Dane KRD pokazujÄ…, że nadmierne zadÅ‚użenie u kilku wierzycieli to problem dotyczÄ…cy ok. 590 tys. Polaków, których łączny dÅ‚ug siÄ™ga prawie 22 mld zÅ‚. MultidÅ‚użnicy czÄ™sto zaciÄ…gajÄ… kolejne zobowiÄ…zania, żeby spÅ‚acić poprzednie. Widać to także w statystykach programu oddÅ‚użeniowego Ulga od DÅ‚ugu. – Nasi klienci majÄ… Å›rednio siedem pożyczek u szeÅ›ciu wierzycieli na kwotÄ™ okoÅ‚o 50 tys. zÅ‚. CzÄ™sto znaleźli siÄ™ w trudnej sytuacji finansowej, gÅ‚ównie ze wzglÄ™du na chorobÄ™, utratÄ™ pracy – mówi Sylwia Pawlina, rzeczniczka prasowa programu. Organizatorzy programu pod koniec listopada ub.r. trafili na listÄ™ ostrzeżeÅ„ Komisji Nadzoru Finansowego, ale – jak podkreÅ›lajÄ… – sytuacja jest przede wszystkim wynikiem nieuczciwej walki rynkowej ze strony firm pożyczkowych, które po pandemicznym zastoju wÅ‚aÅ›nie wróciÅ‚y do okresu żniw.
– Z badaÅ„ wynika, że 28 proc. Polaków ma obawy o to, czy bÄ™dzie w stanie spÅ‚acić dÅ‚ug w wysokoÅ›ci 10 tys. zÅ‚. Dotyczy to gÅ‚ównie osób starszych, ale nie tylko. Chwilówki sÄ… w stanie zniszczyć życie każdemu i mówiÄ™ to absolutnie bez żadnej przesady. Klienci, którzy przystÄ™pujÄ… do programu oddÅ‚użania, majÄ… nerwicÄ™, depresjÄ™, bardzo czÄ™sto myÅ›li samobójcze. Samej zdarzyÅ‚o mi siÄ™ dwukrotnie wzywać patrol policji do klientów, którzy mówili o chÄ™ci popeÅ‚nienia samobójstwa m.in. przez nachalne dziaÅ‚ania wierzycieli. Ta caÅ‚a spirala zadÅ‚użenia, w którÄ… zostali wpÄ™dzeni, nieetyczna windykacja – wszystko to doprowadza ich do bardzo trudnego stanu emocjonalnego – mówi agencji Newseria Biznes Sylwia Pawlina.
Z danych Biura Informacji Kredytowej wynika, że w grudniu 2021 roku firmy pożyczkowe udzieliÅ‚y łącznie 295,9 tys. nowych pożyczek na łącznÄ… kwotÄ™ 768 mln zÅ‚. To o 45 proc. wiÄ™cej niż rok temu. Åšrednia wartość nowo udzielonej pożyczki pozabankowej wyniosÅ‚a w grudniu 2307 zÅ‚ i też wzrosÅ‚a – o 14,5 proc. r/r. W caÅ‚ym ubiegÅ‚ym roku liczba pożyczek udzielonych przez takie instytucje przekroczyÅ‚a 2,94 mln (wzrost o 47,8 proc. r/r). BIK wskazuje, że rynek pożyczkowy wróciÅ‚ już do kondycji sprzed pandemii, a tak dobre wyniki to po części efekt niskiej bazy z 2020 roku, ale w gÅ‚ównej mierze – wysokiego popytu na finansowanie.
Niekontrolowane zadÅ‚użenie, zwÅ‚aszcza w połączeniu z trudnÄ… sytuacjÄ… gospodarczÄ…, która rodzi np. ryzyko utraty pracy i dochodów, dla wielu klientów może być jednÄ… prostÄ… drogÄ… do tzw. spirali zadÅ‚użenia i braku możliwoÅ›ci regulowania na bieżąco swoich zobowiÄ…zaÅ„. Dane Krajowego Rejestru DÅ‚ugów pokazujÄ…, że nie jest to marginalny problem. Pod koniec ubiegÅ‚ego roku Polacy mieli do spÅ‚acenia 46,8 mld zÅ‚. PoÅ‚owÄ™ tej kwoty stanowiÄ… zobowiÄ…zania multidÅ‚użników, czyli konsumentów, którzy zalegajÄ… co najmniej trzem wierzycielom. W KRD figuruje prawie 590 tys. takich osób, a ich łączny dÅ‚ug to blisko 22 mld zÅ‚. Eksperci wskazujÄ…, że w takich przypadkach korzystnym rozwiÄ…zaniem może być m.in. konsolidacja bÄ…dź oddÅ‚użanie.
