W 2024 r. 918 925 obywateli paÅ„stw trzecich przebywaÅ‚o nielegalnie na terytorium Unii Europejskiej. 123 655 odmówiono wjazdu na jej teren na jednej z granic zewnÄ™trznych, a 453 380 nakazano opuszczenie terytorium Wspólnoty – tak wynika z najnowszych danych Eurostatu. Problem nielegalnych migrantów dotyczy również granic wewnÄ™trznych, co przyczyniÅ‚o siÄ™ m.in. do wprowadzania tymczasowych kontroli przy wjeździe do Polski – na granicy z Niemcami i LitwÄ…. Zdaniem polskich europarlamentarzystów konieczna jest twarda ochrona granic i zwalczanie przemytników, ale też umożliwienie pozyskiwania legalnych pracowników z Ukrainy i BiaÅ‚orusi.
– Jestem za tym, żeby Unia Europejska finansowo wspieraÅ‚a kraje, które stanowiÄ… granicÄ™ strefy Schengen – mówi w rozmowie z agencjÄ… Newseria Maciej WÄ…sik, poseÅ‚ do Parlamentu Europejskiego z Prawa i SprawiedliwoÅ›ci. – Namawiamy wszystkich w Parlamencie Europejskim do tego, żeby Unia wspóÅ‚finansowaÅ‚a zapory na granicach, wspierajÄ…c ogromny wysiÅ‚ek krajów granicznych – dodaje.
Problem dotyczy nie tylko zewnÄ™trznych granic Unii Europejskiej, ale również wewnÄ™trznych. Zdaniem europosÅ‚a nierozważna polityka migracyjna i przepÅ‚yw imigrantów pomiÄ™dzy krajami czÅ‚onkowskimi powoli doprowadza do upadku strefy Schengen.
– Wydaje mi siÄ™, że tak jak Polska, która dziaÅ‚a na granicach, mam nadziejÄ™, że dosyć zasadniczo, tak jednak waga napÅ‚ywu nielegalnych migrantów i zwiÄ…zanych z tym ogromnych konsekwencji spoÅ‚ecznych, kryminalnych, finansowych jest wiÄ™ksza niż dobrodziejstwo strefy Schengen. Dlatego ja od 1,5 roku byÅ‚em zwolennikiem przywrócenia kontroli na granicach, od momentu kiedy Niemcy wprowadzili je na swojej. System strefy Schengen oczywiÅ›cie może nadal dziaÅ‚ać, ale na pewno nie bÄ™dzie tak wygodnie i tak szybko jak dotychczas – tÅ‚umaczy Maciej WÄ…sik.
Mimo zniesienia kontroli na granicach wewnÄ™trznych w obszarze strefy Schengen nowe przepisy unijne wspierajÄ… wspóÅ‚pracÄ™ policji w regionach przygranicznych w celu przeciwdziaÅ‚ania nielegalnemu przemieszczaniu siÄ™. Wprowadzenie kontroli na granicach wewnÄ™trznych bÄ™dzie możliwe z uzasadnionego powodu, np. zidentyfikowanego i bezpoÅ›redniego zagrożenia terroryzmem, a czas jej trwania bÄ™dzie mógÅ‚ wynosić do dwóch lat. Jeżeli zagrożenie bÄ™dzie siÄ™ utrzymywać, kontrole graniczne bÄ™dÄ… mogÅ‚y być utrzymane na kolejny rok. Nowe przepisy okreÅ›lajÄ… również procedury dostÄ™pne dla krajów strefy Schengen w sytuacjach instrumentalnego traktowania migrantów, w tym ograniczania punktów przekraczania granicy.
– PrzyszÅ‚ość strefy Schengen zależy od krajów czÅ‚onkowskich i od polityki wewnÄ™trznej, którÄ… bÄ™dÄ… prowadzić. Polityka, którÄ… Niemcy prowadzÄ… migracyjnie – wczeÅ›niej ogromny napÅ‚yw migrantów, zapraszanie ich wrÄ™cz do Niemiec, a dzisiaj wypychanie ich, ale nie do krajów ich pochodzenia, tylko do krajów sÄ…siednich – sprawia, że kraje oÅ›cienne muszÄ… przeciwdziaÅ‚ać – mówi europoseÅ‚.
