DziaÅ‚alność CSR i ESG to wciąż sÅ‚abo znane zagadnienie dla wielu firm. Nawet jeÅ›li przedsiÄ™biorstwa realizujÄ… inicjatywy z tego obszaru, bywajÄ… one niepoparte strategiÄ…, a czasem nakierowane wyłącznie na budowanie pozytywnego wizerunku wÅ›ród odbiorców. To jednak bÄ™dzie musiaÅ‚o siÄ™ zmienić wraz z nowymi obowiÄ…zkami, jakie dyrektywa CSRD naÅ‚oży na firmy już za dwa i póÅ‚ roku. Chodzi o wymóg raportowania zagadnieÅ„ dotyczÄ…cych m.in. wpÅ‚ywu na Å›rodowisko i spoÅ‚eczeÅ„stwo. Chociaż obowiÄ…zek bÄ™dzie dotyczyć najwiÄ™kszych podmiotów, swoje podejÅ›cie bÄ™dÄ… musiaÅ‚y zmienić także mniejsze przedsiÄ™biorstwa, które z nimi wspóÅ‚pracujÄ….
– Każda firma, niezależnie od wielkoÅ›ci czy branży, w której funkcjonuje, powinna już dzisiaj zacząć myÅ›leć o tym, żeby tworzyć wÅ‚asnÄ… Å›wiadomość spoÅ‚ecznÄ… i Å›rodowiskowÄ…. Natomiast na pewno przymuszone przez dyrektywÄ™ CSRD, czyli dyrektywÄ™, która mówi o tym, że raportowanie niefinansowe stanie siÄ™ koniecznoÅ›ciÄ…, bÄ™dÄ… firmy, które zatrudniajÄ… powyżej 250 osób i speÅ‚niajÄ… walory finansowe. Od roku 2025 bÄ™dÄ… one musiaÅ‚y przygotowywać raport niefinansowy, czyli dokument, w którym bÄ™dÄ… siÄ™ rozliczać ze swojej strategii ESG przed wszystkimi interesariuszami – mówi agencji Newseria Biznes Tomasz Smorgowicz, ekspert ds. CSR/ESG oraz strategii komunikacyjnych i marketingowych, wykÅ‚adowca Wyższej SzkoÅ‚y Bankowej w Gdyni.
Fakt, że nowe obowiÄ…zki obejmÄ… firmy zatrudniajÄ…ce powyżej 250 osób, nie oznacza, że nie dotknÄ… one także mniejszych przedsiÄ™biorstw. Duże koncerny bÄ™dÄ… bowiem musiaÅ‚y raportować dane pozafinansowe, np. dotyczÄ…ce Å›ladu wÄ™glowego i jego redukcji, również w caÅ‚ym Å‚aÅ„cuchu dostaw.
– W ramach tzw. Å‚aÅ„cuchów wartoÅ›ci ci wiÄ™ksi partnerzy również zacznÄ… wymagać od maÅ‚ych i Å›rednich firm tej Å›wiadomoÅ›ci i raportowania do nich danych – przypomina Tomasz Smorgowicz.
Firmy już teraz przygotowują się do tego obowiązku i wdrażają odpowiednie strategie, ale ponieważ pojęcie ESG (Environmental, Social and Governance) jest stosunkowo nowe, często jeszcze popełniają przy tym błędy.
– NajczÄ™stsze błędy popeÅ‚niane przez firmy przy tworzeniu strategii ESG to brak wiedzy. Jest to pojÄ™cie, które dopiero od roku, może póÅ‚tora, funkcjonuje w Å›wiadomoÅ›ci przedsiÄ™biorców. Zatem dzisiaj gÅ‚ówny kierunek i wynikajÄ…ce z tego błędy to jest brak Å›wiadomoÅ›ci wÅ‚asnego oddziaÅ‚ywania. Na pewno jest to też pewna adhocowość dziaÅ‚ania i brak zaplanowania oraz odpowiedniego opomiarowania tychże dziaÅ‚aÅ„. NastÄ™pny rok i przygotowania do dyrektyw wchodzÄ…cych w roku 2025 bÄ™dÄ… przybliżaÅ‚y nas do tego, że te strategie i raporty bÄ™dÄ… coraz bardziej skuteczne i efektywne – ocenia ekspert ds. CSR/ESG.
W uproszczeniu ESG oznacza taki model zarzÄ…dzania przedsiÄ™biorstwem, który uwzglÄ™dnia Å›rodowisko, odpowiedzialność spoÅ‚ecznÄ… i Å‚ad korporacyjny, a wiÄ™c np. to, w jaki sposób firma neutralizuje swoje emisje CO2 i zmniejsza zużycie wody, jak wspóÅ‚pracuje z lokalnymi spoÅ‚ecznoÅ›ciami czy dba o sprawy pracownicze. ESG to pewna ewaluacja CSR, czyli spoÅ‚ecznej odpowiedzialnoÅ›ci biznesu, ale bardziej ustrukturyzowana.
– CSR byÅ‚ kwestiÄ… dużej dowolnoÅ›ci. Tak naprawdÄ™ w ramach polityk spoÅ‚ecznie odpowiedzialnych firmy mogÅ‚y realizować wszystko to, co im przyszÅ‚o do gÅ‚owy. Wachlarz tych projektów i realizowanych przez nie dziaÅ‚aÅ„ byÅ‚ wiÄ™c bardzo szeroki – wyjaÅ›nia Tomasz Smorgowicz. – W przypadku ESG trzeba już zastanowić siÄ™ nad tym, jakie sÄ… te najsilniejsze wpÅ‚ywy organizacji, i skoncentrować siÄ™ wyłącznie na kwestiach ważnych dla danego przedsiÄ™biorstwa. Innymi sÅ‚owy: w CSR mówiliÅ›my o dobroczynnoÅ›ci i dobrowolnoÅ›ci. W przypadku ESG podstawowym pytaniem bÄ™dzie „po co?” i jaki jest cel takich dziaÅ‚aÅ„ dla danej firmy.