– OddÅ‚użanie to próba uwolnienia od problemu osoby, która ma trudnoÅ›ci ze spÅ‚atÄ… swoich zobowiÄ…zaÅ„ finansowych. Jest to szereg dziaÅ‚aÅ„ prawnych, które obejmujÄ… najpierw część przedprocesowÄ… – negocjacje z wierzycielami, sprawdzenie i ocenÄ™ sytuacji finansowej dÅ‚użnika oraz pomoc w tym, aby odpowiednio zarzÄ…dzaÅ‚ swoim budżetem i Å›rodkami, które ma do dyspozycji. W drugiej kolejnoÅ›ci sÄ… to oczywiÅ›cie dziaÅ‚ania prawne, sÄ…dowe. I to dotyczy zarówno procesów, które sÄ… inicjowane przez wierzycieli, jak i przez nas jako peÅ‚nomocnika klientów. My również pozywamy wierzycieli o zmiany w sposobie traktowania klienta i zobowiÄ…zania, jeżeli jest taka konieczność – mówi Marta Janowicz-Stradomska, partner i radca prawny w Kancelarii Prawnej CERTO.
Na polskim rynku od póÅ‚tora roku dziaÅ‚a prowadzony przez KancelariÄ™ CERTO program oddÅ‚użeniowy Ulga od DÅ‚ugu. Jego adresatami sÄ… konsumenci znajdujÄ…cy siÄ™ w trudnej bÄ…dź bardzo trudnej sytuacji finansowej. Program ma im pomóc w zmniejszeniu, spÅ‚aceniu lub umorzeniu zadÅ‚użenia wobec firm pożyczkowych. Kancelaria wskazuje, że w imieniu swoich klientów zawarÅ‚a już setki ugód, w niektórych przypadkach umożliwiajÄ…cych redukcjÄ™ zadÅ‚użenia nawet o 80 proc.
– Klienci przystÄ™pujÄ…cy do programu Ulga od DÅ‚ugu majÄ… Å›rednio siedem pożyczek u szeÅ›ciu wierzycieli na kwotÄ™ okoÅ‚o 50 tys. zÅ‚. Bardzo czÄ™sto znaleźli siÄ™ w trudnej sytuacji finansowej, gÅ‚ównie ze wzglÄ™du na chorobÄ™, utratÄ™ pracy, a pandemia też odegraÅ‚a tutaj dużą rolÄ™. Z drugiej strony równie czÄ™sto spotykamy siÄ™ z nieetycznymi, nielegalnymi dziaÅ‚aniami wierzycieli, którzy wpÄ™dzajÄ… klientów w tak ogromne zadÅ‚użenie, bo nie da siÄ™ inaczej wytÅ‚umaczyć sytuacji, w której klient naszego programu – z dochodem socjalnym w wysokoÅ›ci 1,5 tys. zÅ‚ – ma 29 pożyczek na kwotÄ™ 150 tys. zÅ‚. Nasi klienci naprawdÄ™ sÄ… w bardzo trudnej sytuacji i czÄ™sto stojÄ… rano przed wyborem, czy stać ich na chleb. Dopiero przystÄ™pujÄ…c do programu, zyskujÄ… ochronÄ™ prawnÄ… i widzÄ… szansÄ™ na wyjÅ›cie z dÅ‚ugów – mówi Sylwia Pawlina.
