Do 13 wrzeÅ›nia trwa nabór na aplikacjÄ™ rzecznikowskÄ…. To trzyletni proces uzyskiwania kwalifikacji, które pozwalajÄ… potem profesjonalnie zajmować siÄ™ ochronÄ… praw wÅ‚asnoÅ›ci przemysÅ‚owej, czyli m.in. wynalazków. PowiÄ…zanie tego zawodu z innowacjami, o których mówi siÄ™ teraz niemal w każdej branży, sprawia, że zapotrzebowanie na tego typu kompetencje bÄ™dzie rosÅ‚o. Co wiÄ™cej, wsparcie rzeczników bÄ™dzie potrzebne zarówno w biznesie, jak i nauce. TÄ… Å›cieżkÄ… kariery interesuje siÄ™ coraz wiÄ™cej mÅ‚odych ludzi, ale grono rzeczników patentowych w Polsce wciąż pozostaje niewielkie.
– W Polsce w tej chwili na liÅ›cie rzeczników patentowych mamy prawie tysiÄ…c osób, czynnych zawodowo jest okoÅ‚o 600–700. JeÅ›li porównamy liczbÄ™ rzeczników patentowych w Polsce z liczbÄ… rzeczników patentowych w innych krajach europejskich, to proporcjonalnie do liczby ludzi, którzy mieszkajÄ… w naszym kraju, nie wypadamy wcale źle – mówi agencji Newseria Biznes Dorota Rzążewska, prezeska Polskiej Izby Rzeczników Patentowych. – Rzecznicy majÄ… chronić innowacyjne rozwiÄ…zania, a to zależy od kreatywnoÅ›ci twórców. CoÅ›, nad czym ubolewamy, to to, że liczba zgÅ‚oszeÅ„, tych rozwiÄ…zaÅ„, które sÄ… chronione przez polskie przedsiÄ™biorstwa, nie jest liczna, w zwiÄ…zku z tym wÅ‚aÅ›nie mówiÄ™, że wystarczajÄ…ca jest liczba rzeczników patentowych, którzy w tej chwili w Polsce pracujÄ….
PowiÄ…zanie obowiÄ…zków rzecznika patentowego z innowacjami czynni ten zawód perspektywicznym.
– Musimy myÅ›leć szeroko, musimy, redagujÄ…c zastrzeżenia patentowe, myÅ›leć nie tylko o rozwiÄ…zaniu, które zostaÅ‚o wynalezione tu i teraz, ale musimy też pomyÅ›leć, jak dana branża bÄ™dzie siÄ™ zmieniaÅ‚a, w którÄ… stronÄ™, żeby tak zredagować zastrzeżenia patentowe, żeby one byÅ‚y aktualne także za kilka lat – podkreÅ›la prezeska PIRP.
Jak wskazuje ustawa o rzecznikach patentowych, jest to zawód zaufania publicznego. Rzecznik patentowy Å›wiadczy pomoc prawnÄ… i technicznÄ… w sprawach wÅ‚asnoÅ›ci przemysÅ‚owej. Pomoc prawna polega m.in. na udzielaniu porad, sporzÄ…dzaniu opinii prawnych, badaniu stanu prawnego przedmiotów wÅ‚asnoÅ›ci przemysÅ‚owej, z kolei pomoc techniczna polega w szczególnoÅ›ci na opracowywaniu opisów technicznych zgÅ‚oszeÅ„ do ochrony przedmiotów dziaÅ‚alnoÅ›ci twórczej przeznaczonych do przemysÅ‚owego wykorzystywania, badaniu zakresu ich ochrony oraz prowadzeniu poszukiwaÅ„ dotyczÄ…cych stanu techniki.
– Rzecznik patentowy zajmuje siÄ™ ochronÄ… wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysÅ‚owych, znaków towarowych, a także topografii ukÅ‚adów scalonych. Oprócz tego zajmujemy siÄ™ także zwalczaniem nieuczciwej konkurencji. Rzecznik patentowy ma w Polsce uprawnienia do wystÄ™powania w charakterze peÅ‚nomocnika procesowego przed sÄ…dami w sprawach o naruszenie praw wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej, a także w sprawach dotyczÄ…cych zwalczania nieuczciwej konkurencji – wymienia Dorota Rzążewska. – Ponadto w naszej pracy pojawiajÄ… siÄ™ także kwestie zwiÄ…zane z aspektami prawnoautorskimi, bo jeÅ›li rozmawiamy o wynalazku, to siłą rzeczy i o twórcy. Rzecznik patentowy może także wystÄ™pować i doradzać w sprawach dotyczÄ…cych prawnoautorskich kwestii, zwiÄ…zanych z wynalazkami, wzorami przemysÅ‚owymi i znakami towarowymi.
Ze wzglÄ™du na to, że prawa wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej to dziÅ› coraz potężniejsze narzÄ™dzie biznesowe, które pozwala budować przewagÄ™ konkurencyjnÄ…, rzecznicy peÅ‚niÄ… dziÅ› w zasadzie kluczowÄ… rolÄ™ doradczÄ… dla biznesu.
