Australijscy naukowcy z RMIT University pracujÄ… nad stworzeniem katalizatora, dziÄ™ki któremu możliwa bÄ™dzie ekologiczna i efektywna ekonomicznie produkcja wodoru z wody morskiej. Nowa metoda polega na bezpoÅ›rednim rozszczepianiu czÄ…steczek wody na wodór i tlen, bez koniecznoÅ›ci odsalania wody i zwiÄ…zanej z niÄ… dużej konsumpcji energii. Koszt wytworzenia w ten sposób wodoru ma być czterokrotnie niższy niż obecnie. MateriaÅ‚, z którego bÄ™dzie zbudowane urzÄ…dzenie, jest niedrogi, a jego produkcja Å‚atwo skalowalna. W procesie elektrolizy prowadzonym z jego wykorzystaniem nie dochodzi do emisji chloru i dwutlenku wÄ™gla.
– Poszukujemy sposobu bezpoÅ›redniego wykorzystania wody morskiej do ekologicznej produkcji wodoru bez żadnych zanieczyszczajÄ…cych Å›rodowisko produktów ubocznych, wynikajÄ…cych z używanych materiaÅ‚ów albo z samego procesu. Taki jest cel naszych badaÅ„ – informuje w wywiadzie dla agencji Newseria Innowacje dr Nasir Mahmood z Royal Melbourne Institute of Technology. – Opracowujemy katalizator, który bÄ™dzie można włączyć do procesu elektrolizy bezpoÅ›rednio wykorzystujÄ…cego wodÄ™ morskÄ…, w którym można wytwarzać wodór przy dużo niższym zużyciu energii z ekologicznego źródÅ‚a wody, z wysokÄ… efektywnoÅ›ciÄ… energetycznÄ… i trwaÅ‚oÅ›ciÄ…. OpracowaliÅ›my szereg materiaÅ‚ów, które mieliÅ›my już okazjÄ™ testować. Jeden z nich zostaÅ‚ już wdrożony i przebadany w warunkach przemysÅ‚owych, na niskim i wysokim szczeblu oraz w komercyjnych urzÄ…dzeniach do elektrolizy przy wysokiej gÄ™stoÅ›ci prÄ…du od 1 do 2 jednostek.
Katalizator, nad którym pracuje zespóÅ‚ dr. Nasira Mahmooda, jest zbudowany z domieszkowanych azotem porowatych arkuszy fosforku niklu i molibdenu. CharakterystycznÄ… cechÄ… tego materiaÅ‚u sÄ… duże, jednorodne pory, które zapewniajÄ… wiÄ™kszÄ… aktywność katalitycznÄ… i szybsze przenoszenie masy poddawanej procesowi. Zastosowanie tego materiaÅ‚u nie wiąże siÄ™ z wysokim kosztem, a produkcja wodoru mogÅ‚aby być Å‚atwo skalowalna.
– Mamy praktycznie nieograniczone zasoby wody morskiej – dlaczego by ich nie wykorzystać? Woda morska ma wiele zalet, chociaż zwraca siÄ™ uwagÄ™, że produktem ubocznym jej zastosowania jest chlor. To kluczowe wyzwanie, bo ilość wytwarzanego chloru bÄ™dzie trzy do czterokrotnie wiÄ™ksza niż caÅ‚a Å›wiatowa produkcja tego pierwiastka. Oznacza to, że każdego roku do Å›rodowiska trafiaÅ‚oby ponad 150 mln t chloru. ByÅ‚by to kolejny rodzaj toksycznego gazu cieplarnianego, wiÄ™c musielibyÅ›my zacząć szukać rozwiÄ…zania tego problemu – podkreÅ›la naukowiec z Royal Melbourne Institute of Technology.
Co wiÄ™cej, obecnie stosowane elektrolizery w procesie produkcji wodoru z wody morskiej emitujÄ… bardzo dużo dwutlenku wÄ™gla i chloru. Nowego typu katalizator eliminuje emisjÄ™ obu z nich. Ponadto rozwiÄ…zuje też problem wskazywanej jako przeszkodÄ™ ekonomicznÄ… koniecznoÅ›ci odsalania wody morskiej przed rozpoczÄ™ciem produkcji wodoru. Taka organizacja procesu wymagaÅ‚aby bowiem dużych nakÅ‚adów inwestycyjnych, a na wiÄ™kszoÅ›ci statków nie udaÅ‚oby siÄ™ nawet zmieÅ›cić urzÄ…dzeÅ„ do odsalania wody. W grÄ™ nie wchodzi również wykorzystywanie zasobów wody sÅ‚odkiej, bo sÄ… one bardzo ograniczone.