– W ramach programu Ulga od DÅ‚ugu zapewniamy klientom caÅ‚e spektrum usÅ‚ug prawnych zwiÄ…zanych z oddÅ‚użaniem. Z tÄ… różnicÄ…, że naszego przeciÄ™tnego klienta – dÅ‚użnika wielu firm pożyczkowych – w normalnych warunkach nie byÅ‚oby stać na tego typu obsÅ‚ugÄ™, chociażby ze wzglÄ™du na narzÄ™dzia, których używamy. DziÄ™ki m.in. narzÄ™dziom informatycznym jesteÅ›my w stanie obsÅ‚użyć dość sporÄ… liczbÄ™ klientów a przez to koszty sÄ… niższe – dodaje Marta Janowicz-Stradomska.
InfrastrukturÄ™ technologicznÄ… i zaplecze organizacyjne na rzecz programu Ulga od DÅ‚ugu dostarcza LoanMe, wczeÅ›niej firma pożyczkowa, która w ubiegÅ‚ym roku zaczęła wycofywać siÄ™ z tego segmentu dziaÅ‚alnoÅ›ci. Pod koniec listopada ub.r. – razem z KancelariÄ… CERTO i caÅ‚ym programem Ulga od DÅ‚ugu – trafiÅ‚a jednak na listÄ™ ostrzeżeÅ„ publicznych Komisji Nadzoru Finansowego. To pokÅ‚osie zawiadomienia o podejrzeniu popeÅ‚nienia przestÄ™pstwa, które zÅ‚ożyÅ‚y do prokuratury organizacje zrzeszajÄ…ce firmy pożyczkowe. KNF przystÄ…piÅ‚a do tego postÄ™powania i – jak podkreÅ›la – wpis na listÄ™ ostrzeżeÅ„ nie jest w tym wypadku dziaÅ‚aniem uznaniowym Komisji, tylko wynika z przepisów ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym
– Decyzja KNF-u w sprawie CERTO jest w mojej ocenie błędna. DziaÅ‚ania przez niÄ… podejmowane nie stanowiÄ… przestÄ™pstwa, wobec tego wpisanie kancelarii na listÄ™ ostrzeżeÅ„ publicznych jest niezasadne – ocenia dr hab. MichaÅ‚ Królikowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, adwokat z Kancelarii KMD Legal.
Kancelaria CERTO i partnerzy programu Ulga od DÅ‚ugu podkreÅ›lajÄ…, że ich dziaÅ‚alność w żaden sposób nie narusza przepisów prawa oraz dysponujÄ… dokumentami i opiniami prawnymi, które to potwierdzajÄ…. CaÅ‚a sytuacja ma już przeÅ‚ożenie na wizerunek programu i budzi niepokój po stronie klientów. Dlatego kancelaria jest w trakcie wyjaÅ›niania sprawy z KNF i prokuraturÄ…. JednoczeÅ›nie podkreÅ›la, że jest ona przede wszystkim wynikiem nieuczciwej walki rynkowej ze strony firm pożyczkowych, dla których program Ulga od DÅ‚ugu staÅ‚ siÄ™ solÄ… w oku i w ten sposób próbujÄ… ukrócić jego dziaÅ‚alność.
– Kancelaria CERTO pomagaÅ‚a swoim klientom prowadzić negocjacje w sprawie oddÅ‚użenia w okreÅ›lonym modelu finansowym, w którym Å›rodki przeznaczone na oddÅ‚użenie byÅ‚y deponowane na rachunku kancelarii radcowskiej. To zaÅ› nie podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, te Å›rodki nie sÄ… obarczone ryzykiem, nie sÄ… też deponowane w celu dalszego udzielania pożyczek. Dlatego w mojej ocenie nie doszÅ‚o tu do naruszenia przepisów prawa bankowego. Ten model dziaÅ‚ania kancelarii po prostu nie jest czÄ™sto spotykany i być może dlatego wzbudziÅ‚ jakieÅ› wÄ…tpliwoÅ›ci, które zamiast uprzedniego wyjaÅ›nienia skoÅ„czyÅ‚y siÄ™ zawiadomieniem o podejrzeniu popeÅ‚nienia przestÄ™pstwa. Wydaje siÄ™ jednak, że jest to zbyt intruzywne dziaÅ‚anie organu nadzoru – wskazuje adwokat MichaÅ‚ Królikowski.
