W 2024 roku – wraz z implementacjÄ… przez PolskÄ™ unijnej dyrektywy drugiej szansy – wejdÄ… w życie kolejne zmiany w prawie restrukturyzacyjnym. – Nie bÄ™dzie to rewolucja w naszym systemie, ale podkreÅ›lenie polityki drugiej szansy dla firm w trudnej sytuacji ekonomicznej – ocenia radca prawny Bartosz Sierakowski. W procesie restrukturyzacji pojawi siÄ™ konieczność przeprowadzenia tzw. testu zaspokojenia, czyli prognozy możliwych wariantów zaspokojenia wierzycieli. To oznacza nowe obowiÄ…zki dla doradców restrukturyzacyjnych i prawdopodobnie wzrost kosztów caÅ‚ej procedury.
– W lipcu 2022 roku wszystkie kraje czÅ‚onkowskie UE powinny implementować dyrektywÄ™ o restrukturyzacji zapobiegawczej. Taki obowiÄ…zek spoczywa również na Polsce. Tego terminu nie udaÅ‚o siÄ™ dotrzymać, ale na caÅ‚e szczęście nasz porzÄ…dek prawny od 2016 roku niemal w peÅ‚ni odpowiada wymogom wspomnianej dyrektywy. Dlatego jej implementacja to nie rewolucja w naszym systemie, ale raczej ewolucja i podkreÅ›lenie polityki drugiej szansy. Czyli przede wszystkim ratujemy firmy, a likwidujemy tylko wtedy, kiedy jest to naprawdÄ™ konieczne – mówi agencji Newseria Biznes Bartosz Sierakowski, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny z Kancelarii Zimmerman Sierakowski i Partnerzy.
4 lipca br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt odpowiednich zmian w ustawach Prawo restrukturyzacyjne oraz Prawo upadłościowe. Przewiduje on 18-miesięczne vacatio legis, co oznacza, że implementacja przez Polskę dyrektywy o restrukturyzacji zapobiegawczej nastąpi pewnie w 2024 roku. Obecnie przepisy są na etapie opiniowania.
– Zmiana, która jest najistotniejsza w proponowanym projekcie ustawy, to wprowadzenie instytucji tzw. testu zaspokojenia. To bÄ™dzie oÅ› caÅ‚ego postÄ™powania restrukturyzacyjnego. W oparciu o ten dokument wierzyciele bÄ™dÄ… mogli odpowiedzieć sobie na pytanie, czy lepsza jest dla nich upadÅ‚ość i likwidacja przedsiÄ™biorcy, czy też powinni dać mu szansÄ™ na restrukturyzacjÄ™, ponieważ wtedy ich roszczenia bÄ™dÄ… zaspokojone na wyższym poziomie – wyjaÅ›nia Bartosz Sierakowski.
Jak podkreÅ›la, test zaspokojenia bÄ™dzie również ogromnym wyzwaniem dla doradców restrukturyzacyjnych, ponieważ to na nich bÄ™dzie spoczywaÅ‚ obowiÄ…zek jego przeprowadzenia.
– Te zmiany spowodujÄ…, że restrukturyzacja podrożeje, bo zajdzie chociażby konieczność zlecenia i przygotowania testu zaspokojenia. Jednak ten test to nowe narzÄ™dzie negocjacji w zakresie przyjmowania ostatecznych propozycji ukÅ‚adowych. Dlatego, w mojej ocenie, mamy z jednej strony pewne minimalne gwarancje dla wierzycieli, a z drugiej – dÅ‚użnicy i nadzorcy zarzÄ…dcy zyskujÄ… narzÄ™dzie do mediowania, do negocjowania ostatecznej treÅ›ci ukÅ‚adu – wyjaÅ›nia ekspert Kancelarii Zimmerman Sierakowski i Partnerzy.
Inna ważna zmiana w nowych przepisach to objęcie układem z mocy prawa wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo. Nowa regulacja jest więc odejściem od zasady, że wierzyciel zabezpieczony rzeczowo (np. bank posiadający hipotekę) zawsze jest uprzywilejowany i może podjąć decyzję o wyjściu spod układu.
