WedÅ‚ug danych organizacji Nutrition Cluster w Strefie Gazy w lipcu br. u prawie 12 tys. dzieci poniżej piÄ…tego roku życia stwierdzono ostre niedożywienie. To najwyższa miesiÄ™czna liczba odnotowana do tej pory. Mimo zniesienia caÅ‚kowitej blokady Strefy Gazy sytuacja w dalszym ciÄ…gu jest dramatyczna, a z każdym dniem siÄ™ pogarsza. Przedstawiciele Polskiej Akcji Humanitarnej uważajÄ…, że potrzebna jest natychmiastowa pomoc, która musi być dostosowana do aktualnych potrzeb poszkodowanych i wsparta przez stronÄ™ izraelskÄ….
– Sytuacja w Strefie Gazy jest dramatyczna. Od 3 marca do poÅ‚owy maja totalnie nic nie wjeżdżaÅ‚o do Strefy Gazy. Nie wjeżdżaÅ‚a żywność, żadne leki. Nie wjeżdżaÅ‚o też paliwo, które byÅ‚o niezbÄ™dne do tego, żeby funkcjonowaÅ‚y chociażby szpitale czy odsalarki wody, ponieważ Gaza byÅ‚a odciÄ™ta również od prÄ…du, wiÄ™c wszystkie takie maszyny chodziÅ‚y na generatorach prÄ…du, które potrzebujÄ… paliwa – mówi w rozmowie z agencjÄ… Newseria Joanna Lenartowicz z Polskiej Akcji Humanitarnej.
PodkreÅ›la, że od koÅ„ca maja zaczęły funkcjonować cztery punkty dystrybucji Gaza Humanitarian Foundation, ale zazwyczaj dziennie dziaÅ‚ajÄ… z nich dwa, co jest niewystarczajÄ…ce. Przed październikiem ubiegÅ‚ego roku, kiedy pomoc byÅ‚a dostarczana przez organizacje miÄ™dzynarodowe, w Strefie Gazy funkcjonowaÅ‚o 400 punktów z pomocÄ…, co jest niezbÄ™dne do tego, aby docierać bezpoÅ›rednio do ludzi, do najsÅ‚abszych jednostek.
– Jest duży problem z dostÄ™pem do wody i żywnoÅ›ci, a przestrzeÅ„ do życia ludzi obecnie bardzo siÄ™ skurczyÅ‚a. 88 proc. Strefy Gazy, oczywiÅ›cie to caÅ‚y czas postÄ™puje, jest objÄ™te nakazami ewakuacji albo dziaÅ‚aniami zbrojnymi, co przekÅ‚ada siÄ™ na to, że 2 mln osób sÄ… skumulowane na 12 proc., czy też mniej, terytorium Strefy Gazy. Daje nam to ponad 45 tys. osób na kilometr kwadratowy – alarmuje Joanna Lenartowicz. – Te osoby nie majÄ… siÄ™ gdzie schronić, czÄ™sto Å›piÄ… pod goÅ‚ym niebem, nie majÄ… czym siÄ™ umyć, chodzÄ… w tych samych ubraniach, jest gorÄ…co. Brakuje wody, a to jest idealne Å›rodowisko do rozwijania siÄ™ chorób i epidemii – dodaje.
Niedożywienie w Strefie Gazy osiÄ…ga niebezpieczny poziom, o czym Å›wiadczy gwaÅ‚towny wzrost liczby zgonów w lipcu br. WedÅ‚ug danych Åšwiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 74 zgonów spowodowanych niedożywieniem w Strefie Gazy 63 miaÅ‚o miejsce wÅ‚aÅ›nie w lipcu. WÅ›ród ofiar znalazÅ‚o siÄ™ 24 dzieci poniżej piÄ…tego roku życia, jedno powyżej piÄ…tego roku życia i 38 dorosÅ‚ych. Ponadto wedÅ‚ug Biura Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej, które powoÅ‚uje siÄ™ na dane Ministerstwa Zdrowia w Strefie Gazy, od października 2023 roku do 6 sierpnia br. odnotowano 193 zgony spowodowane niedożywieniem, w tym 96 dzieci.
– W Strefie Gazy ¼ ludnoÅ›ci, czyli 500 tys. osób, znajduje siÄ™ już w ostatniej, piÄ…tej fazie gÅ‚odu i te Å›mierci zwiÄ…zane z wygÅ‚odzeniem rosnÄ…. Można też oszacować, że okoÅ‚o miliona osób znajduje siÄ™ w czwartej fazie gÅ‚odu. Tak wiÄ™c sytuacja jest dramatyczna. Pomimo że od dwóch tygodni obowiÄ…zuje pauza taktyczna i niektóre ciężarówki mogÄ… wjeżdżać do Strefy Gazy, jest ich za maÅ‚o. Powinno ich być okoÅ‚o 600 dziennie, a obecnie jest ich kilkadziesiÄ…t – wyjaÅ›nia Joanna Lenartowicz.
Ciężarówki nie docierajÄ… jednak do punktów dystrybucji z uwagi na Å›wiadomość ludnoÅ›ci, że liczba dostaw jest niewystarczajÄ…ca. Jest wiÄ™c zdesperowana w walce o życie swoje i najbliższych, a po przekroczeniu granicy pomoc jest odbierana bezpoÅ›rednio z pojazdów w sposób nieskoordynowany. RozwiÄ…zaniem miaÅ‚y być zrzuty z powietrza.