PodkreÅ›la, że dziÄ™ki Ruchowi Obrony Granic rzÄ…d w Polsce wprowadziÅ‚ kontrole na granicy niemieckiej i litewskiej, gdzie Straż Graniczna odnosi już pewne sukcesy i zatrzymuje kurierów z nielegalnymi migrantami.
– Jeżeli okaże siÄ™, że Niemcy skorygujÄ… swojÄ… politykÄ™ i bÄ™dÄ… chcieli siÄ™ pozbywać nielegalnych migrantów nie do krajów oÅ›ciennych, tylko wzmogÄ… powroty i doprowadzÄ… do rzeczywiÅ›cie masowych powrotów tych, którzy tutaj przebywajÄ… nielegalnie, jest szansa na to, żeby powrócić do dobrej, starej strefy Schengen – mówi Maciej WÄ…sik.
Nielegalna migracja dotyczy nie tylko obszaru Å›ciany wschodniej. Centralna część Morza Åšródziemnego pozostaje najbardziej ruchliwym szlakiem migracyjnym UE, na który trafia 39 proc. wszystkich nielegalnych przybyszów (29 340) – tak wynika ze wstÄ™pnych danych Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex). Problemem wciąż pozostaje również szlak zachodnio-baÅ‚kaÅ„ski, gdzie w pierwszej poÅ‚owie br. granicÄ™ nielegalnie przekroczyÅ‚o 4930 migrantów, co jednak stanowi spadek o 53 proc. w porównaniu do roku 2024.
– Pierwszym gÅ‚ównym punktem przy zwalczaniu nielegalnej migracji jest walka z przemytnikami i obrona twarda granic morskich i lÄ…dowych. OczywiÅ›cie ogromny problem jest na BaÅ‚kanach, już od 2015 roku szlak baÅ‚kaÅ„ski ciÄ…gle jest dosyć istotny. Może nie widać tego tak wyraźnie jak w 2015 roku, kiedy napór na granicÄ™ wÄ™gierskÄ… ze strony Serbii byÅ‚ naprawdÄ™ potężny, ale ciÄ…gle tamtÄ™dy jeżdżą kurierzy, ciÄ…gle granica Schengen tam nie jest zbyt szczelna – tÅ‚umaczy europarlamentarzysta. – Inaczej jest u nas. ZbudowaliÅ›my zaporÄ™ na granicy z BiaÅ‚orusiÄ…, tu jest dużo lepiej. Także Finowie pokazujÄ…, że można prowadzić twardÄ… politykÄ™, w tym wypadku wobec Rosji i jej prób destabilizacji sytuacji. WÅ‚aÅ›nie trzeba iść takÄ… drogÄ…: twarda ochrona granic, zapory, ewentualnie zamykanie przejść granicznych, żeby utrudnić drugiej stronie dziaÅ‚ania – dodaje.
PodkreÅ›la, że w niektórych krajach czÅ‚onkowskich istnieje problem z wykwalifikowanymi pracownikami i taniÄ… siłą roboczÄ…. LukÄ™ zapeÅ‚niajÄ… przybysze spoza Unii Europejskiej, jednak jego zdaniem w przypadku nierespektowania przez nich przepisów migracyjnych konieczne jest podejmowanie zdecydowanych dziaÅ‚aÅ„.
– Jeżeli przedsiÄ™biorca chce do siebie Å›ciÄ…gnąć ludzi, którzy u niego pracowali, należy mu to umożliwić. Natomiast trzeba wprowadzić system, który bÄ™dzie umożliwiaÅ‚ natychmiastowÄ… readmisjÄ™ w przypadku Å‚amania prawa lub przekroczenia czasu prawa pobytu. DziaÅ‚ania paÅ„stw muszÄ… być niezwykle stanowcze – zaznacza europoseÅ‚.
PodkreÅ›la również, że Polska powinna być bardziej otwarta na Å›ciÄ…ganie pracowników z krajów oÅ›ciennych – w szczególnoÅ›ci Ukrainy i BiaÅ‚orusi – i regulować przepisy tak, aby dużo Å‚atwiej byÅ‚o dostać wizÄ™ pracowniczÄ…, bÄ™dÄ…c BiaÅ‚orusinem czy UkraiÅ„cem niż obywatelem Bangladeszu czy paÅ„stw afrykaÅ„skich.
