– Nie jesteÅ›my powiÄ…zani z żadnym kapitaÅ‚em rosyjskim ani żadnÄ… osobÄ… z Rosji – podkreÅ›la Piotr PawiÅ„ski, prezes Maga Foods. SpóÅ‚ka, która skupuje warzywa od polskich rolników i produkuje z nich surówki, należy w caÅ‚oÅ›ci do holenderskiej grupy Signature Foods. Zaraz po wybuchu wojny w Ukrainie podjęła starania, żeby wyeliminować ze swojej struktury rosyjski akcjonariat. Przy wsparciu holenderskiego rzÄ…du udaÅ‚o siÄ™ to już pod koniec marca br. Mimo to miesiÄ…c później spóÅ‚ka trafiÅ‚a na listÄ™ sankcyjnÄ… w Polsce. Teraz jest na skraju upadÅ‚oÅ›ci, nie może zapÅ‚acić pracownikom, dostawcom ani nawet znaleźć firmy, która wywiezie z jej magazynów i zutylizuje kilkaset ton gnijÄ…cych warzyw. Maksymalnie za miesiÄ…c bÄ™dzie musiaÅ‚a ogÅ‚osić bankructwo, tymczasem wszystkie próby wyjaÅ›nienia sytuacji z MSWiA jak dotÄ…d speÅ‚zÅ‚y na niczym.
– Sześć tygodni temu, zupeÅ‚nie przypadkowo, pracownik wysÅ‚aÅ‚ mi SMS-a z informacjÄ… o tym, że nasza firma znalazÅ‚a siÄ™ na liÅ›cie sankcyjnej. To byÅ‚ totalny szok, tym bardziej że siedzieliÅ›my wÅ‚aÅ›nie nad planami inwestycyjnymi – mówi agencji Newseria Biznes Piotr PawiÅ„ski, prezes Maga Foods. – W tej chwili nasza firma jest w stanie przyspieszonego rozkÅ‚adu, nic nie dziaÅ‚a, nie jesteÅ›my w stanie podjąć żadnej dziaÅ‚alnoÅ›ci.
SpóÅ‚ka z podwarszawskich Dawidów jest dużym producentem surówek. Rocznie skupuje ok. 8–9 tys. t kapusty, 3–4 tys. t marchwi i innych warzyw, z czego okoÅ‚o 90 proc. od polskich rolników i firm przetwórczych, nastÄ™pnie przerabia je na surówki i sprzedaje sieciom handlowym takim jak Biedronka, Lidl, Auchan czy Carrefour. Na polskim rynku istnieje od 1992 roku, co oznacza, że w tym powinna obchodzić 30-lecie dziaÅ‚alnoÅ›ci. Zamiast tego grozi jej upadÅ‚ość. 25 kwietnia br. spóÅ‚ka trafiÅ‚a bowiem na listÄ™ sankcyjnÄ… opracowanÄ… przez MSWiA. To oznacza de facto blokadÄ™ wszelkiej dziaÅ‚alnoÅ›ci. Wszystkie jej aktywa i zasoby zostaÅ‚y zamrożone, żaden inny podmiot nie może też, bezpoÅ›rednio ani poÅ›rednio, udostÄ™pniać jej jakichkolwiek Å›rodków finansowych czy zasobów gospodarczych.
– Maga Foods jest wpisana na listÄ™ sankcyjnÄ… absolutnie bez przyczyny, bez żadnych przesÅ‚anek przywoÅ‚anych w ustawie o wprowadzeniu sankcji. I powinniÅ›my zostać z niej wykreÅ›leni. Jeżeli to siÄ™ stanie szybko, to jeszcze jesteÅ›my w stanie siÄ™ podnieść, kontynuować produkcjÄ™. Ale każdy tydzieÅ„ powoduje, że to jest już coraz trudniejsze. Za chwilÄ™, nawet po wykreÅ›leniu z listy sankcji, bÄ™dziemy mogli już tylko zgÅ‚osić wniosek o upadÅ‚ość – mówi Piotr PawiÅ„ski.
