Centra danych to jeden z dynamicznie rozwijajÄ…cych siÄ™, ale przy tym energochÅ‚onnych sektorów gospodarki. Prognozy PMR wskazujÄ…, że do 2030 roku operatorzy w Polsce bÄ™dÄ… dysponować centrami danych o mocy przekraczajÄ…cej 500 MW, co oznacza, że wzroÅ›nie ona ponad trzykrotnie wzglÄ™dem 2024 roku. Przyspieszona cyfryzacja i dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji sprawiajÄ…, że w ciÄ…gu kilku nastÄ™pnych lat zużycie energii elektrycznej w centrach danych tylko w Europie wzroÅ›nie o 66 proc. Dlatego coraz wiÄ™cej firm siÄ™ga po zrównoważone rozwiÄ…zania i energiÄ™ pochodzÄ…cÄ… ze źródeÅ‚ odnawialnych.
– Perspektywy rozwoju centrów danych w Polsce sÄ… ogromne. NapÄ™dzać je bÄ™dzie zapotrzebowanie na coraz wiÄ™kszÄ… moc obliczeniowÄ… oraz rozwiÄ…zania AI dostÄ™pne lokalnie na terenie Polski – ocenia w rozmowie z agencjÄ… Newseria Tomasz Sobol, marketing development manager CEE w OVHcloud.
WedÅ‚ug danych PMR w 2023 roku caÅ‚kowita moc dostÄ™pna na rynku komercyjnych usÅ‚ug data center w Polsce wynosiÅ‚a blisko 173 MW. Poprzednie trzy lata przyniosÅ‚y podwojenie zasobów mocy, a rekordowy byÅ‚ 2023 rok z dynamikÄ… na poziomie 43 proc. Prognozy PMR wskazujÄ… na niemal potrojenie mocy polskiego rynku centrów danych w latach 2024–2030, z 173 MW do ponad 500 MW. Przyrost ten bÄ™dzie wiÄ™kszy, niż sugerowaÅ‚by wzrost powierzchni netto centrów danych.
– Centra danych bÄ™dÄ… zwiÄ™kszaÅ‚y swojÄ… powierzchniÄ™ na różnego rodzaju potrzeby obliczeniowe dla klienta koÅ„cowego. BÄ™dzie to wykorzystywane do różnego rodzaju obliczeÅ„, zwÅ‚aszcza że Polska siÄ™ cyfryzuje, coraz bardziej wykorzystuje rozwiÄ…zania internetu rzeczy, które generujÄ… rosnÄ…cÄ… ilość danych. Te dane sÄ… przetwarzane co prawda brzegowo, ale to centra danych odpowiadajÄ… za najwiÄ™kszÄ… część obliczeniowÄ…. Biznes generuje ich coraz wiÄ™cej, w zwiÄ…zku z tym centra danych bÄ™dÄ… siÄ™ rozwijaÅ‚y – tÅ‚umaczy Tomasz Sobol.
Jak wskazuje PMR, Polska jest znaczÄ…cym oÅ›rodkiem data center w regionie Å›rodkowoeuropejskim oraz zdecydowanie najwiÄ™kszym i najbardziej dynamicznie rosnÄ…cym rynkiem. Na polskim rynku sÄ… już obecni liderzy Å›wiatowego rynku data center, hiperskalerzy oraz finansowi (fundusze i banki inwestujÄ…ce w branży). W 2023 roku wskaźnik wynajÄ™tej powierzchni w relacji do dostÄ™pnej dla caÅ‚ego rynku po raz pierwszy byÅ‚ wyższy dla najwiÄ™kszych obiektów niż Å›rednia rynkowa.
– JesteÅ›my najdalej wysuniÄ™tym na wschód przyczóÅ‚kiem i centra danych, które znajdujÄ… siÄ™ w Warszawie czy Krakowie, przetwarzajÄ… ogromnÄ… ilość danych dla klientów z regionu Europy Åšrodkowo-Wschodniej, ale także Europy Zachodniej i USA. JesteÅ›my już atrakcyjnym hubem, co widać po inwestycjach graczy z Ameryki, ale też europejscy gracze, tacy jak OVHcloud, inwestujÄ… w ten rynek. Europa Wschodnia ma ogromny potencjaÅ‚ wzrostu, co widać po liczbie start-upów – przekonuje ekspert OVHcloud.
