Sezon na polskÄ… paprykÄ™ niedawno siÄ™ rozpoczÄ…Å‚, a jego szczyt przypada na poczÄ…tek sierpnia, kiedy krajowego warzywa jest pod dostatkiem. JednoczeÅ›nie – jak co roku – w momencie pojawienia siÄ™ polskiej papryki na sklepowych póÅ‚kach ta pochodzÄ…ca z Holandii tanieje w ciÄ…gu kilku dni o 50 proc. – alarmuje Zrzeszenie Producentów Papryki RP i podkreÅ›la, że polskich producentów nie stać na konkurowanie z takimi praktykami. Z każdym rokiem borykajÄ… siÄ™ oni z postÄ™pujÄ…cymi spadkami opÅ‚acalnoÅ›ci upraw. Zrzeszenie apeluje do resortu rolnictwa i premiera o podjÄ™cie kroków w celu obrony krajowej produkcji, a konsumentów o wybieranie polskiej papryki na sklepowych póÅ‚kach.
Dzięki wysokim temperaturom i dużemu nasłonecznieniu w tym roku pierwsze dostawy krajowej papryki uprawianej pod osłonami trafiły na rynek hurtowy w pierwszej połowie czerwca. Pod koniec miesiąca do zielonych i białych odmian dołączyła też papryka czerwona. Szczyt sezonu przypada na początek sierpnia.
– W tej chwili bardzo wielu konsumentów w Polsce deklaruje, że chciaÅ‚oby kupować polski produkt. Tak jest do momentu, kiedy nie decyduje cena. Sprzedaż jest od niej mocno uzależniona i widzimy, że w momencie, kiedy ceny sÄ… porównywalne, wszyscy siÄ™gamy po produkt polski – pod warunkiem że on jest na póÅ‚ce. A trzeba pamiÄ™tać, że mamy pewnÄ… sezonowość. Polska papryka jest dostÄ™pna mniej wiÄ™cej od poÅ‚owy czerwca do koÅ„ca listopada, kiedy koÅ„czy siÄ™ nasz sezon. WiÄ™c wtedy powinniÅ›my wybierać i szukać, wymagać od sklepów, żeby na póÅ‚kach byÅ‚a krajowa papryka – mówi agencji Newseria Biznes PaweÅ‚ Myziak ze Zrzeszenia Producentów Papryki RP, PoÅ‚udniowe Mazowsze.
Papryka to jedno z najpopularniejszych warzyw psiankowatych, które ma staÅ‚e miejsce w jadÅ‚ospisach Polaków. DostÄ™pna jest w zasadzie przez caÅ‚y rok, ale polskiej produkcji tylko przez kilka miesiÄ™cy letnich i jesiennych. Na rynku jest silna konkurencja ze strony papryki importowanej. Duże iloÅ›ci tego warzywa sÄ… sprowadzane do Polski przede wszystkim z Hiszpanii i Holandii. Jak podkreÅ›la ekspert, nie zawsze jest to uczciwa konkurencja.
– Jeżeli wchodzimy w takie ceny, które sÄ… np. dofinansowywane przez zewnÄ™trznych eksporterów, to wtedy jest to zagrożenie dla naszej produkcji, bo przy obecnych kosztach nasi producenci nie sÄ… w stanie konkurować z dumpingowaniem cen. My nie mamy na to Å›rodków, nasz sezon trwa trzy–cztery miesiÄ…ce i nie możemy go wydÅ‚użyć tak, żeby uÅ›rednić cenÄ™. Natomiast Hiszpanie czy Holendrzy majÄ… sezon, który trwa osiem–dziewięć miesiÄ™cy, i sÄ… w stanie to zrobić. W sezonie zimowym, kiedy ceny papryki rzadko schodzÄ… poniżej 14–15 zÅ‚, zarabiajÄ… wiÄ™cej, a w okresie letnim, czyli w naszym sezonie, kiedy papryka tanieje, sÄ… w stanie delikatnie zdumpingować ceny, przez co zaniżajÄ… nasze – tÅ‚umaczy PaweÅ‚ Myziak.
Jak podkreÅ›la Zrzeszenie Producentów Papryki RP w liÅ›cie do KPRM i ministra rolnictwa, po raz kolejny w momencie startu sezonu w Polsce, kiedy w sklepach pojawia siÄ™ papryka z PoÅ‚udniowego Mazowsza, papryka z Holandii tanieje o 50 proc. To zaÅ› powoduje, że rodzimi producenci papryki majÄ… coraz wiÄ™ksze problemy, żeby utrzymać produkcjÄ™, jeżeli ceny spadajÄ… poniżej jej kosztów.