Aby zostać rzecznikiem patentowym, trzeba ukoÅ„czyć aplikacjÄ™ rzecznikowskÄ…. Nabór w tym roku koÅ„czy siÄ™ za kilka dni – 13 wrzeÅ›nia. To szansa na kontynuowanie nauki i rozwój zawodowy dla osób, które ukoÅ„czyÅ‚y studia magisterskie o profilu prawniczym, technicznym lub ekonomicznym, ale także absolwentów kierunków humanistycznych. WÅ›ród cech pożądanych wÅ›ród kandydatów PIRP wymienia także zainteresowania tematykÄ… wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej, chęć pracy w miÄ™dzynarodowym Å›rodowisku pracy czy w interdyscyplinarnych projektach. AplikacjÄ™ rzecznikowskÄ… można ukoÅ„czyć równolegle z adwokackÄ… i radcowskÄ….
– Rzecznik patentowy może pracować w przedsiÄ™biorstwie – w tej firmie bÄ™dzie doradzaÅ‚ i dokonywaÅ‚ zgÅ‚oszeÅ„. Może także pracować na wyższych uczelniach, gdzie sÄ… tworzone centra transferu technologii, ale także może zbudować wÅ‚asnÄ… kancelariÄ™ patentowÄ…. To sÄ… kancelarie jednoosobowe, czasami kilkuosobowe, sÄ… też w Polsce kancelarie, które skupiajÄ… dużą liczbÄ™ rzeczników – mówi ekspertka.
Jak podkreÅ›la, zainteresowanie pracÄ… w zawodzie i aplikacjami rzecznikowskimi roÅ›nie. Widać to m.in. po zmieniajÄ…cej siÄ™ stopniowo strukturze wiekowej czÅ‚onków PIRP – coraz wiÄ™kszy udziaÅ‚ majÄ… wÅ›ród nich osoby mÅ‚ode, wchodzÄ…ce do zawodu, zarówno po studiach inżynierskich, jak i prawniczych.
– To zawód dla osób kreatywnych, dlatego że trzeba zobaczyć, zrozumieć pewne rozwiÄ…zania, z którymi twórcy przychodzÄ… i mówiÄ…: chcÄ™ to ochronić. Nie zawsze jest tak, że jak przychodzi do nas twórca jakiegoÅ› rozwiÄ…zania, to od razu widzimy, co tutaj można chronić. Dlatego miÄ™dzy innymi osoby z przygotowaniem technicznym z różnych dziedzin sÄ… bardzo pożądane w Å›wiecie rzecznikowskim, bo to one najlepiej znajÄ… danÄ… dziedzinÄ™ i wiedzÄ…, w jakÄ… stronÄ™ bÄ™dzie siÄ™ ona rozwijać. Do tego jeÅ›li jeszcze dodamy umiejÄ™tność posÅ‚ugiwania siÄ™ sÅ‚owem, bo trzeba to, co ma być chronione, odpowiednio opisać, zredagować, zdefiniować, to tutaj mamy obraz: otwarta gÅ‚owa plus kreatywność. W przypadku rzeczników patentowych, którzy sÄ… prawnikami, potrzebna jest jeszcze umiejÄ™tność reprezentowania strony w postÄ™powaniu przed UrzÄ™dem Patentowym, przed sÄ…dami powszechnymi, administracyjnymi, czasami negocjacji – wymienia Dorota Rzążewska.
Kolejnym krokiem w rozwoju zawodowym może być także uzyskanie kwalifikacji na poziomie międzynarodowym.
– Polacy stajÄ… siÄ™ także europejskimi rzecznikami patentowymi, jeÅ›li zdadzÄ… odpowiednie egzaminy. Warto pomyÅ›leć o tym, żeby zwiÄ™kszaÅ‚a siÄ™ liczba europejskich rzeczników patentowych, dlatego że ci mogÄ… dziaÅ‚ać przed urzÄ™dami patentowymi czy w Monachium [siedziba Europejskiego UrzÄ™du Patentowego – red.] czy w Alicante [siedziba EUIPO, UrzÄ™du UE ds. WÅ‚asnoÅ›ci Intelektualnej – red.] – mówi prezeska PIRP.
Pierwszym krokiem do rozpoczÄ™cia aplikacji jest zÅ‚ożenie wniosku i zdanie egzaminu wstÄ™pnego, który w tym roku odbÄ™dzie siÄ™ 5 października. To test sprawdzajÄ…cy wiedzÄ™ z zakresu techniki, prawa ustrojowego i Konstytucji, przepisów prawa wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej oraz znajomość jÄ™zyka obcego. ZajÄ™cia w trakcie trzyletniej aplikacji odbywajÄ… siÄ™ w trybie weekendowym analogicznie do studiów zaocznych. Przez caÅ‚y okres aplikacji kandydata na rzecznika patentowego wspiera wybrany patron, który już dziaÅ‚a w tym zawodzie. Na koniec aplikant zdaje egzamin i uzyskuje uprawnienia.
– W coraz wiÄ™kszej liczbie przypadków dobrze wyksztaÅ‚ceni polscy rzecznicy patentowi znajdujÄ… pracÄ™ w zagranicznych kancelariach czy też w dużych korporacjach zagranicznych, gdyż proces ksztaÅ‚cenia rzecznika patentowego w Polsce jest wprawdzie dÅ‚ugi, bo trwa trzy lata, ale solidny i po ukoÅ„czeniu takiego egzaminu mamy do czynienia z ekspertem – podkreÅ›la Dorota Rzążewska.
