Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony unaoczniło, jak poważne są wyzwania stojące przed wschodnią flanką NATO i UE. Polscy europosłowie podkreślają, że konieczna jest nie tylko polityczna solidarność, lecz także realne inwestycje w obronę powietrzną i zwiększanie obecności wojsk sojuszniczych, zwłaszcza w obliczu nasilających się działań hybrydowych Rosji. Podczas debaty w Parlamencie Europejskim wskazywano także m.in. na potrzebę wprowadzenia kolejnych sankcji na Rosję.
W nocy z wtorku na Å›rodÄ™ polskÄ… przestrzeÅ„ powietrznÄ… naruszyÅ‚o 19 rosyjskich dronów lecÄ…cych znad Ukrainy i BiaÅ‚orusi. Zestrzelono te, które stanowiÅ‚y bezpoÅ›rednie zagrożenie. W czwartek w Parlamencie Europejskim – na wniosek polskich europosÅ‚ów – odbyÅ‚a siÄ™ debata, która dotyczyÅ‚a tych bezprecedensowych wydarzeÅ„. Poza podkreÅ›leniem solidarnej reakcji paÅ„stw UE i NATO wobec dziaÅ‚aÅ„ Rosji pojawiaÅ‚y siÄ™ także postulaty wprowadzenia kolejnych sankcji na agresora, w szczególnoÅ›ci caÅ‚kowitej rezygnacji z surowców pÅ‚ynÄ…cych z tego kierunku. PadaÅ‚y także wezwania do mocniejszego wspierania walczÄ…cej Ukrainy, ale też do odejÅ›cia od niekorzystnych dla europejskiego rolnictwa i przemysÅ‚u regulacji unijnych. Polscy europosÅ‚owie przekonujÄ…, że polityczne deklaracje i gesty solidarnoÅ›ci sÄ… ważne, ale muszÄ… iść w parze z konkretnymi dziaÅ‚aniami.
– Takie debaty majÄ… istotne znaczenie, bo ciÄ…gle należy przypominać o tym, jak ważna jest solidarność europejska, choćby jeÅ›li chodzi o finansowanie obronnoÅ›ci z budżetu Unii Europejskiej poszczególnych paÅ„stw czÅ‚onkowskich, budowania odpornoÅ›ci oraz wspierania przemysÅ‚u zbrojeniowego. Jest to możliwe dziÄ™ki programowi SAFE, który powstaÅ‚ z inicjatywy polskiej podczas polskiej prezydencji – podkreÅ›la w rozmowie z agencjÄ… Newseria Krzysztof Hetman, europoseÅ‚ z Polskiego Stronnictwa Ludowego.
Program SAFE (Supporting Ammunition and Firearms for Europe) zakÅ‚ada wsparcie w postaci pożyczek dla przemysÅ‚u zbrojeniowego w paÅ„stwach czÅ‚onkowskich. WedÅ‚ug danych Komisji Europejskiej Polska może liczyć na 43,7 mld euro z łącznej puli 150 mld w ramach programu. DziÄ™ki temu rodzime firmy zbrojeniowe majÄ… szansÄ™ zwiÄ™kszyć produkcjÄ™ m.in. amunicji, pojazdów opancerzonych czy systemów obrony powietrznej, co bezpoÅ›rednio wzmacnia zdolnoÅ›ci armii. W czasie debaty w PE padaÅ‚y jednak argumenty, że zamiast zaciÄ…gać pożyczki, Europa powinna finansować potrzeby obronnoÅ›ciowe z zamrożonych i przejmowanych aktywów rosyjskich.
– Nasze bezpieczeÅ„stwo trzeba budować na dwóch filarach: po pierwsze, nasze partnerstwo transatlantyckie ze Stanami Zjednoczonymi w ramach Sojuszu PóÅ‚nocnoatlantyckiego, oraz drugi filar to jest Unia Europejska, to jest solidarność, jedność Unii Europejskiej, wspólne budowanie bezpieczeÅ„stwa i odpornoÅ›ci na tego typu zagrożenia, z jakimi niestety już siÄ™ borykamy jako Polska bezpoÅ›rednio, czyli prowokacje, ataki ze strony Federacji Rosyjskiej – mówi Krzysztof Hetman.