Na liÅ›cie sankcyjnej MSWiA znalazÅ‚o siÄ™ 50 rosyjskich oligarchów i powiÄ…zane z nimi polskie firmy. Jednym z nich jest MichaiÅ‚ Fridman, zaÅ‚ożyciel prywatnego Alfa Banku i jeden z najbogatszych Rosjan, z majÄ…tkiem szacowanym na ok. 13 mld dol. SpóÅ‚ka Maga Foods zostaÅ‚a uznana za podmiot, który jest przez niego poÅ›rednio kontrolowany. Tyle że – jak dowodzÄ… jej przedstawiciele – nie jest to zgodne z prawdÄ…, bo firma w caÅ‚oÅ›ci należy do holenderskiej grupy Signature Foods, której jedynym i wyłącznym beneficjentem jest Holender Erik Bras.
– Krajowy Rejestr SÄ…dowy i Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, czyli drugie najbardziej podstawowe źródÅ‚o informacji o strukturze wÅ‚aÅ›cicielskiej firm, pokazujÄ… wprost od poczÄ…tku kwietnia, że nie jesteÅ›my powiÄ…zani z żadnym kapitaÅ‚em rosyjskim ani z żadnÄ… osobÄ… z Rosji – podkreÅ›la prezes Maga Foods.
Jak wyjaÅ›nia, jeszcze na poczÄ…tku tego roku sytuacja wyglÄ…daÅ‚a inaczej. Część akcji holenderskiej grupy Signature Foods należaÅ‚a do funduszu inwestycyjnego Pamplona. Ten zaÅ› należy do spóÅ‚ki Letter One, grupy inwestycyjnej, której 26 proc. posiadaÅ‚ rosyjski oligarcha MichaiÅ‚ Fridman. Jednak zaraz po wybuchu wojny w Ukrainie Erik Bras z grupÄ… kluczowych pracowników podjÄ…Å‚ starania, aby wyeliminować z akcjonariatu fundusz Pamplona, wÅ‚aÅ›nie z uwagi na obecność Fridmana w jego akcjonariacie.
TransakcjÄ™ wykupu wszystkich akcji udaÅ‚o siÄ™ sfinalizować pod koniec marca. Odpowiednie dokumenty zostaÅ‚y niezwÅ‚ocznie zÅ‚ożone w KRS i CRBR. W efekcie od poczÄ…tku kwietnia Erik Bras widnieje w nich jako wÅ‚aÅ›ciciel i wyłączny beneficjent Maga Food. Holender otrzymaÅ‚ nawet od tamtejszego ministerstwa finansów specjalne wyrazy uznania za udane i sprawne przerwanie wszelkich powiÄ…zaÅ„ kapitaÅ‚owych z RosjÄ… i tym samym uratowanie firmy przed upadÅ‚oÅ›ciÄ…. Niestety nie udaÅ‚o siÄ™ to w Polsce.
– Nie jesteÅ›my powiÄ…zani z żadnym rosyjskim kapitaÅ‚em i nasze sÅ‚użby doskonale to wiedzÄ…. Natomiast domyÅ›lamy siÄ™, że chodzi po prostu o to, że trudno przyznać siÄ™ do błędu – mówi Piotr PawiÅ„ski.
Jak podkreÅ›la, spóÅ‚ka podjęła wszelkie próby wyjaÅ›nienia sytuacji z MSWiA. Już 27 kwietnia br. przesÅ‚aÅ‚a wszystkie niezbÄ™dne dokumenty, tÅ‚umaczenia przysiÄ™gÅ‚e aktów notarialnych i zÅ‚ożyÅ‚a wniosek o pilne wykreÅ›lenie z listy firm objÄ™tych sankcjami. Mimo to sytuacja nadal jest patowa. Biuro prasowe ministerstwa wyjaÅ›niÅ‚o jedynie, że „aktualnie trwa postÄ™powanie o wykreÅ›lenie wskazanej firmy z listy sankcyjnej”.