Prawie 60 proc. polskich firm realizuje dziaÅ‚ania w ramach przyjÄ™tej strategii CSR-owej – pokazuje opublikowany na poczÄ…tku lipca raport „100 polskich, dobrych praktyk z obszaru CSR/ESG, które mogÄ… CiÄ™ zainspirować do dziaÅ‚ania”, którego pomysÅ‚odawcÄ… jest Tomasz Smorgowicz. Wynika z niego również, że po wybuchu pandemii CSR-owa aktywność przedsiÄ™biorstw byÅ‚a ukierunkowana gÅ‚ównie na pomoc zwiÄ…zanÄ… z COVID-19. Jednak w ubiegÅ‚ym roku firmy zaczęły już przekierowywać swojÄ… uwagÄ™ na inne tematy. I tak w 2021 roku ponad poÅ‚owa dziaÅ‚aÅ„ realizowanych przez firmy dotyczyÅ‚a tematów spoÅ‚ecznych, widoczny byÅ‚ też duży wzrost liczby inicjatyw podejmowanych na rzecz ekologii. Coraz powszechniejszy jest również wolontariat pracowniczy – prawie poÅ‚owa przebadanych firm (46 proc.) umożliwiaÅ‚a swoim pracownikom zaangażowanie siÄ™ w tÄ™ formÄ™ pomocy.
– SÄ… liderzy rynku, którzy już od wielu lat wiedzÄ…, że jakiekolwiek systemy zarzÄ…dzania dziaÅ‚ajÄ… wtedy, kiedy sÄ… zaplanowane i weryfikowane. Oni majÄ… strategiÄ™, dziaÅ‚ajÄ… roztropnie i wiedzÄ…, po co to robiÄ…. Ale z drugiej strony jest też mnóstwo firm, które dziaÅ‚ania odpowiedzialne spoÅ‚ecznie traktujÄ… ad hoc, jako dziaÅ‚alność charytatywnÄ… czy filantropijnÄ…, czÄ™sto również jako sposób na budowanie swojego pozytywnego wizerunku – mówi ekspert ds. CSR/ESG.
Czynniki ESG sÄ… już dziÅ› gÅ‚ównym kryterium zrównoważonego rozwoju przedsiÄ™biorstw. MajÄ… też coraz wiÄ™ksze przeÅ‚ożenie na ich rentowność, bo inwestorzy, ubezpieczyciele i banki szukajÄ… informacji o pozafinansowych aspektach dziaÅ‚alnoÅ›ci danej firmy. DziÄ™ki nim mogÄ… ocenić, czy dziaÅ‚a ona w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju i czy opÅ‚aca siÄ™ udzielić jej finansowania. Firmy, które nie przyÅ‚ożą do ESG odpowiedniej wagi, muszÄ… siÄ™ wiÄ™c liczyć z utrudnionym i droższym dostÄ™pem do kapitaÅ‚u. Coraz częściej bÄ™dÄ… z tego rozliczane także przez swoich konsumentów, pracowników czy akcjonariuszy.
– Unia Europejska i caÅ‚e otoczenie biznesowe zaczynajÄ… przymuszać przedsiÄ™biorstwa do tego, aby stawaÅ‚y siÄ™ organizacjami coraz bardziej dostosowanymi spoÅ‚ecznie i Å›rodowiskowo. Ale nie wolno też zapominać, że zmieniajÄ… siÄ™ trendy spoÅ‚eczne, klienci i pracownicy majÄ… dziÅ› inne oczekiwania. Zatem nowoczesny i mÄ…dry biznes to taki, który potrafi siÄ™ dostosować i uwzglÄ™dnić te potrzeby swoich interesariuszy w sposobie zarzÄ…dzania – mówi Tomasz Smorgowicz.
Jak podkreÅ›la, dziÅ› najczęściej popeÅ‚niane błędy przez firmy przy tworzeniu strategii ESG wynikajÄ… z braku wiedzy na ten temat. Trudność sprawia im ocena wÅ‚asnego oddziaÅ‚ywania i znalezienie odpowiedzi, jak je ograniczać. Z błędnego rozumienia tych trendów bierze siÄ™ również zjawisko greenwashingu. To strategia firm nakierowana na to, by za wszelkÄ… cenÄ™ przekonać konsumentów o jej proekologicznym podejÅ›ciu, niezależnie od tego, czy ono takie jest w rzeczywistoÅ›ci.
– Zjawisko greenwashingu jest bardzo silne na rynku. GÅ‚ównym nurtem, który możemy zauważyć, jest kwestia marketingu i promocji. Wszyscy ci, którzy tworzÄ… produkty i usÅ‚ugi, wiedzÄ…, jak dzisiaj konsumenci zwracajÄ… uwagÄ™ na ten aspekt, zatem bardzo czÄ™sto używajÄ… tego typu mariaży wÅ‚aÅ›nie po to, żeby spróbować przyciÄ…gnąć uwagÄ™ na konkretny produkt czy usÅ‚ugÄ™. WchodzÄ…c do jakiegokolwiek sklepu spożywczego czy kosmetycznego, widzimy na wielu produktach na póÅ‚kach informacje komunikujÄ…ce, że jesteÅ›my prozieloni, proekologiczni czy proÅ›rodowiskowi – mówi ekspert WSB w Gdyni. – Greenwashing jest negatywnym sposobem uwypuklania swojego pozytywnego wpÅ‚ywu i jest czymÅ›, z czym jako eksperci staramy siÄ™ walczyć i negować tego typu zachowania.
