Åšwiatowy rynek paliw w ostatnich trzech latach znalazÅ‚ siÄ™ pod ogromnÄ… presjÄ… nieprzewidywalnych czynników, przede wszystkim pandemii i wojny w Ukrainie, której destabilizujÄ…cy wpÅ‚yw na ceny i Å‚aÅ„cuchy dostaw wciąż jest odczuwalny. Ważnym czynnikiem oddziaÅ‚ujÄ…cym na rynek paliw jest też polityka klimatyczna UE, nastawiona na zielonÄ… transformacjÄ™ i odwrót od paliw kopalnych. To powoduje, że spóÅ‚ki paliwowe już zaczęły szukać alternatywnych gałęzi dziaÅ‚alnoÅ›ci. – W ciÄ…gu najbliższych 25 lat na stacjach paliw nadal bÄ™dzie można znaleźć benzynÄ™ i olej napÄ™dowy, choć bÄ™dÄ… tam dostÄ™pne również Å‚adowarki do pojazdów elektrycznych i opcje zasilania pojazdów wodorowych. Natomiast odchodzenie spóÅ‚ek paliwowych od paliw kopalnych rozpocznie siÄ™ w dÅ‚uższej perspektywie, być może po 2050 roku – ocenia Péter Ratatics, wiceprezes MOL Group.
– Na rynku paliwowym obserwowaliÅ›my w ostatnich latach wiele zawirowaÅ„. Wskutek pandemii COVID-19 konsumpcja znacznie siÄ™ zmniejszyÅ‚a, z kolei po rosyjskiej inwazji na UkrainÄ™ nastÄ…piÅ‚y znaczne wzrosty cen energii, co spotkaÅ‚o siÄ™ z różnymi reakcjami ze strony konsumentów. Kiedy zostaÅ‚y wprowadzone sankcje na RosjÄ™, wszystkie Å›cieżki logistyczne musiaÅ‚y zostać przebudowane. W tej chwili w branży paliwowej po stronie sprzedaży detalicznej wszystkie podmioty starajÄ… siÄ™ znaleźć nowe sposoby na dostarczanie swoich towarów – mówi agencji Newseria Biznes Péter Ratatics, wiceprezes wykonawczy ds. usÅ‚ug konsumenckich MOL Group.
Åšwiatowy rynek paliw w ostatnich trzech latach znalazÅ‚ siÄ™ pod ogromnÄ… presjÄ… nieprzewidywalnych czynników – przede wszystkim pandemii i wojny w Ukrainie, które wywoÅ‚aÅ‚y na nim duże turbulencje. Najpierw w 2020 roku pandemiczne obostrzenia w zakresie mobilnoÅ›ci spowodowaÅ‚y duży spadek konsumpcji, co odbiÅ‚o siÄ™ m.in. na cenach ropy naftowej, ponieważ na rynku wystÄ…piÅ‚a jej nadpodaż. JednoczeÅ›nie spowolniÅ‚o to inwestycje infrastrukturalne, np. w moce rafineryjne. WedÅ‚ug raportu POPiHN i Polityka Insight w 2020 roku na Å›wiecie wyłączono rafinerie przerabiajÄ…ce 2,2 mln baryÅ‚ek ropy dziennie.
NiedÅ‚ugo później, w lutym 2022 roku Rosja zaczęła peÅ‚noskalowÄ… wojnÄ™ w Ukrainie, co spowodowaÅ‚o gigantyczny skok popytu na paliwa. Wojna uderzyÅ‚a też w Å‚aÅ„cuchy dostaw, m.in. wskutek sankcji naÅ‚ożonych na rosyjskÄ… ropÄ™ i surowce energetyczne, a jej silnie destabilizujÄ…ce skutki byÅ‚y widoczne w Polsce m.in. w formie czÄ™stych wahaÅ„ cen. Co istotne, wpÅ‚yw rosyjskiej wojny w Ukrainie naÅ‚ożyÅ‚ siÄ™ na wciąż oddziaÅ‚ujÄ…ce efekty pandemii, przede wszystkim deficyt mocy rafineryjnych wzglÄ™dem gwaÅ‚townie rosnÄ…cego popytu na paliwa, co w wielu krajach Å›wiata wywoÅ‚aÅ‚o szok paliwowy.
Dla spóÅ‚ek z tej branży kluczowe staÅ‚o siÄ™ nie tylko zabezpieczenie dostaw ropy i paliw, ale również to, aby pochodziÅ‚y one z innego kierunku niż rosyjski. Zarówno sankcje, jak i niechęć do zasilania budżetu Federacji Rosyjskiej i finansowania jej machiny wojennej spowodowaÅ‚y wiÄ™c, że rynek paliwowy w Europie w ostatnich dwóch latach przeszedÅ‚ szybkÄ… derusyfikacjÄ™.
– Obecnie sytuacja znacznie siÄ™ poprawiÅ‚a i nie przewidujÄ™ w najbliższym okresie istotnych problemów logistycznych. BezpieczeÅ„stwo dostaw jest teraz wiÄ™ksze – przekonuje wiceprezes MOL Group.
Jak wskazuje, ważnym czynnikiem oddziaÅ‚ujÄ…cym na rynek paliw jest też polityka klimatyczna UE, nastawiona na zielonÄ… transformacjÄ™ i odwrót od paliw kopalnych. To powoduje, że spóÅ‚ki paliwowe już zaczęły szukać alternatywnych gałęzi dziaÅ‚alnoÅ›ci.
