Mimo uruchomienia przed dekadÄ… programu Go Africa wymiana handlowa Polski z krajami Czarnego Kontynentu w porównaniu z innymi krajami wciąż pozostaje niewielka. Tymczasem jest to prężnie rozwijajÄ…cy siÄ™ obszar z mÅ‚odÄ… populacjÄ… i ogromnym popytem, a także dostÄ™pem do tanich surowców. Ze wzglÄ™du na nierównoÅ›ci spoÅ‚eczne, niestabilność politycznÄ… i niedorozwój infrastruktury inwestowanie w Afryce wymaga jednak wspólnej akcji firm, organizacji i rzÄ…du, a także wsparcia znawców specyfiki rynków afrykaÅ„skich.
− Aby zwiÄ™kszyć wymianÄ™ handlowÄ… Polski z krajami afrykaÅ„skimi, potrzebna jest przede wszystkim wiedza, determinacja i „pójÅ›cie” na AfrykÄ™ w pewnej grupie – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes dr MaÅ‚gorzata Bonikowska, prezeska Centrum Stosunków MiÄ™dzynarodowych oraz OÅ›rodka Dialogu i Analiz ThinkTank. – Samej firmie prywatnej, nawet najwiÄ™kszej, bÄ™dzie trudno dać sobie radÄ™ bez wsparcia polskich banków czy szerzej instytucji finansowej, tak jak KUKE, a wiÄ™c ubezpieczenia takich transakcji, bez wsparcia polskiej dyplomacji, placówki w postaci ambasady bÄ…dź pracowników biura Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu, i oczywiÅ›cie bez doÅ›wiadczenia Polaków, którzy mieszkajÄ…, żyjÄ… w Afryce, znajÄ… kraje, w których mieszkajÄ…. Warto z tych doÅ›wiadczeÅ„ skorzystać, dlatego że bez znajomoÅ›ci i dotarcia do odpowiednich ludzi w Afryce biznesu zrobić siÄ™ nie da.
Rynek afrykaÅ„ski może być szansÄ… dla polskich przedsiÄ™biorców m.in. ze wzglÄ™du na bliskość geograficznÄ… i ogromny popyt na towary i usÅ‚ugi w każdej niemal dziedzinie ze strony mÅ‚odej, rosnÄ…cej populacji. Rynek afrykaÅ„ski liczy dziÅ› 1,3 mld konsumentów, czyli dwa razy wiÄ™cej niż Europa, a wedÅ‚ug prognoz ONZ do 2050 roku liczba Afrykanów wzroÅ›nie do 2,5 mld, na koniec stulecia zaÅ› kontynent ten pod wzglÄ™dem liczby ludnoÅ›ci niemal dogoni AzjÄ™ (4,28 mld wobec 4,72 mld). ZupeÅ‚nie odmienna od starzejÄ…cych siÄ™ Europy i dużej części Azji jest też struktura demograficzna: czterech na 10 mieszkaÅ„ców Afryki to dzieci poniżej 14. roku życia, a Å›rednia wieku nie siÄ™ga 25 lat. Dla porównania mediana wieku w Polsce (czyli wskaźnik niższy od Å›redniej) wynosi już 42 lata.
JednoczeÅ›nie jednak Afryka jest obszarem licznych niedoborów, zarówno w infrastrukturze drogowej, telekomunikacyjnej, jak i energetycznej czy przemysÅ‚owej, a także miejscem ogromnych kontrastów, niskiej Å›redniej zamożnoÅ›ci konsumentów i niestabilnoÅ›ci politycznej. Tym wiÄ™ksza waga wspóÅ‚pracy rzÄ…du, dyplomacji, instytucji finansowych i firm przy otwieraniu biznesów na tym kontynencie.
