiedzy w zakresie profilaktyki powoduje, że w Polsce rak piersi nadal jest zbyt czÄ™sto wykrywany na późnym etapie. ZwÅ‚aszcza że Polki rzadko wykonujÄ… też specjalistyczne badania przesiewowe, czyli USG czy mammografiÄ™.
– Istotne jest postawienie na edukacjÄ™ na temat profilaktyki raka piersi, ale nie tylko w dużych miastach takich jak Warszawa, Kraków, PoznaÅ„, ale przede wszystkim w mniejszych regionach Polski. Dlatego w tym roku Fundacja OnkoCafe przy wsparciu Fundacji Philips jest w 12 regionach Polski, tam gdzie wiedza o profilaktyce, badaniach i ich roli jest najbardziej potrzebna – mówi Kamila KoźbiaÅ‚ z Fundacji Philips. – W zeszÅ‚ym roku w ramach naszej kampanii jako Fundacja Philips kontrybuowaliÅ›my do tysiÄ…ca badaÅ„, w tym roku doÅ‚ożyliÅ›my do tego kolejne 500 badaÅ„ dla kobiet, które majÄ… utrudniony dostÄ™p do badania.
Szacuje siÄ™, że okoÅ‚o 25 proc. kobiet, które zmarÅ‚y z powodu raka piersi, mogÅ‚oby uratować swoje życie, gdyby wczeÅ›niej wykonywaÅ‚y systematyczne badania. Jednak pacjentki – prócz niewiedzy – wciąż powstrzymuje przed tym niejednokrotnie wstyd lub strach przed diagnozÄ….
– Potrzebujemy przeÅ‚amać nadal istniejÄ…ce w spoÅ‚eczeÅ„stwie tabu, które dotyczy tego tematu – podkreÅ›la Adrianna Sobol, psychoonkolog Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej. – Profilaktyka nie jest po to, żeby szukać raka. Profilaktyka jest po to, żeby utwierdzać siÄ™ w przekonaniu, że z naszym zdrowiem jest wszystko okej. Kobietom potrzeba trochÄ™ egoizmu i poÅ›wiÄ™cenia piÄ™ciu minut na to, żeby zbadać swoje piersi. Informacje o tym, jak to zrobić, można znaleźć m.in. na stronach organizacji pacjenckich, ale kobiety muszÄ… też nauczyć siÄ™ ze sobÄ… rozmawiać o zdrowiu piersi.
W profilaktyce i walce z chorobÄ… nowotworowÄ… szczególnÄ… rolÄ™ odgrywa też mÄ™skie wsparcie ze strony partnera, brata, ojca czy syna. W badaniu, przeprowadzonym w 2019 roku w ramach kampanii „BreastFit. Kobiecy biust. MÄ™ska sprawa” dla Fundacji OnkoCafe i Novartis Oncology, 64 proc. mężczyzn zadeklarowaÅ‚o, że zachÄ™ca swoje partnerki bÄ…dź bliskie kobiety do badaÅ„. Jednak wciąż pozostaje ok. 35 proc. mężczyzn, którzy nie pamiÄ™tajÄ… albo przyznajÄ…, że nie robiÄ… tego w ogóle.
– Panowie mogÄ… niejednej kobiecie uratować życie prostym pytaniem: kiedy ostatni raz badaÅ‚aÅ› swoje piersi? Czy chcesz, żebym ci towarzyszyÅ‚ podczas wizyty u lekarza, może pomóc ci w zapisaniu siÄ™ do specjalisty? – wyjaÅ›nia psychoonkolog Fundacji OnkoCafe.
W tym kontekÅ›cie ważnÄ… częściÄ… kampanii jest też kolejne już wydanie charytatywnego kalendarza „Power of Community”.
– IdeÄ… naszego kalendarza BreastFit „Power of Community” jest to, aby aktywnie włączyć mężczyzn w profilaktykÄ™ raka piersi. Chcemy, żeby każdy mężczyzna zainteresowaÅ‚ siÄ™ zdrowiem bliskiej kobiety, rozmawiaÅ‚ z niÄ… na temat zagrożeÅ„. Kobiety myÅ›lÄ… o nas, o wszystkim dookoÅ‚a, a o sobie na ostatnim miejscu. Dlatego naszÄ…, mÄ™skÄ… rolÄ… jest przypominać im o tym i wysyÅ‚ać na badania – mówi Jakub PopÅ‚awski, autor zdjęć i producent kalendarza BreastFit. – Wielu mężczyzn pyta też, co zrobić, kiedy ich kobieta boi siÄ™ zbadać, kiedy unika badania, a nawet samej rozmowy. W ramach naszej kampanii stworzyliÅ›my specjalny poradnik dla mężczyzn, w którym znajdÄ… odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczÄ…ce tego, jak podjąć ten trudny temat, jak grzecznie naciskać, żeby kobieta poszÅ‚a na badania.
Męskie wsparcie jest ważne nie tylko na etapie badań i profilaktyki, ale zwłaszcza w przypadku wykrycia w piersi niepokojących zmian.
– Rak piersi dotyka kobiety wielowymiarowo, za tym stoi lÄ™k przed Å›mierciÄ…, lÄ™k przed utratÄ… kobiecoÅ›ci, czÄ™sto też przed utratÄ… partnera. Dlatego ważny jest mężczyzna, który jest obok, wspiera, czasem potrafi zwyczajnie z partnerkÄ… pomilczeć, zÅ‚apać jÄ… za rÄ™kÄ™, otrzeć jej Å‚zy. Chcemy też uczyć pary, żeby miaÅ‚y odwagÄ™ rozmawiać na te trudne tematy – podkreÅ›la Anna Kupiecka, prezes Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej. – Choroba zawsze zaskakuje, wyrywa z bezpiecznego miejsca. Kobieta zadaje sobie pytanie, co dalej bÄ™dzie, czy bÄ™dzie żyć, musi sobie poradzić z lÄ™kiem. Dlatego także wsparcie psychoonkologiczne jest istotne i potrzebne już od momentu podejrzenia choroby nowotworowej, a potem na każdym etapie leczenia.
W ramach tegorocznej kampanii „BreastFit. Kobiecy biust. MÄ™ska sprawa” zrealizowano cykl warsztatów i przeszkolono prawie 50 Ambasadorek Breastfit, które wiedzÄ™ z zakresu profilaktyki raka piersi przekazujÄ… kolejnym kobietom.
– Wczoraj miaÅ‚am okazjÄ™ rozmawiać z jednÄ… z ambasadorek, która zorganizowaÅ‚a już trzy spotkania w swoim regionie i 25 kolejnych ma już zaplanowane. To jest wÅ‚aÅ›nie ta oddolna inicjatywa, o którÄ… nam chodzi, żeby mieć pewność, że w najmniejszych, najbardziej oddalonych od sÅ‚użby zdrowia miejscach każda kobieta ma odpowiedniÄ… wiedzÄ™ i wsparcie, by dbać o swoje zdrowie – podkreÅ›la Kamila KoźbiaÅ‚.