– Prawdopodobnie do 2050 roku znaczna część tych paliw zniknie z rynku, co oznacza, że wszystkie spóÅ‚ki paliwowe powinny szukać alternatyw – mówi ekspert. – Niektóre z nich inwestujÄ… już m.in. w energiÄ™ odnawialnÄ…, panele fotowoltaiczne i energiÄ™ wiatrowÄ…, ponieważ chcÄ… stać siÄ™ spóÅ‚kami energetycznymi. Inne wciąż uważajÄ…, że przemysÅ‚ petrochemiczny siÄ™ utrzyma. Jest to również część naszej strategii – zakÅ‚adamy, że nawet jeÅ›li udziaÅ‚ paliw kopalnych w zasilaniu pojazdów siÄ™ zmniejszy, to jednak nadal nie można znaleźć alternatywy dla petrochemii, która mogÅ‚aby zastÄ…pić paliwa kopalne. PrzykÅ‚adowo materiaÅ‚y izolacyjne, wypeÅ‚nienia syntetyczne poduszek czy tworzywa sztuczne codziennego użytku, m.in. dla branży meblarskiej, muszÄ… powstawać z paliw kopalnych. OczywiÅ›cie istotny jest tutaj recykling, czyli zbieranie i ponowne wykorzystanie wyprodukowanych już materiaÅ‚ów, co pozwala w pewnym stopniu ograniczyć zależność od paliw kopalnych.
W części detalicznej branży paliwowej pojawiajÄ… siÄ™ alternatywy w postaci elektromobilnoÅ›ci i wodoru, jednak rozwój tych technologii i infrastruktury Å‚adowania zasilanych w ten sposób pojazdów wymaga czasu.
– MyÅ›lÄ™, że w ciÄ…gu najbliższych 25 lat na stacjach paliw nadal bÄ™dzie można znaleźć benzynÄ™ i olej napÄ™dowy, choć bÄ™dÄ… tam dostÄ™pne również Å‚adowarki do pojazdów elektrycznych i opcje zasilania pojazdów wodorowych. Natomiast odchodzenie spóÅ‚ek paliwowych od paliw kopalnych rozpocznie siÄ™ w dÅ‚uższej perspektywie – ocenia Péter Ratatics.
WedÅ‚ug „Licznika elektromobilnoÅ›ci”, uruchomionego przez PZPM i Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych, elektryfikacja transportu na polskim rynku sukcesywnie przyspiesza. Na koniec grudnia 2023 roku po polskich drogach jeździÅ‚o blisko 58 tys. osobowych i użytkowych samochodów caÅ‚kowicie elektrycznych (BEV). Przez 12 miesiÄ™cy ubiegÅ‚ego roku ich liczba zwiÄ™kszyÅ‚a siÄ™ o 23,65 tys. sztuk, czyli o 52 proc. r/r. Równolegle rozwija siÄ™ też infrastruktura Å‚adowania – pod koniec grudnia ub.r. w Polsce funkcjonowaÅ‚o 5,93 tys. ogólnodostÄ™pnych punktów Å‚adowania elektryków (3,3 tys. stacji), z czego 1/4 stanowiÅ‚y szybkie punkty Å‚adowania prÄ…dem staÅ‚ym (DC).
– JeÅ›li chodzi o sieć Å‚adowania, a wiÄ™c rozwiÄ…zania alternatywne, możemy powiedzieć, że jesteÅ›my na etapie doÅ›wiadczalnym – mówi przedstawiciel koncernu. – Podczas tego etapu wiele dowiedzieliÅ›my siÄ™ na temat opracowywania, wdrażania i obsÅ‚ugi, tego, jakÄ… ofertÄ™ dla klientów musimy przygotować, jakie sposoby pÅ‚atnoÅ›ci powinny być dostÄ™pne. Wszystkie te doÅ›wiadczenia bÄ™dÄ… przydatne. W miarÄ™ rozwoju rynku, w warunkach, w których nabywcy pojazdów elektrycznych nie bÄ™dÄ… mogli Å‚adować ich w domu, ale bÄ™dÄ… do tego potrzebować stacji do Å‚adowania, bÄ™dziemy dalej rozwijać naszÄ… sieć. Do tego czasu bÄ™dziemy selektywnie zwiÄ™kszać dostÄ™pność Å‚adowarek na okreÅ›lonych stacjach, jednak nasza krótkoterminowa strategia nie przewiduje na razie wyposażenia w nie wszystkich stacji.
MOL Group ma ponad 250 stacji z możliwoÅ›ciÄ… Å‚adowania elektryków, co stanowi ok. 10 proc. jej sieci. Taki odsetek bÄ™dzie także na polskich stacjach koncernu.
– Ich rozkÅ‚ad geograficzny powinien być równomierny, aby dać klientom możliwość przejechania przez caÅ‚y kraj z GdaÅ„ska do Warszawy lub Krakowa. ChcielibyÅ›my stworzyć takÄ… możliwość pod wzglÄ™dem pokrycia kraju. Aby ta sieć mogÅ‚a siÄ™ zagÄ™szczać, potrzebujemy wiÄ™cej klientów, którzy chcieliby korzystać z tej usÅ‚ugi i których obecnie brakuje – podkreÅ›la Péter Ratatics.
WedÅ‚ug raportu POPiHN za 2022 rok rekordowy wzrost Å›wiatowego popytu na ropÄ™ naftowÄ…, wojna w Ukrainie oraz zmiana kierunku importu surowców w zwiÄ…zku z sankcjami naÅ‚ożonymi na RosjÄ™ znaczÄ…co wpÅ‚ynęły na ceny paliw gotowych, jednak mimo to w Polsce zużycie paliw transportowych zwiÄ™kszyÅ‚o siÄ™ o 5 proc. r/r. Natomiast dane za pierwsze trzy kwartaÅ‚y 2023 roku pokazujÄ…, że konsumpcja paliw wzrosÅ‚a o 6 proc. do 28,3 mln m szeÅ›c.