– Dopiero cztery tygodnie po rozpoczÄ™ciu procedury i po wprowadzeniu sankcji MSWiA poprosiÅ‚o nas o dokumenty na temat transakcji – mówi prezes Maga Foods. – Å»eby nie byÅ‚o żadnych wÄ…tpliwoÅ›ci, ambasada Holandii sama dostarczyÅ‚a te dokumenty, dodatkowo holenderski rzÄ…d wystosowaÅ‚ – czego nie ma w zwyczaju – na piÅ›mie zaÅ›wiadczenia o czystoÅ›ci i przejrzystoÅ›ci caÅ‚ej transakcji i braku jakichkolwiek powiÄ…zaÅ„ z rosyjskim kapitaÅ‚em. DostarczyliÅ›my wszystkie rejestry, dokumenty, wykazy – zarówno polskie, jak i holenderskie – żeby to udowodnić. Przejrzenie tej dokumentacji Å›rednio wprawionej osobie zajęłoby póÅ‚ dnia, a nie kilka tygodni.
SpóÅ‚ka, która dziaÅ‚a w branży rolno-spożywczej, zwróciÅ‚a siÄ™ o pomoc także do polskiego Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
– DowiedzieliÅ›my siÄ™, że perspektywy sÄ… niewielkie. Pan minister Henryk Kowalczyk powiedziaÅ‚, że w zasadzie może tylko apelować do MSWiA o szybkie zaÅ‚atwienie sprawy. Z przekazanych nam informacji wynika, że sprawa utknęła na poziomie ABW, wiÄ™c coÅ› jest analizowane. My jesteÅ›my w stanie w każdej chwili pojechać do ABW i wyjaÅ›nić im, cokolwiek jest niezrozumiaÅ‚e – zapewnia Piotr PawiÅ„ski.
Jak na razie efektem zawiÅ‚ych formalnoÅ›ci jest to, że Maga Foods jest w stanie rozkÅ‚adu. Dostawcy zawiesili kontrakty i wstrzymali dostawy, a wiÄ™kszość odbiorców anulowaÅ‚a zamówienia i zdjęła produkty firmy ze sklepowych póÅ‚ek. SpóÅ‚ce zostaÅ‚y wypowiedziane umowy na wynajem lokali, usÅ‚ugi logistyczne i magazynowe, usÅ‚ugi informatyczne, a ze wzglÄ™du na rozwiÄ…zane w trybie natychmiastowym umowy leasingowe spóÅ‚ka straciÅ‚a też część swojego parku maszynowego.
W momencie naÅ‚ożenia sankcji w jej magazynach znajdowaÅ‚o siÄ™ ok. 300 tys. sztuk gotowych wyrobów o łącznej masie ok. 150 t. Ten towar trafiÅ‚ w caÅ‚oÅ›ci do utylizacji, co pociÄ…gnęło za sobÄ… straty finansowe. Zepsuciu i zgniciu ulegÅ‚a też wiÄ™kszość surowców – ponad 200 t kapusty, marchwi, buraków, cebuli i innych warzyw. W tej chwili zalegajÄ… w magazynach na terenie zakÅ‚adu, stanowiÄ…c zagrożenie biologiczne, bo spóÅ‚ka – z uwagi na szeroki zakres sankcji – nie może nawet znaleźć firmy, która zajmie siÄ™ ich wywiezieniem i utylizacjÄ….