– Zrzuty pomocy humanitarnej z powietrza sÄ… spektakularne, ale przede wszystkim sÄ… nieefektywne. W tych samolotach nie mieÅ›ci siÄ™ wiele pomocy. Dostarczana jest w taki sposób, że naraża odbiorców. Palety lÄ…dujÄ… czÄ™sto albo w morzu, albo siÄ™ rozrywajÄ…, a produkty mieszajÄ… siÄ™ z piaskiem. LÄ…dujÄ… też w strefach, które sÄ… objÄ™te dziaÅ‚aniami zbrojnymi, co wiąże siÄ™ z tym, że osoby, które chciaÅ‚yby po tÄ™ pomoc siÄ™gnąć, narażajÄ… swoje życie. Zdarza siÄ™ też, że te palety trafiajÄ… w namioty, w ludzi. Już sÄ… przypadki osób, które zginęły uderzone przez takÄ… paletÄ™ zrzuconÄ… z powietrza – tÅ‚umaczy ekspertka.
Dodaje, że dla PalestyÅ„czyków udanie siÄ™ do punktów dystrybucji Gaza Humanitarian Foundation stanowi Å›miertelne niebezpieczeÅ„stwo, mimo to nadal siÄ™ na to decydujÄ…, ponieważ sÄ… zdesperowani.
Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw CzÅ‚owieka (OHCHR) podaÅ‚o, że wraz z pogłębianiem siÄ™ gÅ‚odu w Strefie Gazy miÄ™dzy 27 maja a 31 lipca 2025 roku co najmniej 1373 PalestyÅ„czyków zostaÅ‚o zabitych podczas poszukiwania pożywienia, w tym 859 w pobliżu zmilitaryzowanych punktów dystrybucji i 514 wzdÅ‚uż tras konwojów z żywnoÅ›ciÄ… humanitarnÄ….
– Istnieje sposób na to, żeby ta pomoc zostaÅ‚a dostarczona w bezpieczny sposób. Ale żeby tak siÄ™ staÅ‚o, muszÄ… zaistnieć ku temu odpowiednie warunki. Pierwszy z nich jest taki, że ta pomoc powinna być wystarczajÄ…ca dla wszystkich. Powinny być zapewnione bezpieczne dostawy do punktów dystrybucji, których powinno być wiele – podkreÅ›la Joanna Lenartowicz. – Aby w Strefie Gazy zaistniaÅ‚y takie warunki, które pozwolÄ… na efektywne i bezpieczne dostarczanie pomocy, potrzebne jest wsparcie Izraela i zapewnienie tego bezpieczeÅ„stwa i umożliwienie dziaÅ‚aÅ„ – dodaje.
Jak zaznacza, niedawno pojawiÅ‚a siÄ™ informacja o tym, że Izrael planuje umożliwić dziaÅ‚ania komercyjne w Strefie Gazy kilku firmom, które mogÅ‚yby sprowadzać towary na jej teren.
– JesteÅ›my caÅ‚y czas w kontakcie z partnerem, który też dziaÅ‚a lokalnie w Strefie Gazy, i nieformalne informacje wyglÄ…dajÄ… tak, że takie pozwolenie dostanie niewiele firm. Możliwe jest też to, że bÄ™dÄ… musiaÅ‚y kupować towary tylko z Izraela. To oczywiÅ›cie umożliwi ich zakup, tylko że wiÄ™kszość tych ludzi nie ma za co ich co kupić. Ta opcja to nie jest zastÄ™pstwo pomocy humanitarnej, pomoc humanitarna powinna siÄ™ dziać caÅ‚y czas – wyjaÅ›nia przedstawicielka PAH.
Zwraca również uwagÄ™ na ceny sprowadzanych produktów. Obecnie najczęściej pochodzÄ… one z rozkradzionej pomocy humanitarnej – zarówno przez gangi, jak i zdesperowane osoby indywidualne. W momencie gdy już pojawiajÄ… siÄ™ nieliczne dostawy, ludzie czÄ™sto biorÄ… wiÄ™cej produktów na zapas dla siebie lub na handel.
– Ceny tych produktów osiÄ…gajÄ… zawrotne wysokoÅ›ci. Kilo cukru to jest 150 dol., kilogram mÄ…ki – 30 dol. WiÄ™c pytanie brzmi, w jakiej cenie bÄ™dÄ… te produkty, które bÄ™dÄ… w sposób skoordynowany komercyjnie sprowadzane na teren Gazy, skÄ…d bÄ™dÄ… sprowadzane i kogo bÄ™dzie na nie stać – mówi Joanna Lenartowicz.
PodkreÅ›la, że ludność w Strefie Gazy potrzebuje bezpiecznej i skoordynowanej pomocy humanitarnej, która bÄ™dzie docierać do najbardziej potrzebujÄ…cych. Powinna być również dopasowana do ich potrzeb.
– Kiedy mamy do czynienia z ludnoÅ›ciÄ…, która jest na skraju gÅ‚odu, nie wystarczy dostarczyć im zwyczajnych produktów żywnoÅ›ciowych. To powinny być specjalne odżywki, które ich organizm jest w stanie przyjąć. Organizacje potrzebujÄ… też Å›rodków na to dziaÅ‚anie, w tym wsparcia indywidualnych darczyÅ„ców, którzy interesujÄ… siÄ™ tym tematem i decydujÄ… siÄ™ na to, żeby coÅ› z tym zrobić – zaznacza ekspertka PAH.
Dostrzega, że niesienie skutecznej i bezpiecznej pomocy humanitarnej w Strefie Gazy 3 marca staÅ‚o siÄ™ niemożliwe. ZostaÅ‚a caÅ‚kowicie odciÄ™ta od dostaw, a organizacja Gaza Humanitarian Foundation funkcjonujÄ…ca od koÅ„ca maja br. nie speÅ‚nia kryteriów pomocy humanitarnej.
