Naukowcy z WÅ‚oskiego Instytutu Technologii w Genui opracowali miÄ™kkiego robota inspirowanego biologiÄ… dżdżownic, który jest w stanie peÅ‚zać. Jest to możliwe dziÄ™ki miÄ™kkim siÅ‚ownikom, które wydÅ‚użajÄ… siÄ™ lub Å›ciskajÄ…, gdy zmienia siÄ™ ciÅ›nienie w ich wnÄ™trzu. Prototyp posÅ‚uży do opracowania urzÄ…dzeÅ„ przeznaczonych do eksploracji podziemnej, akcji poszukiwawczo-ratowniczych w przestrzeniach zamkniÄ™tych i eksploracji innych planet. Możliwe bÄ™dzie zastosowanie tej technologii również w medycynie, na przykÅ‚ad do przeprowadzania badaÅ„ i zabiegów wykonywanych endoskopowo.
– Dżdżownica posiada hydroszkielet, w którym każdy segment ma stałą objÄ™tość pÅ‚ynu. Na zewnÄ…trz znajdujÄ… siÄ™ zaÅ› dwa zestawy mięśni – podÅ‚użne i okrężne. Mięśnie te sÄ… wzglÄ™dem siebie przeciwstawne i kurczÄ… siÄ™ naprzemiennie. Na skutek skurczu mięśni okrężnych nastÄ™puje wydÅ‚użenie siÄ™ segmentu, a na skutek skurczu mięśni podÅ‚użnych powiÄ™ksza siÄ™ jego promieÅ„. Dżdżownica wykonuje takie skurcze naprzemiennie i kiedy ruch ten wystÄ™puje w postaci fal przechodzÄ…cych przez caÅ‚e jej ciaÅ‚o, zwierzÄ™ porusza siÄ™ do przodu. To sÄ… tzw. ruchy perystaltyczne – wyjaÅ›nia w rozmowie z agencjÄ… Newseria Innowacje dr Riddhi Das z WÅ‚oskiego Instytutu Technologii w Genui.
CzerpiÄ…c inspiracjÄ™ z tego mechanizmu, zespóÅ‚ naukowców opracowaÅ‚ urzÄ…dzenie, które może realizować wÅ‚aÅ›nie taki rodzaj ruchu. WewnÄ…trz znajduje siÄ™ miÄ™kki siÅ‚ownik, a na zewnÄ…trz skóra. PrzestrzeÅ„ pomiÄ™dzy skórÄ… a miÄ™kkim siÅ‚ownikiem wypeÅ‚niona jest natomiast pÅ‚ynem o staÅ‚ej objÄ™toÅ›ci. Przy zastosowaniu nadciÅ›nienia segment siÄ™ rozciÄ…ga, a przy podciÅ›nieniu – Å›ciska siÄ™. W efekcie robot porusza siÄ™ w sposób wiernie odwzorowujÄ…cy ruch dżdżownicy.
Roboty inspirowane tymi zwierzÄ™tami powstawaÅ‚y już w przeszÅ‚oÅ›ci. Naukowcy z Uniwersytetu Tsinghua zbudowali takie urzÄ…dzenie z elastycznych moduÅ‚ów łączonych za pomocÄ… magnesu, jednak jego użytkowanie wymagaÅ‚o stosowania okablowania. Dużo mniejsza byÅ‚a też jego funkcjonalność.
– WiÄ™kszość opracowanych do tej pory przemysÅ‚owych robotów bazujÄ…cych na ruchu dżdżownic nie ma możliwoÅ›ci zakopywania siÄ™ w ziemi. Zasadniczo też każdy moduÅ‚ generuje siłę podÅ‚użnÄ… przy wzbudzaniu siÅ‚ownika, ale gdy wraca do swojego pierwotnego stanu, to jest na ogóÅ‚ pasywny i nie generuje innych rodzajów ruchu. W naszym module, który czerpie inspiracjÄ™ z procesów biologicznych, ze wzglÄ™du na stałą objÄ™tość pÅ‚ynu możemy generować siłę podÅ‚użnÄ… i promieniowÄ…, posÅ‚ugujÄ…c siÄ™ nadciÅ›nieniem i podciÅ›nieniem. Jest to dość istotne, bo dokÅ‚adnie tak dzieje siÄ™ w ciele dżdżownicy i jest to nowy aspekt technologiczny naszego robota. WykorzystujÄ…c ten mechanizm, możemy generować różne wzorce ruchu do przemieszczania siÄ™ w różnych Å›rodowiskach – podkreÅ›la dr Riddhi Das.
Prototyp ma 45 cm dÅ‚ugoÅ›ci i waży 605 g, skÅ‚ada siÄ™ z piÄ™ciu połączonych szeregowo moduÅ‚ów, a porusza siÄ™ z prÄ™dkoÅ›ciÄ… 1,35 mm/s. Robot byÅ‚ już testowany podczas pracy na powierzchni, w oÅ›rodku ziarnistym oraz w rurach. NastÄ™pnym etapem testów byÅ‚o zginanie moduÅ‚u i ocena siÅ‚y w nim dziaÅ‚ajÄ…cej, aby sprawdzić, jak dużemu Å›ciÅ›niÄ™ciu ulega robot, poruszajÄ…c siÄ™ w różnych Å›rodowiskach, takich jak ziarno albo gleba. Te dane umożliwiÅ‚y zmianÄ™ wzorca ruchu poprzez zginanie w przedniej części, które wywoÅ‚uje Å›ciskanie, w efekcie czego robot posuwa siÄ™ do przodu.
– Chcemy mieć możliwość pozyskiwania danych zwrotnych, abyÅ›my mogli wypracować wÅ‚asny model ruchu dla robota, który bÄ™dzie optymalny dla danego oÅ›rodka. Sprawi to, że system stanie siÄ™ o wiele bardziej niezależny i zdolny do samodzielnej adaptacji do otoczenia, co pozwoli robotowi poruszać siÄ™ naprzód – wskazuje naukowiec. – Takie roboty i wszelkiego rodzaju systemy perystaltyczne mogÄ… znaleźć w przyszÅ‚oÅ›ci zastosowanie w endoskopii albo prowadzeniu wykopów na innych planetach czy monitoringu gleby. BÄ™dÄ… jednak szczególnie przydatne w przypadkach, gdy konieczne jest poruszanie siÄ™ w ciasnych przestrzeniach o zawiÅ‚ej strukturze.
Według Emergen Research światowy rynek technologii biomimetycznych był w 2019 roku wyceniany na 8,2 mld dol. Do 2027 roku jego wartość wzrośnie do ponad 17,7 mld dol.