W kontekście partnerstwa transatlantyckiego zwraca się uwagę na powściągliwą reakcję prezydenta USA Donalda Trumpa na wydarzenia w Polsce. Arkadiusz Mularczyk, europoseł z PiS, zwraca uwagę, że bezpośrednio po incydencie dronowym odbyła się rozmowa prezydenta Karola Nawrockiego z Donaldem Trumpem i to ona była w tym kontekście kluczowa.
– Prezydent Trump stara siÄ™ zakoÅ„czyć ten konflikt, stara siÄ™ nie eskalować tych relacji z RosjÄ…, z Putinem, ponieważ zależy mu na zakoÅ„czeniu konfliktu wojennego i podejmuje takie próby. SÄ… to próby, jak widzimy, nieskuteczne, ale je podejmuje i nie można za to Trumpa krytykować, że chce wojnÄ™ zakoÅ„czyć różnymi sposobami, proÅ›bÄ… czy groźbÄ…. Trudno tu mieć pretensje do Trumpa, że takie dziaÅ‚ania podjÄ…Å‚, zresztÄ… obiecywaÅ‚ to i w kampanii wyborczej, i później podczas swojej prezydentury. Natomiast Trump mierzy siÄ™ z dziaÅ‚aniem Rosji, które jest dziaÅ‚aniem po prostu agresywnym, wrogim wobec nie tylko Ukrainy, ale też wobec krajów czÅ‚onkowskich NATO – ocenia europoseÅ‚ PiS.
Rosja od lat stosuje wobec paÅ„stw NATO szeroki wachlarz dziaÅ‚aÅ„ hybrydowych: cyberataki, kampanie dezinformacyjne, sabotaż infrastruktury krytycznej, podpalenia czy prowokacje w przestrzeni powietrznej. W opinii europosÅ‚ów to wÅ‚aÅ›nie ten „szary obszar” dziaÅ‚aÅ„ poniżej progu wojny stanowi jedno z najwiÄ™kszych wyzwaÅ„ dla bezpieczeÅ„stwa Europy. Obecnie wojna prowadzona jest w dużym stopniu na pÅ‚aszczyźnie psychologicznej i wÄ…tek odstraszania ma tu szczególne znaczenie.
– W ramach odstraszania uważam, że zwiÄ™kszenie wojsk NATO, zwÅ‚aszcza amerykaÅ„skich, jest tu wskazane. Im wiÄ™ksza obecność komponentów wojsk natowskich, ale również amerykaÅ„skich, tym wiÄ™kszy element odstraszania i też bezpieczeÅ„stwa dla Polski – przekonuje Arkadiusz Mularczyk.
Ważne w kontekÅ›cie ostatnich wydarzeÅ„ sÄ… przygotowania do ćwiczeÅ„ Zapad na BiaÅ‚orusi. Rosja i BiaÅ‚oruÅ› organizujÄ… je cyklicznie, wykorzystujÄ…c jako pokaz siÅ‚y, sprawdzajÄ…c jednoczeÅ›nie reakcjÄ™ paÅ„stw NATO – symulowaÅ‚y m.in. atak nuklearny czy ofensywÄ™ lÄ…dowÄ… przeciwko Polsce i paÅ„stwom baÅ‚tyckim.
– To, co wydarzyÅ‚o siÄ™ 10 wrzeÅ›nia, to z pewnoÅ›ciÄ… prowokacja, preludium do tego, o czym wszyscy wiemy i mówimy, przetestowanie naszych systemów. Moim zdaniem to także element ćwiczeÅ„, które Rosja zaplanowaÅ‚a na terenie BiaÅ‚orusi – ocenia Krzysztof Hetman.
Z powodu kilkudniowych ćwiczeÅ„ Zapad 2025 rzÄ…d zdecydowaÅ‚ o zamkniÄ™ciu do odwoÅ‚ania granicy z BiaÅ‚orusiÄ…. Od piÄ…tku do wtorku zaplanowana jest najbardziej agresywna część manewrów wojskowych, które majÄ… m.in. symulować atak na przesmyk suwalski. W ćwiczeniach ma brać udziaÅ‚ ponad 40 tys. żoÅ‚nierzy. Polska i kraje baÅ‚tyckie w odpowiedzi organizujÄ… wÅ‚asne manewry wojskowe w pobliżu granic.