– Zapotrzebowanie na wodór bardzo dynamicznie roÅ›nie i wyglÄ…da na to, że może być on kluczem do speÅ‚nienia nastÄ™pnego celu emisyjnego wyznaczonego na 2050 rok. Aby speÅ‚nić ten wymóg, konieczna jest ogromna ilość wodoru. Niektóre szacunki mówiÄ… nawet o 2 mld t. Obecnie trudno to sobie wyobrazić, bo aby speÅ‚nić ten wymóg, potrzebujemy okoÅ‚o 20,5 mld t wody, a jeÅ›li zużyjemy całą sÅ‚odkÄ… wodÄ™ do produkcji wodoru, to co bÄ™dziemy pili? – pyta dr Nasir Mahmood.
Koszt produkcji wodoru w technologii proponowanej przez australijskich naukowców wynosi okoÅ‚o 2 dol. za kilogram. Obecnie koszt produkcji w tradycyjnym procesie elektrolizy to co najmniej 7–8 dol.
– Wynika to z tego, że w tradycyjnej elektrolizie z użyciem najlepszych elektrolizerów zużywa siÄ™ ok. 60 kW energii do wyprodukowania 1 kg wodoru – naprawdÄ™ sporo. Dlatego miÄ™dzynarodowe agencje wyznaczyÅ‚y cel – jeÅ›li chcemy sprawić, aby wodór byÅ‚ opÅ‚acalny, to musimy obniżyć to zużycie energii poniżej 40. Nad tym wÅ‚aÅ›nie pracujemy – podkreÅ›la ekspert. – Naszym celem jest bliska wspóÅ‚praca z partnerami i integracja naszych materiaÅ‚ów z komercyjnymi urzÄ…dzeniami do elektrolizy, abyÅ›my mogli produkować wodór nie na kilogramy, ale na tony, bo tego wymaga od nas przyszÅ‚ość. Takie zaÅ‚ożyliÅ›my sobie cele i chcemy wprowadzić nasz produkt na rynek do 2025 roku.
Dziś większość światowego wodoru pochodzi z paliw kopalnych, a jego produkcja odpowiada za emisje ok. 830 mln t CO2 rocznie, czyli tyle, ile wynoszą łączne emisje Wielkiej Brytanii i Indonezji. Produkcja zielonego wodoru, wytwarzanego z wody, jest na razie tak droga, przez co nieopłacalna, że odpowiada zaledwie za ok. 1 proc. światowego rynku. Raport Precedence Research ocenia, że w 2022 roku rynek zielonego wodoru był wart nieco ponad 4 mld dol., a za 10 lat będzie to już blisko 332 mld dol., co oznacza średnioroczny wzrost na poziomie blisko 55 proc.
– Wodór może być zastosowany wszÄ™dzie. Może stanowić źródÅ‚o energii w branży chemicznej, produkcji stali, nawozów i w wielu innych sektorach. Możemy też wykorzystywać go bezpoÅ›rednio jako paliwo. Wszystkie firmy motoryzacyjne pracujÄ… nad rozwiÄ…zaniem, które pozwoli na przejÅ›cie od obecnych silników spalinowych na silniki oparte o wodór. OczywiÅ›cie wiąże siÄ™ to z koniecznoÅ›ciÄ… opracowania nowych protokoÅ‚ów bezpieczeÅ„stwa i standardów korzystania z takiego paliwa, ale stosowne badania trwajÄ…. Wodór może być też używany w pojazdach z ogniwami paliwowymi, które stanowiÄ… rodzaj pojazdów elektrycznych. W takich silnikach wodór zostaje przeksztaÅ‚cony w prÄ…d, który zasila pojazdy – wymienia naukowiec. – JeÅ›li uda siÄ™ obniżyć koszty i umożliwić realne wykorzystanie wody morskiej, to może pojazdy napÄ™dzane wodorem stanÄ… siÄ™ preferowanym wyborem wobec pojazdów elektrycznych.