– Dyrektywa mówi, że wierzyciele – w tym również wierzyciele zabezpieczeni rzeczowo – majÄ… uczestniczyć w restrukturyzacji. Jedynym, co musimy im zagwarantować, jest to, że na koniec dnia w ramach wykonywania ukÅ‚adu taki wierzyciel hipoteczny nie bÄ™dzie potraktowany gorzej, niż kiedy zdecydowaÅ‚by zaspokoić swoje roszczenia z przedmiotu zabezpieczenia – mówi Bartosz Sierakowski. – To jest zasadnicza zmiana, która stawia pewnÄ… kropkÄ™ nad ewolucjÄ… naszego systemu, zapoczÄ…tkowanÄ… już w 2016 roku.
WÅ›ród zaÅ‚ożeÅ„ dyrektywy 2019/1023, nazywanej popularnie dyrektywÄ… drugiej szansy, jest też m.in. zmiana warunków zatwierdzania planu restrukturyzacji wbrew sprzeciwowi grupy wierzycieli oraz konieczność zapewnienia dostÄ™pu do tzw. narzÄ™dzi wczesnego ostrzegania w przypadkach, kiedy dÅ‚użnik nie dokonaÅ‚ okreÅ›lonych pÅ‚atnoÅ›ci. Dotyczy ona także zachÄ™t dla osób majÄ…cych stosowne informacje o dÅ‚użniku (jak np. ksiÄ™gowi czy organy podatkowe), aby sygnalizowaÅ‚y mu niekorzystne zmiany widoczne w jego przedsiÄ™biorstwie. Nowe rozwiÄ…zania prawne majÄ… na celu uchronić wierzycieli przed niektórymi naruszeniami ze strony dÅ‚użników.
W I poÅ‚owie br. w Polsce otwarto nieco ponad 850 postÄ™powaÅ„ restrukturyzacyjnych, podczas gdy w caÅ‚ym 2021 roku byÅ‚o ich ok. 1,8 tys. W tym roku liczba na póÅ‚metku jest wiÄ™c nieco niższa, co jednak nie oznacza, że poprawiÅ‚o siÄ™ otoczenie rynkowe, a polscy przedsiÄ™biorcy sÄ… w lepszej kondycji finansowej.
– Wprowadzenie w życie Krajowego Rejestru ZadÅ‚użonych spowodowaÅ‚o, że caÅ‚a restrukturyzacja przeniosÅ‚a siÄ™ do internetu. Te postÄ™powania toczÄ… siÄ™ w systemie teleinformatycznym, który nie jest jeszcze w peÅ‚ni funkcjonalny. StÄ…d też sÄ… pewne mankamenty – i po stronie sÄ…dów, i po stronie doradców restrukturyzacyjnych – w obsÅ‚udze tego systemu. Dlatego ta statystyka jest niższa niż w ubiegÅ‚ym roku – wyjaÅ›nia radca prawny. – MyÅ›lÄ™, że w kolejnych miesiÄ…cach liczba postÄ™powaÅ„ restrukturyzacyjnych bÄ™dzie drastycznie rosÅ‚a.
Wysoka liczba restrukturyzacji nie jest powodem do niepokoju, bo – jak podkreÅ›la ekspert – oznacza to dużą liczbÄ™ firm, którym udaÅ‚o siÄ™ uniknąć ogÅ‚oszenia upadÅ‚oÅ›ci.
– To nie jest stuprocentowy sukces, ponieważ otworzyć restrukturyzacjÄ™, a nawet przyjąć ukÅ‚ad to jest wyzwanie. NajwiÄ™kszym wyzwaniem jest odrodzić ten biznes w znaczeniu operacyjnym. Czyli sukces to taki ukÅ‚ad, który uda nam siÄ™ dziÄ™ki restrukturyzacji przyjąć, nastÄ™pnie wykonać – mówi Bartosz Sierakowski.