– Sektory, w których Polska ma najwiÄ™ksze szanse, to przede wszystkim przemysÅ‚ spożywczy, Afryka ma rosnÄ…cÄ… populacjÄ™, która musi jeść i chce siÄ™ nauczyć produkować bardziej wyrafinowane, inne produkty. Oznacza to możliwość, a może nawet czasami konieczność zainwestowania, wejÅ›cia na ten rynek również w postaci otworzenia fabryki, podzielenia siÄ™ technologiÄ…, zaimplementowania tej technologii, zatrudnienia lokalnych pracowników. Natomiast jak raz siÄ™ to zrobi, to rynek afrykaÅ„ski na produkty spożywcze jest ogromny, wszelkiego typu produkty, od mleka i przetworów mlecznych, przez miÄ™so, skoÅ„czywszy na czekoladkach – wylicza MaÅ‚gorzata Bonikowska. – Drugi sektor, który jest niezwykle perspektywiczny, to jest sektor wydobywczy, Afryka to jest również miejsce, gdzie jest mnóstwo cennych rzeczy w ziemi, od wÄ™gla, ale także poprzez najbardziej potrzebne dzisiaj nowoczesnemu przemysÅ‚owi cenne mineraÅ‚y i metale szlachetne.
PodkreÅ›la, że Polacy dysponujÄ… technologiami wydobywczymi, którymi mogÄ… siÄ™ podzielić, zwÅ‚aszcza że w Europie wydobycie czy popyt na wydobycie spada. TrzeciÄ… perspektywicznÄ… gałęziÄ… gospodarki, w której polski biznes może upatrywać swoich szans, jest sektor usÅ‚ugowy, zarówno w wymiarze innowacyjnym, technologicznym, jak i tradycyjnym. Inwestycje w tym obszarze również powinny siÄ™ wiÄ…zać z edukacjÄ…, dzieleniem siÄ™ wiedzÄ… i umiejÄ™tnoÅ›ciami.
Obecnie najwiÄ™kszym partnerem handlowym krajów afrykaÅ„skich sÄ… Chiny; wymiana handlowa PaÅ„stwa Åšrodka z kontynentem afrykaÅ„skim w 2021 roku siÄ™gnęła 254 mld dol. i byÅ‚a o jednÄ… trzeciÄ… wyższa niż rok wczeÅ›niej. WiÄ™kszość tej wymiany stanowi eksport z Chin do Afryki (niemal 150 mld dol.). Dla porównania w tym czasie polski eksport do Afryki w 2021 roku wyniósÅ‚ ledwie 3,4 mld euro, a import 3,3 mld euro (co oznaczaÅ‚o i tak wzrost rok do roku o odpowiednio 15,7 proc. i 31,5 proc.). Jak podaje Janusz WiÅ›niewski z Krajowej Izby Gospodarczej, sÄ… źródÅ‚a, które szacujÄ… potencjaÅ‚ samego eksportu na 200 mld dol.
− Na tle sÄ…siadów wypadamy marnie, dlatego że nie mamy strategii na AfrykÄ™. Dziesięć lat temu rzÄ…d nasz otworzyÅ‚ programy Go Africa, a jednoczeÅ›nie zlikwidowaÅ‚ pięć ambasad polskich obejmujÄ…cych 20 krajów – przypomina przewodniczÄ…cy KIG-u. − Od lat mówiÄ™, że aby wspóÅ‚pracować z krajami Afryki, potrzebujemy w tych krajach flagowych inwestycji polskich przedsiÄ™biorstw paÅ„stwowych. Krajowa Izba Gospodarcza reprezentuje maÅ‚e i Å›rednie przedsiÄ™biorstwa, kiedy duże paÅ„stwowe firmy rozpocznÄ… trwałą wspóÅ‚pracÄ™, bÄ™dzie Å‚atwiej i nam. Patrzymy teraz, przy kryzysie energetycznym, który bÄ™dzie jeszcze trwaÅ‚, na tanie źródÅ‚a energii w Afryce, szczególnie w Afryce PóÅ‚nocnej, na o wiele taÅ„szÄ… siłę roboczÄ…. Gaz i energia elektryczna potrafi być 7 do 10 razy taÅ„sza niż w Unii Europejskiej, to jest wystarczajÄ…cy powód, żeby siÄ™ zastanowić nad przenoszeniem niektórych energochÅ‚onnych polskich fabryk np. do Afryki PóÅ‚nocnej, nad Morze Åšródziemne, tam gdzie jeszcze turystycznie jest przepiÄ™knie. Zielona Afryka jest przyszÅ‚oÅ›ciÄ… naszej wspóÅ‚pracy, musimy tylko bardzo pozytywnie o niej myÅ›leć.