– JesteÅ›my na poczÄ…tku sezonu paprykowego 2024, wiÄ™c trudno dzisiaj mówić o opÅ‚acalnoÅ›ci. Zależy nam, żeby papryka byÅ‚a produkowana w Polsce, żeby producenci mogli podchodzić do tej produkcji z optymizmem, zamiast z każdym rokiem martwić siÄ™, czy to bÄ™dzie już ostatni rok produkcji papryki. Musimy tÄ™ produkcjÄ™ ustabilizować, jeżeli nie chcemy siÄ™ uzależnić od rynków zewnÄ™trznych. Jeżeli nie ustabilizujemy w Polsce produkcji papryki, ale też innych warzyw, to bÄ™dziemy skazani na rynki zewnÄ™trzne, które nie bÄ™dÄ… miaÅ‚y litoÅ›ci i bÄ™dÄ… dyktować takie ceny, jakie w danym momencie bÄ™dÄ… chciaÅ‚y – mówi ekspert ze Zrzeszenia Producentów Papryki RP.
Uzależnienie od dostaw z innych krajów jest również groźne z tego powodu, że mogÄ… na nich obowiÄ…zywać restrykcje eksportowe, przykÅ‚adowo w przypadku, gdy na danym rynku ceny mocno idÄ… w górÄ™ lub przez sÅ‚abe zbiory zaczyna brakować produktu. Wtedy importerzy szukajÄ… na rynku innych dostawców, czÄ™sto za znacznie wyższÄ… cenÄ™.
– Zdajemy sobie z tego sprawÄ™, jako dystrybutorzy i producenci, że sÄ… pewne ceny graniczne, powyżej których konsument po prostu nie bÄ™dzie kupowaÅ‚ towarów. Wtedy nastÄ™puje tak zwana zastÄ™powalność produktów. Jeżeli ogórek gruntowy bÄ™dzie kosztowaÅ‚ 7–8 zÅ‚ na póÅ‚ce sklepowej, bo jest go maÅ‚o, to konsumenci nie bÄ™dÄ… wybierać tego ogórka, tylko wybiorÄ… w to miejsce pomidora, paprykÄ™ czy inne warzywa – dodaje PaweÅ‚ Myziak.
Producenci papryki postulujÄ… do resortu rolnictwa m.in. o okreÅ›lenie ceny zakupu, która pokrywaÅ‚aby koszty produkcji i zapewniaÅ‚a opÅ‚acalność produkcji, wprowadzenie zakazu sprzedaży produktów rolnych (na każdym jej etapie) poniżej kosztów ich wytworzenia, ustanowienie dla każdego gatunku w polskim sezonie procentowej reprezentacji polskich owoców i warzyw na póÅ‚kach sklepowych (zdaniem rolników powinno to być 70–80 proc.) czy ustanowienie rozwiÄ…zaÅ„, które uzależniajÄ… promocje od zgody rolników.
Polska jest ważnym producentem papryki i liczÄ…cym siÄ™ graczem na europejskim rynku. To warzywo uprawia siÄ™ w kraju na powierzchni ponad 2,5 tys. ha, gÅ‚ównie pod osÅ‚onami. NajwiÄ™kszym zagłębiem upraw papryki sÄ… okolice Radomia, na poÅ‚udniu Mazowsza, ale uprawia siÄ™ jÄ… również m.in. na Lubelszczyźnie i w MaÅ‚opolsce. WedÅ‚ug danych FAO w 2022 roku krajowe zbiory papryki siÄ™gnęły prawie 380 tys. t. Jej producenci – podobnie jak w innych sektorach rolnictwa – borykajÄ… siÄ™ z postÄ™pujÄ…cym spadkiem opÅ‚acalnoÅ›ci upraw. Produkcja papryki pod osÅ‚onami, w tunelach foliowych wiąże siÄ™ bowiem z dość dużymi kosztami, które zwÅ‚aszcza w ostatnich latach drastycznie siÄ™ zwiÄ™kszyÅ‚y. W ubiegÅ‚ym roku zrzeszenie utworzyÅ‚o Komitet Protestacyjno-Strajkowy, który byÅ‚ formÄ… protestu przeciwko politykom wielkich sieci handlowych prowadzÄ…cych do dużego spadku cen papryki na rynku.
– W zeszÅ‚ym roku po ogÅ‚oszeniu pogotowia strajkowego spadek cen zostaÅ‚ zatrzymany. Po pierwsze, to byÅ‚ pozytywny efekt rozgÅ‚osu, konsument ruszyÅ‚ i zaczÄ…Å‚ kupować krajowÄ… paprykÄ™. Po drugie, papryka zaczęła być eksportowana, bo jeżeli ceny za bardzo spadajÄ…, to momentalnie zaczynajÄ… siÄ™ otwierać dla naszego produktu rynki zewnÄ™trzne. Sieci też stanęły na wysokoÅ›ci zadania, bo bardzo czÄ™sto robiÅ‚y promocje na paprykÄ™, tym samym pÅ‚acÄ…c za niÄ… wiÄ™cej, niż sprzedajÄ…c – przypomina ekspert. – Åšrednie ceny za zeszÅ‚y rok, biorÄ…c caÅ‚y wolumen papryki od lipca do koÅ„ca października, zarówno standard, jak i premium, wyszÅ‚y na poziomie 5 zÅ‚, tak że to byÅ‚a cena, która gwarantowaÅ‚a opÅ‚acalność w tamtym roku.