Szacuje siÄ™, że proste wyszukiwanie w wyszukiwarce Google zużywa ok. 0,3 MWh energii elektrycznej. Operacja z wykorzystaniem programu ChatGPT zużywa już od 1,8 do 3 MWh. Rozwój sztucznej inteligencji powoduje wiÄ™c duży wzrost zapotrzebowania na energiÄ™ ze strony centrów danych. Raport MiÄ™dzynarodowej Agencji Energetycznej przewiduje, że popyt na caÅ‚ym Å›wiecie wzroÅ›nie ponad dwukrotnie do 2030 roku do okoÅ‚o 945 terawatogodzin (TWh), a w samej tylko Europie wzroÅ›nie o 66 proc. do 113 TWh. Oznacza to konieczność dostosowania infrastruktury energetycznej do nowych wymogów.
– Aby centra danych byÅ‚y zielone, należy wykonać mnóstwo rzeczy, zaczynajÄ…c od tego, aby one nie pochÅ‚aniaÅ‚y tak dużej iloÅ›ci mocy energetycznej jak dotychczas. W tej chwili wyzwaniem dla architektów, którzy projektujÄ… centra danych, jest to, jak zbudować obiekt pobierajÄ…cy jak najmniej energii elektrycznej – mówi Tomasz Sobol.
Åšrednia dla branży wartość wspóÅ‚czynnika efektywnoÅ›ci zużycia energii (Power Usage Effectiveness – PUE), okreÅ›lajÄ…cego stosunek caÅ‚kowitej iloÅ›ci energii zużywanej przez komputery do energii, która jest do nich dostarczana, wynosi obecnie 1,56. Dla porównania jeszcze w 2007 roku wspóÅ‚czynnik ten wynosiÅ‚ 2,5. DziÄ™ki redukcji iloÅ›ci zużytych komponentów informatycznych, wprowadzeniu innowacji na rzecz bardziej wydajnych systemów chÅ‚odzenia, w tym chÅ‚odzenia cieczÄ…, a także pozyskiwania energii ze źródeÅ‚ odnawialnych w firmie OVHcloud ten wskaźnik PUE zostaÅ‚ obniżony do 1,26.
– PolitykÄ…, która jest wprowadzana przez wiÄ™kszość dostawców centrów danych, również naszÄ… firmÄ™, jest pozyskiwanie zielonej energii, czyli z fotowoltaiki, farm wiatrowych i – o ile to możliwe – z energetyki atomowej. Co prawda w Polsce jeszcze nie mamy takiej elektrowni, natomiast OVHcloud jest firmÄ… globalnÄ… i we Francji korzystamy już też z energii atomowej – wskazuje ekspert OVHcloud.
Część europejskich dostawców usÅ‚ug data center i platform chmurowych w 2021 roku przystÄ…piÅ‚a do paktu na rzecz neutralnoÅ›ci klimatycznej centrów danych. ZakÅ‚ada on, że do 2030 roku centra danych majÄ… korzystać w 100 proc. z odnawialnych źródeÅ‚ energii, a nowo powstaÅ‚e centra danych w zimnym klimacie muszÄ… osiÄ…gać efektywność PUE na poziomie 1,3, a w ciepÅ‚ym – 1,4.
– W OVHcloud mamy opracowanÄ… trzypoziomowÄ… strategiÄ™ niskiego Å›ladu wÄ™glowego: zakresu 1, zakresu 2 i zakresu 3. Dbamy o najniższy Å›lad wÄ™glowy w poborze energii elektrycznej, zamkniÄ™ty ukÅ‚ad produkcji serwerów oraz ich eksploatacji, a także odzyskiwanie komponentów na potrzeby powtórnego ich użycia. W naszej firmie chÅ‚odzimy serwery cieczÄ… w ukÅ‚adzie zamkniÄ™tym, aby tego zasobu używać jak najmniej – tÅ‚umaczy Tomasz Sobol.
Perspektywy rozwoju rynku centrów danych byÅ‚y jednym z tematów Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbyÅ‚ siÄ™ w ubiegÅ‚ym tygodniu w Katowicach.