– WstÄ™pnie policzyliÅ›my, że do tej pory wyrzuciliÅ›my już w sumie ok. 500 tys. kg warzyw bÄ…dź produktów z warzyw, które stanowiÅ‚yby prawdopodobnie dziennÄ… racjÄ™ żywieniowÄ… dla 1–1,5 mln ludzi – mówi prezes Maga Foods – Sankcje sÄ… opcjÄ… atomowÄ…, która sprawia, że firma w zasadzie z dnia na dzieÅ„ trafia w niebyt. To znaczy, że w tej chwili nie mamy możliwoÅ›ci uzyskania jakichkolwiek Å›wiadczeÅ„ na rzecz firmy. Nasze konta sÄ… zablokowane, wiÄ™c nie możemy też zapÅ‚acić naszym pracownikom za wykonanÄ… pracÄ™ ani dostawcom za dostarczone produkty.
To oznacza, że bez Å›rodków do życia pozostajÄ… pracownicy spóÅ‚ki. To w sumie 197 osób, w tym 96 z Ukrainy.
– BiorÄ…c pod uwagÄ™ ich rodziny i dostawców, mówimy o grupie okoÅ‚o 2 tys. ludzi, którzy sÄ… w jakiÅ› sposób z nami powiÄ…zani. Ta sytuacja na nich też wpÅ‚ywa – mówi Piotr PawiÅ„ski.
– Dla nas to tragedia, bo kiedy zaczęła siÄ™ wojna w Ukrainie, wielu naszych pracowników poÅ›ciÄ…gaÅ‚o tu swoje rodziny, kobiety, dzieci, wynajęło mieszkania. Kiedy sankcje uderzyÅ‚y w Maga Foods, oni zostali po prostu bez pracy – mówi Nazarii Ostafinchuk z Agencji Pracy Tymczasowej SPS, który od wielu lat poÅ›redniczy w zatrudnianiu pracowników przez podwarszawskiego producenta surówek.
Jak wskazuje, część pracowników spóÅ‚ki musiaÅ‚a szukać pracy i Å›rodków do życia gdzie indziej, wiÄ™c zrezygnowali z zatrudnienia. JeÅ›li spóÅ‚ka wznowi dziaÅ‚alność, w ich miejsce trzeba bÄ™dzie zatrudnić kolejnych, ale ich wyszkolenie zajmie dÅ‚ugie miesiÄ…ce.
– Å»eby doprowadzić firmÄ™ do takiego stanu, w jakim byÅ‚a przed naÅ‚ożeniem sankcji, potrzeba bÄ™dzie okoÅ‚o roku. Trudno powiedzieć, jakie bÄ™dÄ… tego koszty, ale przynajmniej jeszcze przez rok firma bÄ™dzie kulaÅ‚a – mówi Mariusz Wasilewski, kierownik produkcji w Maga Foods.
Co istotne, cierpiÄ… też wszyscy dostawcy spóÅ‚ki – w wiÄ™kszoÅ›ci polscy rolnicy i okoliczne gospodarstwa, które od tygodni nie dostajÄ… należnej im zapÅ‚aty. SpecjalizujÄ…ce siÄ™ w uprawie kapusty gospodarstwo z GoÅ›lubia swoje dotychczasowe straty w ciÄ…gu szeÅ›ciu tygodni szacuje na ok. 500 tys. zÅ‚.
– Maga Foods byÅ‚o naszym gÅ‚ównym odbiorcÄ…, wspóÅ‚pracowaliÅ›my od okoÅ‚o 10 lat i nigdy nie byÅ‚o problemów, zawsze pÅ‚acili i odbierali towar na czas. W tej chwili mamy problem, towar na polach siÄ™ kumuluje. Mamy już ok. 150 t towaru nienadajÄ…cego siÄ™ do zbioru. Koszty sÄ… bardzo duże, ceny nawozów sÄ…, jak wiadomo, kosmiczne, wiÄ™c chyba trzeba ogÅ‚osić bankructwo gospodarstwa. JesteÅ›my w kropce – mówi Robert Mardofel z gospodarstwa GoÅ›lub 11.
Pracownicy Maga Foods wystosowali do MSWiA kolejną petycję w sprawie przyspieszenia postępowania i wykreślenia firmy z listy sankcyjnej. Dotychczasowe apele pozostały bez odpowiedzi.
